Wystawa w 70. rocznicę wkroczenia wojsk radzieckich do Białegostoku

Muzeum Wojska w Białymstoku
Wystawa w 70. rocznicę wkroczenia wojsk radzieckich do Białegostoku
Wystawa w 70. rocznicę wkroczenia wojsk radzieckich do Białegostoku Muzeum Wojska w Białymstoku
O wydarzeniach z lipca 1944 roku, kiedy do Białegostoku wkroczyły wojska Związku Radzieckiego, oraz ich konsekwencjach opowiada wystawa otwarta w Muzeum Wojska w mieście. W niedzielę mija 70 lat od "wyzwolenia" miasta spod okupacji niemieckiej.

27 lipca 1944 roku do Białegostoku wkroczyły oddziały wojsk sowieckich, zajmując miasto i "wyzwalając" je spod okupacji niemieckiej. Jak przypomniał jeden z autorów wystawy, historyk Dariusz Kołban z Muzeum Wojska, w czasach PRL ta data była hucznie świętowana, właśnie pod hasłem wyzwolenia. "A tak naprawdę Białystok z jednej skrajności popadł w drugą" - mówił. Dodał, że ta data to początek kilkudziesięcioletniego okresu zniewolenia mieszkańców przez władze komunistyczne.

Wystawa "Wyzwolenie? Bitwa o Białystok w lipcu 1944 r." stara się przybliżyć wydarzenia z tamtego okresu. Kołban wyjaśnił, że w tytule wyzwolenie jest ze znakiem zapytania, bo "czy można nazwać wyzwoleniem sytuację, gdy jeden okupant zajmuje miejsce drugiego?".

Na wystawie prezentowane są m.in. militaria, dokumenty, zdjęcia, można przeczytać odezwy komendantów z tamtego okresu, czy hasła, które wtedy zamieszczano na słupach ogłoszeniowych: "Niech żyje Czerwona Armia, oswobodzicielka narodu polskiego".

Jest też mapa przedstawiająca Białystok z 1944 roku, można zobaczyć, jakich zniszczeń dokonali kolejni okupanci. Kołban mówił, że przez okupacje ucierpiało przede wszystkim centrum miasta, przez które szedł front.

Uwagę przyciągają dioramy przedstawiające żołnierzy niemieckich i radzieckich. Dodatkowo żołnierzy Armii Czerwonej przedstawiono w sytuacji, gdy zabierają z walizek kosztowne rzeczy należące do mieszkańców Białegostoku. Kołban mówił, że oczywiście pierwszych zniszczeń i kradzieży dokonali Niemcy, którzy "co mogli, to wywieźli i wykradli". Ale - jak zauważył - wkraczająca armia sowiecka rozkradła to, czego nie zabrali Niemcy. "Okradano fabryki, doszczętnie rozkradziono zakłady naprawcze taboru kolejowego, żołnierze kradli nawet ryby ze stawów ordynackich, wyposażenie pałacyków, które się jeszcze zachowały, wszystko co można było wynieść i wyciąć, łącznie z drzewami w parku, przez Sowietów zostało skrzętnie wykorzystane i wywiezione" - powiedział historyk.

Kołban mówił, że z zebranych relacji wynika, iż mieszkańcy na początku wierzyli, że przez wejście wojsk radzieckich coś się zmieni. Mówił, że ludzie byli już wtedy zmęczeni wojną, chcieli spokoju i mieli nadzieję, że "wyzwolenie" Sowietów da im to w jakiś sposób. Jednak było wręcz przeciwnie. Sowieci od razu tworzyli swoje urzędy, łącznie z NKWD i UB, wprowadzono godzinę policyjną. Kołban mówił, że był to też początek "gehenny podziemia niepodległościowego".

Jak przypomina Tomasz Danilecki z białostockiego IPN, w wyniku działań sowieckiego aparatu bezpieczeństwa, już w czasie trwania walk z Niemcami w ręce NKWD trafiło kilkuset żołnierzy Armii Krajowej. Rozbrojeni i pozbawieni dowódców byli deportowani w głąb Związku Sowieckiego. Danilecki mówił, że dla kilkudziesięciu tysięcy żołnierzy podziemia niepodległościowego wkroczenie Sowietów oznaczało bestialskie przesłuchania, długoletnie więzienie, nierzadko śmierć. Dodał, że ludzie ginęli na mocy sfingowanych procesów, w wyniku tortur i pobić, w walce, grobów wielu z nich nie można odnaleźć do dzisiaj.

Danilecki przypomniał też, że z białostockiego więzienia od lata 1944 r. do końca 1945 r. na Wschód deportowano blisko 5 tys. żołnierzy podziemia. W latach 1944-1955 wojskowe sądy na Białostocczyźnie skazały na śmierć ponad 550 osób, z których ok. 320 zamordowano. W latach 1945-1946 NKWD wraz z oddziałami Armii Czerwonej pacyfikowało miasteczka i wsie województwa białostockiego. Podczas tzw. obławy augustowskiej w lipcu 1945 r. sowieci zatrzymali klika tysięcy osób, z których los blisko 600 do dziś pozostaje nieznany.

Czytaj e-wydanie »

Wideo

Komentarze 8

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
W dniu 26.01.2015 o 21:14, Gość napisał:

A co, miales niby wolnosc w latach 1945-1989? Jezeli tak , to "piszi szto durak".

 

Durak to ty sam jesteś.

Jakby Stalin nie wstawił się w Jałcie za Polakami to nawet PRL byś nie zobaczył. 

"Najlepsi przyjaciele" (szkoda że tylko nam się dak wydaje bo w drugą stronę to nie działa)  zdradzili nas w 1939, zdradzą bez wahania po raz kolejny.

Zobacz jak zaczęli handlować z Rosją poza naszymi plecami. Przyjaciele nasi wielcy.

G
Gość
W dniu 19.01.2015 o 14:43, ANDRZEJ napisał:

Jakiego zniewolenia łobuzy -wam naprawdę Rusofobia zlasowała w glowach -teraz wszystkie brednie sa faktami.Szkoda dyskutować ...

A co, miales niby wolnosc w latach 1945-1989? Jezeli tak , to "piszi szto durak".

G
Gość
W dniu 19.01.2015 o 15:52, Gość napisał:

 A o czym tu i z kim dyskutować? proszę, dzisiejszy artykuł z konkurencyjnego dziennika regionalnego, dziś to mamy cud, miód malina, dzisiejsza wolność w całej krasie:   

Co za glupki epatuja cudzym nieszczesciem. To jest odwracanie uwagi od spraw o wiele wazniejszych. A to czy ktos sie powiesil czy otrul to jest niewazne i kompletnie czytelnikow to nie obchodzi. No, chyba ze czytelnik jest glupkiem i tylko takimi sprawami sie imnteresuje. Amen

G
Gość

Znam takich co to witali chlebem i sola tych sowietow. A potem ci co witali wydali tych co ich ukrywali przez 3 lata. I rodzine co przez 3 lata ukrywala zyda wywiezli na biale niedzwiedzie . Bo ten ukrywany zyd wiedzial ze rodzina ktora go ukrywala rowniez pomagala partyzantom. Wydal, swolocz cala rodzine, a oni uratowali mu zycie.

j
jorg
W dniu 26.01.2015 o 17:09, Gość napisał:

Poczekaj az Putin zagarnie Ukrainę to zajmie do Wisły Polskę.Wtedy będziesz suchy chleb jeść i zaden Obama nie pomoze,co Stalin zaplanował z Hitlerem tego dokona Putin i Merkel/zagarnie Polskę od zachodniej strony Wisly, przy pomocy Tuska,którego dziadzio był w SS .Naród Polski i Ruski skłócono celowo.A tak było juz dobrze z Rosją,palili na grobach wszyscy znicze zołnierzom radzieckim,a w Rosji Polakom.Po co to było wtrącać się w sprawy Ukrainy,niech by była ta Ukraina jaka była,a nie długo to bedzie Nowa Rosja zamiast Ukrainy i czesci Polski do Wisły.


Pod koniec 2014 roku przychodzi Putin do worożychy i pyta co ważnego może zdarzyć się w 2015 roku. Worożycha patrzy w kulę i mówi: wojna z Polską będzie! Eee tam - krzywi się Putin - to irunda, jakieś trzy dni i pa wsem. Ty mi lepiej powiedz po jakim kursie będzie na lato w Moskwie euro?
Po pięć złotych - odpowiada worożycha.
G
Gość
W dniu 19.01.2015 o 15:52, Gość napisał:

 A o czym tu i z kim dyskutować? proszę, dzisiejszy artykuł z konkurencyjnego dziennika regionalnego, dziś to mamy cud, miód malina, dzisiejsza wolność w całej krasie:   

Poczekaj az Putin zagarnie Ukrainę to zajmie do Wisły Polskę.Wtedy będziesz suchy chleb jeść i zaden Obama nie pomoze,co Stalin zaplanował z Hitlerem tego dokona Putin i Merkel/zagarnie Polskę od zachodniej strony Wisly, przy pomocy Tuska,którego dziadzio był w SS .Naród Polski i Ruski skłócono celowo.A tak było juz dobrze z Rosją,palili na grobach wszyscy znicze zołnierzom radzieckim,a w Rosji Polakom.Po co to było wtrącać się w sprawy Ukrainy,niech by była ta Ukraina jaka była,a nie długo to bedzie Nowa Rosja zamiast Ukrainy i czesci Polski do Wisły.

 


 

 

 

G
Gość
W dniu 19.01.2015 o 14:43, ANDRZEJ napisał:

Jakiego zniewolenia łobuzy -wam naprawdę Rusofobia zlasowała w glowach -teraz wszystkie brednie sa faktami.Szkoda dyskutować ...

 

A o czym tu i z kim dyskutować? proszę, dzisiejszy artykuł z konkurencyjnego dziennika regionalnego, dziś to mamy cud, miód malina, dzisiejsza wolność w całej krasie:

 

 

Gmina Śniadowo. Potrójne samobójstwo (zdjęcia)
Dodano: 19 stycznia 2015, 10:11 Autor: kpb
W niedzielę tuż po godz. 15 kobieta znalazła powieszonych w budynku gospodarczym 
swoich 88-letnich rodziców i 59-letniego brata.

 

 

 

A
ANDRZEJ

Jakiego zniewolenia łobuzy -wam naprawdę Rusofobia zlasowała w glowach -teraz wszystkie brednie sa faktami.Szkoda dyskutować ...

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3