Agnieszka Dauksza – Klub Auschwitz i inne kluby. Rwane opowieści przeżywców

Jerzy DoroszkiewiczZaktualizowano 
Agnieszka Dauksza - doktorantka w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki UJ. Autorka książek: "Kobiety na drodze. Doświadczenie przestrzeni publicznej w literaturze przełomu XIX i XX wieku" (Universitas, 2013) oraz "Klub Auschwitz i inne kluby. Rwane opowieści przeżywców" (słowo/obraz terytoria, 2016). Współautorka filmu "Płaszów. Odkrywka" (Kraków 2013) oraz projektu "Krakowskie sny Amona Goetha" (ArtBoom Festival, wraz z  Szymonem Maliborskim). Obecnie zajmuje się teoriami afektu i literaturą modernizmu.
Agnieszka Dauksza - doktorantka w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki UJ. Autorka książek: "Kobiety na drodze. Doświadczenie przestrzeni publicznej w literaturze przełomu XIX i XX wieku" (Universitas, 2013) oraz "Klub Auschwitz i inne kluby. Rwane opowieści przeżywców" (słowo/obraz terytoria, 2016). Współautorka filmu "Płaszów. Odkrywka" (Kraków 2013) oraz projektu "Krakowskie sny Amona Goetha" (ArtBoom Festival, wraz z Szymonem Maliborskim). Obecnie zajmuje się teoriami afektu i literaturą modernizmu. Wydawnictwo słowo/obraz terytoria
Odchodzą ostatni więźniowie hitlerowskich obozów koncentracyjnych. Agnieszka Dauksza już w samym tytule zapowiada charakter swojej książki.

Najpierw wyjaśnia, że jak wiele osób, ma kłopoty z osobistym i sensownym nazwaniem ofiar hitlerowskich fabryk śmierci. Słowo więzień w sytuacji notorycznego zagrożenia życia zdaje się być całkowicie nieadekwatnym do przeżyć ludzi wtrąconych nagle za druty pod napięciem, do baraków, w których łokciami i pięściami musieli sobie wywalczyć miejsce na pryczy. Czasem kobiety musiały bardziej walczyć z innymi kobietami niż mężczyźni. Po wyzwoleniu nazwanie ich „przeżywcami”, bo przeżyli nieprawdopodobne piekło, z jednej strony oswaja może ich cierpienia, ale z drugiej podkreśla wyjątkowość losów.

O hitlerowskich torturach dnia codziennego obozów koncentracyjnych napisano wiele, szczególnie w PRL. Agnieszka Dauksza analizując swoje rozmowy z przeżywcami zauważą, że nie ma w nich Żydów. Zrozumiała, że Polacy i Żydzi byli od siebie odseparowani za drutami znacznie bardziej niż na wolności. Miała nawet pomysł na pomieszczenie obok siebie rozmów z przeżywcami Żydami i Polakami, ale zrozumiała, że ogrom ich cierpień był nieporównywalny. Po latach sędziwe ofiary hitlerowców bardziej szczerze niż po tuż po wojnie mówią o przemocy seksualnej, o wierze, o homoseksualizmie. Znacznie większą traumą w pierwszych latach po II wojnie światowej było dla nich odnalezienie się w PRL. W państwie, które nie zważając na ich przeżycia potrafiło upokarzać za przynależność do Armii Krajowej, inni wstydzą się flirtu z komunizmem.

Przeżywcy po latach nie wstydzą się za to zdobycia pozycji za drutami. Jak choćby znany z świetnego reportażu „Dobranoc Auschwitz” Karol Tendera, dziś pozywający Baracka Obamę za kłamstwo o „polskich obozach koncentracyjnych” czy grająca w obozowej orkiestrze Helena Dunicz-Niwińska. Skrzypaczka z Birkenau w końcu sama napisała wspomnienia, by wyprostować mity o znaczeniu i muzyce granej przez obozowe orkiestry. Spotykając się z doktorantką Uniwersytetu Jagiellońskiego opowiedziała jej wiele o życiu prywatnym za drutami, o smakach i zapachach obozowych.

Agnieszka Dauksza podkreśla, że wielkie znaczenie miał dla niej bezpośredni kontakt z przeżywcami, obserwowanie jak wcielają się w role swoich oprawców, zmieniają sposoby i bohaterów narracji. Stąd „Klub Auschwitz i inne kluby” to nie reportaż, a właśnie „rwane opowieści przeżywców” z minimalistycznymi grafikami Krzysztofa Gawronkiewicza. Wstrząsające i będące najlepszą przestrogą przed najmniejszymi nawet próbami wybielania hitleryzmu, nazizmu, czy faszyzmu.

polecane: Flesz - Co piąta transakcja będzie wymagać użycia PIN-u

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3