Kamila Pankowska-Wróbel: Cała prawda o szeptuchach

Tomasz Mikulicz
Tomasz Mikulicz
Kamila K. Pankowska-Wróbel jest studentką V roku filozofii UwB.  O fenomenie podlaskich szeptuch opowie 10 czerwca o godz. 12.45 podczas konferencji o zjawiskach z pogranicza nauki „Egzorcyzmy, reinkarnacja, szeptuchy”. Cała konferencja rozpocznie się zaś już o godz. 9.30 w sali 108A w budynku przy Placu Uniwersyteckim 1. Wstęp jest bezpłatny.
Kamila K. Pankowska-Wróbel jest studentką V roku filozofii UwB. O fenomenie podlaskich szeptuch opowie 10 czerwca o godz. 12.45 podczas konferencji o zjawiskach z pogranicza nauki „Egzorcyzmy, reinkarnacja, szeptuchy”. Cała konferencja rozpocznie się zaś już o godz. 9.30 w sali 108A w budynku przy Placu Uniwersyteckim 1. Wstęp jest bezpłatny. Andrzej Zgiet
Uzdrawiają poprzez modlitwę, nie chcą pieniędzy i próbują przekonać do siebie kler. - Podlaskie szeptuchy to fenomen w skali całego świata - opowiada badająca to zjawisko Kamila Pankowska-Wróbel.

Kurier Poranny: Przyjęło się, że starsze kobiety z Podlasia, które leczą modlitwą nazywa się szeptuchami. Nawet we wsiach, w których mieszkają, bardzo rzadko tak się je nazywa. Mówi się babki, babuszki...

Kamila Pankowska-Wróbel: Same też tak siebie określają. Bardzo niechętnie używają słowa „szeptucha”. Nazwa wzięła się oczywiście stąd, że podczas uzdrawiania panie szepczą modlitwy. I faktycznie określenie „szeptucha” używane jest w czasach nam współczesnych, bo wcześniej - jak pan wspomniał - mówiło się „babki”.

Czy da się określić moment wprowadzenia nowego nazewnictwa. Może to było w latach 90., czyli w początkach demokracji?

Szczerze mówiąc, trudno powiedzieć. W źródłach nie spotkałam się z informacją, od kiedy mówi się o szeptuchach.

Czy są one wyłącznie podlaskim fenomenem? Uzdrowicieli można spotkać w całej Polsce.

Uzdrowicieli tak, ale nie szeptuchy. Tylko my je mamy. Chociaż muszę przyznać, - co mnie ogromnie zdziwiło, gdy zaczęłam interesować się tematem - że w innych częściach kraju funkcjonuje określenie „szeptuch” czy też „szeptun”. Trafiłam na takie słowo w książce Włodzimierza Szturca „Rytualne źródła teatru. Obrzęd - Maska - Święto”. Opisany jest tam szeptuch mieszkający w czasach II wojny światowej w dolinach Beskidu Śląskiego. Kiedyś przyprowadzono do niego ciężko rannego partyzanta. Wprowadzony do izby pacjent został ułożony na sienniku. Starzec zdjął ze ściany żelazną motykę i zaczął uderzać nią o próg. Uderzenia były mocne i rytmiczne. Koledzy partyzanta wyszli z izby. Po kilku chwilach usłyszeli - nie wiadomo skąd - głośne szczekanie psa, którego w chacie starca w ogóle nie było. Zaraz wszystko umilkło. Przestraszeni partyzanci wbiegli do izby. Kolega przestał krwawić. Starzec leżał na ziemi. Z nosa leciała mu krew.

Modlitwy, które są wypowiadane w intencji pacjentów przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Ktoś jednak musiał być pierwszą szeptuchą czy szeptunem. Czy w źródłach mówi się o tym, kiedy to zjawisko zostało zapoczątkowane?

Spotkałam się ze stwierdzeniem, że pojawienie się na świecie uzdrowicieli było dziełem Jezusa Chrystusa, który jak wiadomo leczył przecież chorych. Kiedy zmartwychwstał, swój dar miał przekazać ludziom. Myślę jednak, że nie ma sensu sięgać aż tak daleko.

Bo twierdzenie, że to Jezus był pierwszym szeptunem byłoby zbyt daleko idące.

Zdecydowanie. Nie odważyłabym się tak powiedzieć.

Kiedy szeptucha czuje, że już niedługo umrze szuka kogoś, komu będzie mogła przekazać swój dar.

Najlepiej gdyby była to najstarsza córka, bądź wnuczka, a jeśli takich nie ma - najstarsza kobieta w rodzinie, nawet tej dalszej. Jeśli mimo wszystko nie udaje się znaleźć takiej osoby, może to być w ostateczności ktoś z sąsiedztwa.

Czy znaczy to, że zdolności mogą być przekazane każdemu?

Oczywiście, że nie. Przyszła szeptucha powinna skończyć 50 lat i być po menopauzie, bo wtedy - jak przeczytałam w jednej z publikacji na temat podlaskich uzdrowicielek - kobieta jest uważana za spokojniejszą i mądrzejszą. Musi to być też osoba o łagodnym charakterze i zdolna do wybaczania. Szeptucha ma bowiem nieść pomoc wszystkim - także swoim wrogom.

Jak wygląda wizyta u szeptuchy?

Przede wszystkim pacjent musi przyjść na czczo. Każdy oczywiście traktowany jest indywidualnie. Nie ma jakieś wzorca leczenia. Niemniej jednak na początku wizyty szeptucha zwraca się do choroby w sposób - powiedziałabym - personalny. Mówi: Wyjdź z tego ciała. Później modli się w intencji pacjenta. Najczęściej mówi: „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Mario” oraz „Wierzę w Boga”. Szeptucha wydaje też pacjentowi jakieś polecenie - na przykład by swoją chorobę zamknąć w garść popiołu. Na zakończenie szeptucha mówi, że w razie potrzeby pacjent może przyjść ponownie.

Szeptuchy niechętnie jednak przyjmują, a wręcz odganiają ludzi.

To część ceremoniału. Robią to specjalnie, by z tłumu oczekujących zostali tylko ci, którzy są zdeterminowani, a nawet natarczywi.

Czy nadal do szeptuch chodzą tłumy?

Oczywiście ludzie są dziś bardziej światli i nie wierzą w zabobony, ale z moich obserwacji wynika, że zainteresowanie uzdrawianiem przez szeptuchy słabnie tylko nieznacznie. Przy domach tych kobiet parkują samochody z całej Polski - Krakowa, Warszawy, Poznania.

Użyła Pani słowa „zabobon”. Tak należy traktować to zjawisko?

Z jednej strony tak, ale jeśli ludzie twierdzą, że wizyty u szeptuch im pomagają, to może coś w tym jednak jest. Zresztą jeśli komuś nie pomaga medycyna, łapie się wszystkiego. Nieraz zresztą mówi się, że na moje dziecko ktoś rzucił urok. Lekarz uroku nie zdejmie. A szeptucha może pomóc. Sama u żadnej nigdy nie byłam. Ale co i raz słyszy się np. o jąkającym się dziecku, które zostało zawiezione do babki z Orli i teraz mówi płynnie. Nie wiem, czy nie działa to na zasadzie placebo, ale nawet jeśli tylko poprawia samopoczucie pacjenta, to zawsze jest to dla niego jakaś ulga.

Rozmawiałem kiedyś o szeptuchach z batiuszką. Stwierdził, że korzystanie z pomocy babek jest wielkim grzechem. Bo trzeba pójść do cerkwi i samemu pomodlić się do Boga, a nie liczyć na czyjeś pośrednictwo.

Szeptuchy podkreślają, że ich dar pochodzi od Boga, a rytuał uzdrawiania oparty jest na modlitwie. Wszystkie te kobiety są też głęboko wierzące, a jedna śpiewa nawet w chórze cerkiewnym. Z drugiej strony Cerkiew stoi na stanowisku, że chodzenie do szeptuch to zabobon, a wręcz element tradycji pogańskiej.

Mimo wszystko jednak nie widać jakieś szczególnego piętnowania tego zjawiska wśród prawosławnego kleru.

Prawda jest taka, że szeptuchy wspierają cerkwie finansowo. Od swoich pacjentów przyjmują zazwyczaj wyłącznie jedzenie, nigdy pieniądze. Jeśli już, są to jedynie drobne monety, które zanoszą do cerkwi, by kupić świeczki stawiane w intencji chorych. Zdarza się jednak, że ludzie wkładają grubsze pieniądze do koszyczka z jedzeniem. Szeptucha z Orli przyniosła kiedyś uzyskane w ten sposób banknoty do tamtejszego proboszcza, który nie był jej zbytnio przychylny. Batiuszka wybrukował za to plac wokół cerkwi i od tego czasu już nic nie miał przeciw babce. Mówiąc ogólnie, otrzymywanie materialnego wsparcia sprawia, że prawosławni duchowni - choć oficjalnie potępiają - to w praktyce akceptują szeptuchy.

Flesz: Wegańskie ubrania. Made in Poland

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 10

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

E
Ewa

Mnie szeptucha pomogła. Kiedyś pomogła mojej cioci.

 

N
Norman 44
W dniu 10.06.2016 o 22:56, navet napisał:

Proszę nie oszukiwać ludzi, szeptuchy nie mają nic wspólnego z modlitwą i wiarą w Jezusa Chrystusa. Kościoły, zarówno Katolicki jak i Prawosławny się od tego odcinają i traktują jak "czary".

Te kobiety twierdzą, że wierzą, modlą się, chodzą do cerkwi. Dlaczego nie wierzyć, że to dar od Boga. Jeżeli jakiś święty czyni cuda, to Bóg, ale jak szeptucha uzdrawia, to są czary. Bez przesady, albo wszystko ma moc sprawdzą, albo nic. Poza tym jak my, ludzie możemy to osądzić.

A czy Kościół zawsze i wszędzie ma rację?

n
navet

Proszę nie oszukiwać ludzi, szeptuchy nie mają nic wspólnego z modlitwą i wiarą w Jezusa Chrystusa. Kościoły, zarówno Katolicki jak i Prawosławny się od tego odcinają i traktują jak "czary".

W
Wiara Miłość Nadzieja

Wiecie ludzie powiem wam szczerze i od serca... abym wierzył w to . to już by mnie na świecie od dawien  dawna nie było. Najwięcej tych pań jest w okolicach hajnówki. To jest tak zwane zagłębie .. Choć nie mam kur zamawiane jajka u panienek mi kładziono.. to norma cztery pięć rocznie... Każdy człowiek sam sobie sieje los... przez myśli przez czyny ... Jedynym panaceum na to wszystko czy jest się Katolikiem  cz Prawosławnym  jest miłość do Boga nieustanna  modlitwa... jeżeli wiesz że że konkretna osoba robi jakieś czary ... musisz ją polubić ... całym sercem i wszystko co robi jakieś czary itd itp ....to zrobi sobie.. To jest moc pod świadomości ... Pamiętajcie  nienawiść was jedynie może zabić...

d
dr

Ktoś się może śmiać, że to Ciemnogród. Tylko, że te babki jak nie pomogą to nie zaszkodzą. Mówię o prawdziwych znachorkach, a nie takich co leczą swoje kieszenie, bądź są szaleńcami, bo tacy też się zdarzają. Tam nie trzeba stać w kolejkach na przyszłą dekadę, nikt cię nie traktuje jak intruza, nie oczekuje też fortuny. Dlatego ludzie korzystają z tej formy leczenia. Najczęściej wtedy uruchomiona w ten sposób wiara im pomaga. A medycyna,  cóż ? Zatraciła swoją rolę i musi wrócić do korzeni w wielu aspektach wej działalności. Dziś nie leczy, a zarabia. Stąd popularność szeptuszek będzie rosnąć, a nie maleć.

t
tdk

XXI w, żenada albo niech ktoś batem przemówi jak można być zidiociałym

s
sba
W dniu 10.06.2016 o 09:33, Zdolności:) napisał:

Z tymi zdolnościami(przekazywanymi jako dar ?!)- biesami(diabłami) pomoszcznikami(pomocnikami),wielu spotyka się po śmierci, niestety.Tak naprawdę to te babki mają często męczeńskie życie, jak wzięła "pomoszcznika"(okoliczności mogą być różne - zazwyczaj chyba same się zaprzedają) to zamawiaj do końca życia i jeszcze umrzeć nie pozwala, przechlapane :(Pozdrawiam klientów babek :)

o znawca ,po śmierci spotyka,może opiszesz więcej ,co po śmierci spotyka ,babuszki i innych ludzi

Wszyscy są bardzo ciekawi ekspertów co ludzi spotyka po śmierci???

A
Anna
W dniu 10.06.2016 o 10:17, Anna napisał:

Z całym szacunkiem wywiad nie przypadł mi do gustu. O ile Pani Katarzyna z pewnością ma wiele do powiedzenia o tyle Pan/i Dziennikarz/rka niestety jakby nie nadawał/a się do tego co robi.Proszę popracować nad merytoryką zadawania pytań.Pozdrawiam serdecznie.

Kamila*

A
Anna

Z całym szacunkiem wywiad nie przypadł mi do gustu. O ile Pani Katarzyna z pewnością ma wiele do powiedzenia o tyle Pan/i Dziennikarz/rka niestety jakby nie nadawał/a się do tego co robi.Proszę popracować nad merytoryką zadawania pytań.
Pozdrawiam serdecznie.

Z
Zdolności:)

Z tymi zdolnościami(przekazywanymi jako dar ?!)

- biesami(diabłami) pomoszcznikami(pomocnikami),

wielu spotyka się po śmierci, niestety.

Tak naprawdę to te babki mają często męczeńskie życie, jak wzięła "pomoszcznika"(okoliczności mogą być różne - zazwyczaj chyba same się zaprzedają) to zamawiaj do końca życia i jeszcze umrzeć nie pozwala, przechlapane :(

Pozdrawiam klientów babek :)

 

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3