Michał Bałasz - Architekt Pana Boga, wybudował kilkadziesiąt kościołów

Fot. Wojciech OksztolZaktualizowano 
Budowałem kościoły i cerkwie murowane. Bo przetrwają. Taki mój egoizm - mówi Michał Bałasz.
Świątynia musi być piękna, po prostu. Wchodzisz i ci się podoba, nie zastanawiasz się, co. Albo się człowiek zachwyci od razu, albo wcale - mówi Michał Bałasz, architekt, specjalista od projektowania cerkwi i kościołów.

Ile zaprojektowałem kościołów? Kilkadziesiąt, ale wolałbym, żeby napisać, że kilkanaście. Bo jak ktoś słyszy, że tak dużo, to mówi, że talent rozmieniam na drobne - śmieje się Michał Bałasz. I wyciąga gruby segregator ze zdjęciami swoich projektów.

Na fotografiach rozpoznawalne budynki z całego miasta. Kościół Zmartwychwstania Pańskiego, cerkiew Hagia Sofia, kompleks budynków sakralnych przy katolickiej parafii Wszystkich Świętych, dolna cerkiew św. Mikołaja, budowany ciągle kościół Karola Boromeusza - to niektóre z jego projektów w Białymstoku, Wyszkowie - wymieniać można by wiele. A jeśli do tego dodać plebanie i kaplice, wyjdzie ponad setka. A dodać trzeba jeszcze projekty zupełnie świeckie.

Tworzy dzieła sztuki

- Projektowałem wszystko. I rynek, i ratusz w Poznaniu, i hutę w Kraśniku, domy kultury i osiedla mieszkaniowe. Chcieli mnie nawet zatrudnić do zaprojektowania kosmodromu w Moskwie - mówi Bałasz.

Architektura to jego zawód i pasja od ponad 60 lat. I ciągle pracuje i projektuje nowe obiekty.

- Ile mam lat? Za 16 będzie setka. Na emeryturę wybieram się za pięć. Wtedy może już na wieczną - żartuje.

Michał Bałasz urodził się w Wilnie. Architekturę skończył w Poznaniu, ale zaraz po studiach przyjechał do Białegostoku był mu na rękę, bo tu było najbliżej rodzinnych stron. I został do dzisiaj.

Chociaż zaprojektował w swoim życiu wiele budynków, to właśnie budownictwo sakralne stało się jego specjalnością i pasją.

- Kościół albo cerkiew to najwyższe dokonanie architekta. Tutaj można w zupełności się wyżyć, bo tworzy się w pewnym sensie dzieła sztuki. I wydaje się, że wszystko można. Chociaż nie jest do końca prawda, bo zawsze trzeba wziąć pod uwagę także zdanie inwestora - uważa Bałasz.

Ma ten dar od Boga

Tajemnica jego świątyń tkwi w klasycznych zasadach. Po pierwsze, stosuje złoty podział, który zapewnia budynkom idealne proporcje. Po drugie, dba o to, żeby jego budynki były doskonale akustyczne.

W cerkwi Hagia Sofia, projektu Bałasza, dźwięk w siedem sekund dociera do każdego zakątka świątyni. Nie potrzeba mikrofonów ani głośników. Jest tam specjalne miejsce, w którym głos rozbrzmiewa wyjątkowo pięknie. Ten sekret znają tamtejsi kapłani.

- Taka akustyka to nie tylko wyliczenia, ale dar od Boga. I pan architekt, i wszyscy budowniczowie naszej cerkwi musieli mieć wyjątkowe boże błogosławieństwo - podkreśla ks. Anatol Konach, proboszcz parafii Hagia Sofia.

Popularność białostocki architekt zawdzięcza także umiejętności pracy z człowiekiem i tzw. odpowiedniemu zachowaniu, którego oczekuje inwestor. Bo nie ma dwóch podobnych świątyń. Każdą inaczej się projektuje, ma inne ograniczenia, inne problemy do rozwiązania. Często w parafii brakuje pieniędzy. Architekt musi pamiętać o ekonomii.

- Kiedyś nie można było kupić materiałów budowlanych. Wszystko było przeznaczone na mieszkania i inwestycje, a nie kościoły i cerkwie. Cegieł po prostu brakowało. Powstawało więc pytanie, z czego tu budować? Wykorzystywaliśmy więc stare cegły z pustostanów, które kupowaliśmy za grosze. Kopułę robiliśmy ze starej siatki ogrodzeniowej, zalanej betonem. Wszystko, żeby było jak najtaniej. Ale jednocześnie musiało być pięknie - opowiada Bałasz.

I tak jego popularność rosła. Kiedy pojawiała się potrzeba zbudowania świątyni, proboszczowie dzwonili do Bałasza. A on jechał. Czasem to było na gorąco, na przykład kiedy cerkiew się spaliła. Uspokajał i zapewniał, że zbuduje świątynię.

- Księdza proboszcza trzeba wciągnąć do projektowania, zainteresować tym, co się robi. Wtedy on czuje, że to jego dzieło, i zgadza się na prawie wszystko, a potem jeszcze dopilnuje, żeby było zgodnie z projektem. A my i tak robimy swoje - zdradza Bałasz.

Mnie nie będzie, ale zostaną kościoły

Lubi wszystkie swoje projekty. Żadnego stara się nie wyróżniać.

- Nie mogę powiedzieć, że któraś ze świątyń jest ważniejsza albo piękniejsza. Proboszczowie by mi tego nie wybaczyli. Dla nich najpiękniejsza jest ich własna - tłumaczy Bałasz.

Podkreśla jednak, że nawet te najmniejsze są dla niego wyjątkowe. Na przykład pomnik tzw. bezśmiertnych w Orli. Malutka prawosławna kapliczka, która powstała na miejscu starego kurhanu. Został on usypany w miejscu szpitalnego cmentarza z początku XX wieku. Bałasz zbudował tam piękny ołtarz.

- Zawsze przekonywałem, żeby nie budować drewnianych cerkwi czy kościołów, bo takie w tamtych czasach najłatwiej było podpalić. Budowałem więc murowane, żeby były trwałe. I trochę jest w tym też mojego interesu, bo ja wiem, że przetrwają one kilkaset lat i mnie. Taki mój ukryty egoizm - śmieje się Bałasz.

Wideo

polecane: Flesz: Czy grozi nam katastrofa klimatyczna?

Materiał oryginalny: Michał Bałasz - Architekt Pana Boga, wybudował kilkadziesiąt kościołów - Kurier Poranny

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3