Kruszyniany, Bohoniki: Meczety będą pomnikami historii

Fot. Wojciech Oksztol
Meczet w Kruszynianach
Meczet w Kruszynianach Fot. Wojciech Oksztol
Wnioski, by unikatowe świątynie w Bohonikach i Kruszynianach stały się pomnikami historii, są już prawie gotowe. To forma ochrony, którą otrzymują najcenniejsze zabytki w Polsce. W województwie podlaskim jedynie Kanał Augustowski ma taki status.

- Byli tu pracownicy z ośrodka zabytków - opowiada Dżemil Gembicki, który jest przewodnikiem po muzułmańskiej świątyni w Kruszynianach. - Robili zdjęcia w środku i na zewnątrz.

Zabytkowy obiekt sakralny oraz meczet w Bohonikach mają stać się pomnikami historii. A dokumentacja fotograficzna jest potrzebna do przygotowania wniosku.

- Prace przy wnioskach są bardzo zaawansowane - przyznaje Iwona Górska, dyrektorka Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Białymstoku. - Mają być gotowe już w maju.

Dżemil Gembicki nie ma wątpliwości, że kruszyniańska świątynia zasługuje na miano pomnika historii.

- To najstarsza świątynia muzułmańska w Polsce. Pochodzi z końca XVIII wieku. Nawet jak na drewniany zabytek, to jest już bardzo stara.

Ale przewodnik argumentów ma więcej. Tłumaczy, że meczet jest przykładem mieszania się kultur na Podlasiu. Z zewnątrz wygląda raczej jak drewniany kościółek wiejski. A wewnątrz - to już świat orientu.

- Kiedyś Kruszyniany z meczetem i mizarem były zabytkiem klasy zerowej - przypomina Bronisław Talkowski, przewodniczący Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej w Kruszynianach. - Ale po zniesieniu tej gradacji stały się zwykłymi zabytkami.

Uważa, że oba obiekty powinny być objęte większą ochroną państwową. - Jeżeli nie zadba się odpowiednio o nie, to może dojść do czegoś takiego jak w Studziankach koło Terespola. Kiedyś był tam i meczet, i mizar. A teraz we wsi pozostało tylko kilka pomników. To są wartości, o które trzeba zadbać, żeby nie zginęły.

Również przewodnicząca Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej w Bohonikach jest przekonana, że obie świątynie powinny stać się pomnikami historii. - To są teraz dwa unikaty w całej Polsce i Europie - zauważa Mirosława Korycka. - To są perełki kultury islamskiej w Europie.

Właśnie dlatego meczetami zajął się regionalny ośrodek w Białymstoku. - Tu nie chodzi o monumentalność czy zaskakującą architekturę - podkreśla Iwona Górska. - Ale o ich unikatowość. I właśnie takich cech szukamy w zabytkach, które mają stać się pomnikami historii. Muszą wyróżniać się w regionie i skali kraju.

Tatarzy nie ukrywają, że dzięki wyróżnieniu łatwiej będzie zdobyć pieniądze na konserwacje zabytków. - Nie liczymy na to, że ktoś nam zaraz przyniesie worek pieniędzy na renowacje meczetu, ale jest to dodatkowy argument - mówi Bronisław Talkowski.

- To zawsze jakaś karta przetargowa przy staraniu się o dotacje - dodaje Dżemil Gembicki.

Gdy wniosek będzie gotowy muszą wydać opinie podlaski konserwator zabytków oraz Krajowa Rada Ochrony Zabytków. Potem trafi do ministra kultury. Gdy wniosek podpisze prezydent - meczety będą otoczone szczególną ochroną.

Pomnikami historii zostają wyłącznie najcenniejsze miejsca w Polsce, które mają szczególne znaczenie dla naszego dziedzictwa kulturowego. W tej chwili na liście jest tylko 37 takich miejsc: m.in. Jasna Góra w Częstochowie, czy rezerwat archeologiczny w Biskupinie oraz, od 2007 roku, Kanał Augustowski.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3