Zmniejszenie żołądka – co daje i u kogo może być przeprowadzone? Operacja bariatryczna i jej metody stosowane w leczeniu otyłości

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Zmniejszenie żołądka pomaga na stałe ograniczyć ilości przyjmowanego pożywienia, bywa jednak nieodwracalne
Zmniejszenie żołądka pomaga na stałe ograniczyć ilości przyjmowanego pożywienia, bywa jednak nieodwracalne Cathy Yeulet /123RF
Operacja zmniejszenia żołądka to rodzaj operacji bariatrycznej, stosowany w leczeniu chorobliwej otyłości. Jest ona ostatecznym krokiem w walce z tą chorobą – decyzja o zabiegu powinna być podjęta jedynie wówczas, gdy inne metody terapii nie dały oczekiwanych rezultatów. Po operacji zmniejszenia żołądka konieczne jest odpowiednie postępowanie. Należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarza zwłaszcza w kwestii diety, inaczej problem otyłości powróci wraz z powikłaniami. Wyjaśniamy, u kogo można przeprowadzić zmniejszenie żołądka, jakie są metody i efekty zabiegu, a także jego konsekwencje i możliwe powikłania.

Na czym polega operacja zmniejszenia żołądka i kiedy jest wykonywana?

Operacja zmniejszenia żołądka polega na chirurgicznym zmniejszeniu objętości żołądka. Przeprowadzana jest w przypadku poważnej otyłości.

Operacja zmniejszenia żołądka jest skuteczną metodą redukcji masy ciała, ale tylko pod warunkiem, że pacjent stosuje się do zaleceń dietetycznych zarówno wkrótce po zabiegu, jak i w późniejszym okresie. Posiłki powinny mieć obniżoną wartość kaloryczną, zmianie powinna ulec także ich wielkość i konsystencja – po operacji zmniejszenia żołądka porcje jedzenia muszą być odpowiednio mniejsze i łatwe do strawienia. Ważna jest również aktywność fizyczna.

Otyłość jest chorobą cywilizacyjną i przyczynia się do rozwoju wielu schorzeń, głównie ze strony układu sercowo-naczyniowego (miażdżyca, zawał i niewydolność serca, udar) oraz cukrzycy typu 2. Stopień otyłości określa się za pomocą wskaźnika masy ciała BMI (body mass index).

O otyłości I stopnia mówimy, gdy wskaźnik BMI przekracza 30, o otyłości II stopnia – przy BMI powyżej 35, zaś o otyłości III stopnia, czyli olbrzymiej – gdy wskaźnik BMI przekracza 40.

Dowiedz się więcej na temat:

Metody wykonywania zmniejszenia żołądka

Operacja zmniejszenia żołądka jest jednym z wielu rodzajów operacji bariatrycznych proponowanych w leczeniu otyłości. Niektóre zabiegi są odwracalne, inne nie. Po nieodwracalnej operacji zmniejszenia żołądka konieczne jest utrzymywanie specjalnej diety do końca życia.

Do stosowanych metod wykonywania operacji bariatrycznych należą:

  • By-pass żołądkowy – zabieg polega na wytworzeniu z górnej części żołądka niewielkiego zbiornika, który połączony zostaje z jelitem cienkim. By-pass żołądkowy zakładany jest laparoskopowo i sprawia, że pacjent spożywa skromniejsze ilości jedzenia i przyswaja mniej kalorii.
  • Balon żołądkowy – jest to zabieg polegający na laparoskopowym wprowadzeniu do żołądka silikonowego balonika wypełnionego solą fizjologiczną. Balonik zmniejsza pojemność żołądka i sprawia, że uczucie sytości pojawia się po zjedzeniu niewielkich porcji. Po upływie roku balonik jest usuwany.
  • Opaska żołądkowa – dzieli żołądek na dwie części i zmniejsza uczucie łaknienia. Opaskę można w dowolnej chwili usunąć.
  • Mankietowa resekcja żołądka – wycięcie około 70 procent żołądka tak, by w pozostawionej części mieściło się ok. 150 ml pokarmu. Po jej wykonaniu pacjent może jeść do końca życia tylko niewielkie porcje rozdrobnionych pokarmów.
  • Wyłączenie żółciowo-trzustkowe – polegają na wycięciu 2/3 żołądka. Jelito cienkie zostaje podzielone na 3 części; łączy się je na kształt litery „Y”. Pierwsza część jelita połączona jest z żołądkiem, druga – z przewodami żółciowymi.

Założenie opaski żołądka i balonika oraz rękawowa resekcja żołądka to operacje ograniczające (restrykcyjne), zaś dwie pozostałe metody to zabiegi wyłączające.

Możliwe są też operacje bariatryczne skojarzone, na przykład zespolenie omijające żołądkowo-jelitowe z pętlą Rouxen-Y. Operacje restrykcyjne zmniejszają pojemność żołądka, zaś zabiegi wyłączające ograniczają powierzchnię, z której wchłaniany jest pokarm, obniżając tym samym wchłanianie składników odżywczych.

Przeczytaj także:

U kogo można przeprowadzić zmniejszenie żołądka?

Operacja zmniejszenia żołądka przeprowadzana jest u pacjentów z otyłością olbrzymią (BMI >40), a także z zaawansowaną otyłością II stopnia (BMI>35) w sytuacji, gdy towarzyszą jej co najmniej dwie inne choroby będące jej skutkiem, np. cukrzyca, choroba wieńcowa, bezdech senny, nadciśnienie tętnicze lub zaburzenia lipidowe. Pacjent powinien być w wieku od 18 do 60 lat.

Po uzyskaniu skierowania operacja zmniejszenia żołądka przeprowadzona może być nieodpłatnie, na koszt NFZ.

Operacja zmniejszenia żołądka proponowana jest pacjentowi w ostateczności – najpierw zaleca się zmianę stylu życia i nawyków żywieniowych. Jeśli te metody okażą się nieskuteczne, stosuje się farmakoterapię, a dopiero gdy ta nie przynosi rezultatów, można zakwalifikować pacjenta do operację zmniejszenia żołądka.

Zobacz także:

Przeciwwskazania do zmniejszenia żołądka i możliwe powikłania po zabiegu

Operacji zmniejszenia żołądka nie przeprowadza się u pacjentek w ciąży oraz przy podejrzeniu, że chory po zabiegu nie będzie stosował się do zaleceń dietetycznych.

Przeciwwskazania do przeprowadzenia operacji zmniejszenia żołądka to również:

  • zapalne choroby przewodu pokarmowego w aktywnej fazie,
  • ciężkie choroby układu krążeniowo-oddechowego uniemożliwiające znieczulenia chorego,
  • choroba wrzodowa,
  • żylaki przełyku,
  • anomalie w budowie układu pokarmowego,
  • choroby psychiczne (każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie).

Operacja zmniejszenia żołądka niesie za sobą ryzyko powikłań. Ryzyko wystąpienia tych najpoważniejszych powikłań wynosi około 10 procent.

Do najczęściej występujących powikłań po zmniejszeniu żołądka należy:

  • zatorowość płucna,
  • zakażenia rany operacyjnej,
  • niedrożność lub owrzodzenia miejsca zespolenia,
  • niewydolność oddechowa,
  • zapalenie otrzewnej.

Po zabiegu mogą też pojawić się też inne problemy, m.in.:

  • zaparcia lub biegunki,
  • wymioty,
  • kamica żółciowa,
  • zespół przeciążenia cukrem, niedobory składników odżywczych, w tym białka, tłuszczów, witamin oraz soli mineralnych.

Niedobory odżywcze dotyczą około 30 procent pacjentów po operacji zmniejszenia żołądka. Niedobór białka powoduje ubytek masy mięśniowej i wypadanie włosów. Niedobór żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12 prowadzi do anemii, zaś niedobory witaminy D i wapnia mogą prowadzić do rozwoju osteoporozy. U pacjentów może też pojawić się odwodnienie.

Sprawdź też:

Postępowanie i dieta po operacji bariatrycznej

Operacja zmniejszenia żołądka wymaga przestrzegania specjalnych zaleceń po zabiegu. Przede wszystkim należy zmniejszyć jednorazowe porcje jedzenia. Pokarm musi być dokładnie przeżuwany, a najlepiej rozdrobniony. Zalecane są posiłki diety lekkostrawnej. Pokarmy płynne i stałe przyjmowane powinny być oddzielnie. Po operacji konieczne jest też suplementacja diety preparatami uzupełniającymi poziom witamin, białka oraz mikro- i makroelementów, by zapobiec niedoborom żywieniowym.

Pacjent powinien także zmienić styl życia – więcej się ruszać, regularnie ćwiczyć i stosować się do zasad zdrowej diety o obniżonej kaloryczności (1000-1200 kcal). Tylko w ten sposób można uzyskać oczekiwany efekt, czyli długoterminową redukcję masy ciała.

Jak nie przytyć? 6 rodzajów aktywności fizycznej, które mogą...

ZOBACZ: Pandemia otyłości a koronawirus. „Sytuacja tych chorych w pandemii jest dramatyczna”. Ekspert: Prof. dr hab. n. med. Mariusz Wyleżoł, chirurg, bariatra

Wideo

Materiał oryginalny: Zmniejszenie żołądka – co daje i u kogo może być przeprowadzone? Operacja bariatryczna i jej metody stosowane w leczeniu otyłości - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie