Rynki finansowe. Polisa na życie jak akcje czy obligacje? W USA to instrument finansowy od stu lat. Kiedy w Polsce?

Grzegorz Kaliszuk / AIP
W Polsce rynek life settements prawie nie istnieje, jednak coraz częściej da się słyszeć o tym instrumencie finansowym jako alternatywie dla tradycyjnych form lokowania kapitału. Marcin Obara / Polska Press
Rynek produktów life settements jest w Polsce prawie nieznany, jednak należy się spodziewać, że wraz z rozwojem rynku pierwotnego czyli ubezpieczeń na życie, zacznie się pojawiać także istotny popyt na tego rodzaju alternatywny instrument finansowy. Jak działa wtórny rynek ubezpieczeń na życie? Posiadacz polisy sprzedaje prawa z niej płynące, w szczególności prawo do sumy ubezpieczenia, w trakcie jej trwania podmiotowi zewnętrznemu.

Polski rynek ubezpieczeń na życie w porównaniu ze średnią krajów OECD oraz krajów członkowskich Unii Europejskiej można uznać za słabo rozwinięty lub pozostawiający gigantyczny potencjał rozwoju. Z tej perspektywy rynek wtórny dla polis „życiowych” zdaje się tym bardziej abstrakcyjnym pojęciem.

Life Settlements - w ubezpieczeniach jak odwrócona hipoteka w nieruchomościach

Na najbardziej rozwiniętym rynku ubezpieczeniowym na świecie czyli w USA ten instrument finansowy ma już jednak ponad 100-letnią historię. Aby w jednym zdaniu zobrazować jego istotę można logikę konstrukcji (ang. Life Settlements) porównać do, już nieco bardziej rozpoznawalnej, odwróconej hipoteki -

posiadacz polisy sprzedaje prawa z niej płynące, w szczególności prawo do sumy ubezpieczenia, w trakcie jej trwania podmiotowi zewnętrznemu.

Rynek za prawie cztery miliardy dolarów

Wartość amerykańskiego wtórnego rynku ubezpieczeń na życie w 2018 roku została wyceniona na ponad 3,8 mld USD. Całkowity potencjał tamtejszego rynku szacuje się jednak na kwotę znacznie większą, bowiem aż 160 mld USD. Sąd najwyższy w USA już ponad 100 lat temu (orzeczenie z 1911 roku wydane w sprawie Grigsby v. Russell) orzekł, że polisa na życie jest takim samym aktywem finansowym jak akcje, prawa do akcji lub obligacje, stąd może funkcjonować rynek wtórny dla tych instrumentów. Praktyka rynkowa wypracowana przez kilka dekad pokazuje, że jest to de facto rynek dla polis z sumą ubezpieczenia w przypadku zgonu osoby ubezpieczonej na kwotę od 0,5 do 1 mln USD.
Polis z sumą niższą niż 250 tys. USD nie opłaca się sprzedawać, bowiem koszty administracyjne oraz inne opłaty w takim przypadku stanowią gross wartości na rynku wtórnym stąd cena jaką otrzymuje posiadacz polisy jest bliska zeru. Pierwotnie polisy na życie na rynku wtórnym były nabywane za kwotę odpowiadającą 80-90% wartości sumy ubezpieczenia. Dzisiaj viator, czyli osoba zbywająca swoje prawa z polisy otrzymuje netto około 30-35% wartości sumy ubezpieczenia, zaś inwestor płaci kwotę stanowiącą około 60-65% wartości sumy ubezpieczenia.

Polska jak Szwajcaria?

W Europie Life Settlements jako instrument finansowy znany są w Szwajcarii, Niemczech oraz we Francji. W Polsce rynek ten prawie nie istnieje, jednak coraz częściej da się słyszeć o tym instrumencie finansowym jako alternatywie dla tradycyjnych form lokowania kapitału.
Wśród aktywnych podmiotów pośredniczących w transakcjach kupna sprzedaży polis na życie oraz moderowaniu tym rynkiem znaleźć można takie instytucje jak Goldman Sachs, Credit Suisse, UBS, Citi, JP Morgan, Merrill Lynch oraz ABN Amro.
Stopę zwrotu z inwestycji w polisy na życie na rynku wtórnym oblicza się jako relacja prognozowanej (wg wiedzy medycznej) długości życia zbywcy polisy liczonej od daty kupna polisy na rynku wtórnym do realnej długości życia zbywcy polisy od daty zakupu, pomnożonej przez oczekiwaną stopę zwrotu (około 8 % w skali roku).
Rzeczywista stopa zwrotu z takiej inwestycji jest zatem tym wyższa im krótszy okres życia zbywcy polisy. Najczęściej dostępne na rynku polisy to takie, w przypadku których oczekiwana długość życia osoby ubezpieczonej oscyluje w przedziale 24 do 72 miesięcy. W przypadku gdy prognozy długości życia są mniejsze niż 24 miesiące mówimy wówczas o tzw. umowach wiatykalnych (ang. viatical settlements).
Skąd taka zależność stopy zwrotu? Wynika to między innymi z faktu, że nabywca polisy wraz z prawem do otrzymania sumy ubezpieczenia w przypadku zgonu osoby ubezpieczonej (cały czas ta sama osoba, która pierwotnie ubezpieczyła się na życie) nabywa także obowiązek opłacania składki ubezpieczeniowej tak długo jak Ubezpieczony żyje. Składka ubezpieczeniowa stanowi zatem w pełni dodatkowy koszt inwestycji. Istnieje również możliwość nabycia polisy wraz z opłaconymi za zdefiniowany z góry okres składkami ubezpieczeniowymi, ale cena takich polis jest wyższa niż standardowa stąd z natury stopa zwrotu z inwestycji jest niższa.

Tam gdzie mniej państwa w państwie

Dlaczego akurat w USA rynek Life Settlements tak bardzo się rozwinął i rozwija się dalej? Odpowiedź na to pytanie leży w zdefiniowanej roli państwa, która w przypadku USA nie nosi cech państwa opiekuńczego. Podobnie jak w przypadku opieki zdrowotnej; dostęp do niej mają jedynie Ci, którzy są ubezpieczeni i samodzielnie opłacają składki zdrowotne. Przeciętny obywatel USA ma znacznie niżej ustawione oczekiwania w stosunku do Państwa w sferze polityki socjalnej aniżeli Europejczyk. Amerykanie sprzedając swoje polisy na rynku wtórnym w trakcie swojego życia finansują zatem swoje potrzeby związane z opieką zdrowotną, socjalną oraz godziwym bytem materialnym, który z natury nie zostanie zaspokojony przez Państwo.

W czwartek 13 lutego Sejm uchwalił ostateczną likwidację Otwartych Funduszy Emerytalnych. Pieniądze przejdą na prywatne Indywidualne Konta Emerytalne lub do ZUS. Za przekazanie do IKE rząd pobierze wysoką opłatę. Ile? Który wariant lepiej wybrać? Kliknij w ten tekst a poznasz szczegóły.

Wśród niewątpliwych zalet opisywanego instrumentu finansowego jest jego znacznie większa odporność na kryzysy gospodarcze niż w przypadku tradycyjnych instrumentów finansowych, całkowity brak korelacji z rynkiem kapitałowym, brak opłat za zarządzanie oraz bardzo niskie ryzyko inwestycyjne związane z brakiem wypłacalności zakładu ubezpieczeń.
Z uwagi , na fakt, że rynek dla tych instrumentów w USA istnieje od ponad 100 lat także przepisy związane z obrotem instrumentami finansowymi oraz regulacje prawa podatkowego uwzględniają life settlement oraz viatical settlements jako instrumenty finansowe, którymi obrót podlegają właściwym sobie prawom.

Chcesz być szybko i dobrze poinformowany w sprawie pieniędzy: zarabiania, oszczędzania, wydawania, inwestowania? Zapewniamy szybkie informacje, analizy i porady ekspertów. Kliknij w ten tekst i polub nas na Facebooku! Wtedy wszystkie godne Twojej uwagi nowości i porady znajdziesz na swojej osi czasu bez zbędnego szukania. Naprawdę warto!

Flesz: Firmy w dużych tarapatach z powodu epidemii

Wideo

Materiał oryginalny: Rynki finansowe. Polisa na życie jak akcje czy obligacje? W USA to instrument finansowy od stu lat. Kiedy w Polsce? - Strefa Biznesu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3