Z tegorocznego sondażu przeprowadzonego na zlecenie CBOS wynika, że zawód strażaka cieszy się w Polsce największym szacunkiem społecznym - 96% procent badanych pozytywnie ocenia ich działania. Na co dzień mierzą się z niebezpieczeństwami, są gotowi do działania w czasie klęsk żywiołowych czy tragicznych wypadków. Profesjonalizm i bezpieczeństwo strażaków przekłada się na bezpieczeństwo lokalnych społeczności i każdego z nas. W tym kontekście program „ORLEN na straży” nabiera szczególnego znaczenia. Jego celem jest podniesienie standardów gotowości ratowniczej oraz bezpieczeństwa mieszkańców Polski poprzez kompleksowe wsparcie sprzętowe, szkoleniowe i psychologiczne dla strażaków.
„ORLEN na straży” – rekordowy budżet i skala wsparcia
Nabór do tegorocznej edycji programu „ORLEN na straży” trwał od 5 maja do 30 czerwca. Fundacja ORLEN ogłosiła właśnie listę beneficjentów, do których trafią granty. To w sumie 20 mln zł – dwukrotnie więcej niż rok temu i najwięcej w historii programu. Efekt? Liczby mówią same za siebie:
2 451 złożonych wniosków,
368 przyznanych grantów,
niemal 10 500 strażaczek i strażaków objętych wsparciem,
ponad 10 mln osób mieszkających na obszarach chronionych przez wspierane jednostki,
wysokość grantu – nawet do 150 tys. zł.
Tak duża pula środków pozwoliła na realizację projektów, które przyczynią się do wzrostu poziomu bezpieczeństwa w setkach gmin i miast.
Którędy po grant? Ścieżki wsparcia w programie
Ścieżka 1
Pierwsza ścieżka – opcja zdobycia grantu – przeznaczona dla OSP włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego oraz jednostek OSP i PSP wspierających strategiczne lokalizacje Grupy ORLEN. Finansowanie obejmuje działania z zakresu:
ratownictwa związanego z wypadkami drogowymi,
ratownictwa związanego z przemysłem chemicznym (w tym gazowym i naftowym) oraz z instalacjami odnawialnych źródeł energii obejmujących infrastrukturę Grupy ORLEN,
ratownictwa związanego z zagrożeniami wynikającymi ze zmiany klimatu.
Maksymalna wysokość grantu wynosi – w zależności od rodzaju działania – 40 tys. zł, 50 tys. zł lub 150 tys. zł.
Ścieżka 2
Druga ścieżka skierowana jest do jednostek aspirujących do włączenia do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W tym wypadku granty mają za zadanie pomóc w spełnieniu wymagań potrzebnych do włączenia do KSR-G i mogą osiągać wartość do 50 tys. zł.
W przypadku każdego projektu obowiązuje zasada, że co najmniej 20% wartości dotacji musi być przeznaczone na rozwój kompetencji strażaków, w tym szkolenia, warsztaty oraz wsparcie psychologiczne. Pozostałą część środków z grantu można przeznaczyć na sprzęt specjalistyczny i jego ubezpieczenie, czy na ubezpieczenie użytkowników sprzętu.
W ramach „ORLEN na straży” wsparcie otrzymają również podmioty o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa, w tym wybrane podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego oraz wodnego.
Zasięg i różnorodność projektów
Granty przyznawane w ramach programu „ORLEN na straży” umożliwiły w poprzednich edycjach jednostkom Straży Pożarnej zakup nowoczesnego sprzętu ratowniczego, m.in.:
przenośnych agregatów prądotwórczych i oświetleniowych,
zestawów do ratownictwa chemicznego i ochrony indywidualnej,
rozpieraczy hydraulicznych do uwalniania osób poszkodowanych,
defibrylatorów,
dronów poszukiwawczych wyposażonych w kamery termowizyjne,
quadów,
systemów monitoringu pożarowego.
Dzięki wsparciu finansowemu Fundacji ORLEN strażacy mogli zorganizować kursy doskonalące taktykę działań w trakcie udzielania pomocy przy wypadkach drogowych, w ramach ratownictwa chemicznego czy w czasie powodzi. Sfinansowano także, chociażby warsztaty z zakresu adaptacji do zmian klimatu.
Przykładowo w 2024 roku w 12 jednostkach Straży Pożarnej udało się dofinansować kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy, a w 2 jednostkach zakupiono automatyczny defibrylator zewnętrzny. Powodzeniem cieszyły się też szkolenia doskonalące z gaszenia pojazdów elektrycznych i hybrydowych.
Aspekt psychologiczny i szkoleniowy
Skuteczność i profesjonalizm wymagają nie tylko dobrego sprzętu i świetnego wyszkolenia, ale również odporności psychicznej. W ubiegłym roku Fundacja ORLEN zdecydowała się przebudować nieco program wsparcia dla strażaków. Postawiono nie tylko na sprzęt i szkolenia – wprowadzono również możliwość pokrycia kosztów wsparcia psychologicznego dla strażaków. Jest to odpowiedź na wyzwania zawodowe strażaków, którzy reagują w trudnych warunkach i pod presją czasu. Sesje z psychologiem, programy przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu i warsztaty umiejętności miękkich budują odporność zespołów, co przekłada się bezpośrednio na skuteczność akcji ratowniczych.
Historia i ewolucja programu
Fundacja ORLEN wspiera Państwową i Ochotniczą Straż Pożarną od ponad 20 lat. Pierwotnie środki kierowane były głównie na zakup podstawowego sprzętu. Z biegiem czasu program ewoluował, obejmując coraz szerszy wachlarz działań:
wyposażenie jednostek w pompy i pojazdy ratownicze,
rozbudowa oferty o dofinansowanie szkoleń technicznych,
dodanie ścieżki wsparcia psychologicznego i szkoleń umiejętności miękkich,
włączenie jednostek sąsiadujących z infrastrukturą Grupy ORLEN do priorytetów programu.
Ta nieustanna adaptacja pozwala trafniej odpowiadać na potrzeby strażaczek i strażaków oraz wyzwania współczesności, zwłaszcza gdy zmiany klimatu sprawiają, że klęski żywiołowe i związane z nimi wypadki oraz problemy stają się coraz częstsze.
Gala finałowa tegorocznej edycji programu „ORLEN na straży”
Uroczysta gala podsumowująca tegoroczną edycję programu Fundacji ORLEN odbędzie się 22 września w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie. W wydarzeniu wezmą udział przedstawiciele 368 wyróżnionych jednostek OSP i PSP oraz przedstawiciele innych służb ratowniczych. To okazja do wymiany doświadczeń i nawiązania współpracy między różnymi formacjami.
Spojrzenie w przyszłość
Jednostki OPS i PSP zainteresowane udziałem w przyszłych edycjach mogą śledzić stronę Fundacji ORLEN oraz komunikaty prasowe Grupy ORLEN. Kolejne nabory ogłaszane są z odpowiednim wyprzedzeniem, pozwalając na rzetelne przygotowanie wniosków.
Program „Orlen na straży” to inwestycja w rozwój kompetencji strażaków, ale przede wszystkim realne wsparcie dla lokalnych społeczności.
