Żubrówka - kultowa wódka z trawką. Powstawanie, historia, drinki.

Janka Werpachowska
Nawet w bardzo nowoczesnym zakładzie nie zawsze automat może zastąpić człowieka. W Polmosie Białystok powstaje Żubrówka – słynna wódka z trawką. Do każdej butelki trzeba włożyć źdźbło specjalnie wyselekcjonowanej i przyciętej trawy żubrowej – jedną z pracownic, które się tym zajmują, jest Beata Kaczmarska.
Nawet w bardzo nowoczesnym zakładzie nie zawsze automat może zastąpić człowieka. W Polmosie Białystok powstaje Żubrówka – słynna wódka z trawką. Do każdej butelki trzeba włożyć źdźbło specjalnie wyselekcjonowanej i przyciętej trawy żubrowej – jedną z pracownic, które się tym zajmują, jest Beata Kaczmarska.
Żubrówka z białostockiego Polmosu znana jest na całym świecie. Kiedyś wierzono, że trawa zwana żubrówką jest afrodyzjakiem. Czy wyprodukowana na jej bazie wódka też - nie wiadomo. Niektórzy twierdzą, że tak, pod warunkiem, że jest pita z umiarem.

Kiedyś znalazłam się w towarzystwie ludzi z różnych stron Europy - na warsztatach sommelierskich. Pierwsza wspólna kolacja była jednocześnie okazją do bliższego poznania się. Każdy się przedstawiał, mówił skąd jest.

- Mieszkam w Białymstoku - zaczęłam. I ujrzałam w oczach Węgrów, Francuzów i innych gości z zagranicy pytanie: - Gdzie to jest?

- Z Białegostoku jest niedaleko do Białowieży - próbowałam jakoś przybliżyć obcokrajowcom lokalizację naszego miasta.

- Oh, yes! Żubrówka! - rozległy się okrzyki. Jeszcze większa była radość gości, kiedy dowiedzieli się, że mieszkam w mieście, w którym ta wódka jest produkowana.

A za kilka dni widziałam, jak nasi zagraniczni przyjaciele wracali z ostatnich zakupów przed powrotem do domu. Prawie każdy miał przynajmniej jedną butelkę Żubrówki. Wtedy zrozumiałam, że żubr, jego ulubiona trawka i powstająca na baziej tej trawki wódka to nasze podlaskie bogactwo.

Staropolska tradycja

Receptura produkowanej obecnie w białostockim Polmosie Żubrówki wcale nie jest bardzo stara. Powstała w 1928 roku. Ale ówcześni technolodzy nie bez powodu sięgnęli po aromatyczną trawkę, rosnącą w Puszczy Białowieskiej. W wielu źródłach historycznych bowiem znajdowały się informacje, iż szlachta polska chętnie podnosiła walory smakowe gorzałki, dodając do niej źdźbło trawy żubrowej. Najwcześniejsza wzmianka na ten temat pochodzi z XIV wieku. A więc białostocka Żubrówka blisko siedemsetletnią tradycją stoi.

Trawka czyni cuda

W dawnych wiekach wierzono, że dziko rosnąca na leśnych polanach Puszczy Białowieskiej trawa jest prawdziwym afrodyzjakiem i nadaje siłę żubra tym, którzy ją konsumują. Żubrówka to określenie ludowe, pod którym ukrywają się dwa gatunki traw: turówka wonna i turówka leśna. Są to drobne rośliny o wysokości od 40 do 60 cm, o charakterystycznym, mocnym zapachu kumaryny, przypominającym zapach świeżego siana.

Żubry uwielbiają miękkie, soczyste trawy. Zaczynają się nimi odżywiać wczesną wiosną w miejscach, gdzie najwcześniej stopił się śnieg, rezygnując z zimowej diety. Powiązań między żubrem a trawą żubrową można także szukać w zapachu żubrzej sierści, która ma dość silny aromat zbliżony do piżma. W naszym odbiorze zapach ten podobny jest do zapachu trawy żubrowej i z nią jest kojarzony.

Ręczna robota

Aby wyprodukować wódkę należy najpierw zdobyć trawę żubrową, co wcale nie jest prostym zadaniem.

Trudno dotrzeć w głąb puszczy, gdzie trawa rośnie. Zbieracze pokonują dziesiątki kilometrów pieszo, aby zerwać żubrówkę z niedostępnych, tylko im znanych miejsc. Wyłącznie doświadczone osoby potrafią rozpoznać trawę żubrową wśród wielu innych gatunków traw. Podstawowymi narzędziami zbieracza są sierp i nóż. Odcinając źdźbła trawy, zbieracze muszą uważać, aby nie uszkodzić korzeni, co umożliwi im powrót w to samo miejsce podczas kolejnych zbiorów.

Trawa dzielona jest na dwa asortymenty: dekoracyjna przeznaczona do ozdoby butelek oraz siano do sporządzania nalewu zwanego maceratem. Okazuje się, że segregowanie i przebieranie trawy dekoracyjnej jest procesem bardziej złożonym i żmudnym niż zbieranie. Każda trawka jest wnikliwie oglądana i przycinana na odpowiednią długość w zależności od pojemności butelki, do której będzie przeznaczona. Tak przygotowany surowiec trafia do produkcji. Każde źdźbło trawy wkładane jest ręcznie do butelki, jeszcze przed jej napełnieniem wódką.

Z tego, co pozostaje po selekcji, czyli z siana, przygotowuje się macerat, będący podstawą do produkcji wódki Żubrówki. Jest to dość złożony proces technologiczny, w wyniku którego powstaje intensywnie zielona, bardzo aromatyczna ciecz, zwana smakiem puszczy. W jakich proporcjach mieszana jest z czystym alkoholem - to już tajemnica fachowców z białostockiego Polmosu. Wydawałoby się, że trawka pływająca w każdej butelce Żubrówki, to tylko ozdobny gadżet. A jednak nie.

- Badania dotyczące postrzegania Żubrówki, przeprowadzone wśród konsumentów, wykazały, że trawka w butelce, oprócz smaku i zapachu, jest najbardziej istotnym elementem tego wyrobu - mówi Bernadeta Ejsmont, technolog z Polmosu Białystok. - Źdźbło trawy w butelce jest chronione jako znak towarowy zarejestrowany w Urzędzie Patentowym RP i w wielu innych krajach.

Czas nowinek

Ostatnio pojawiła się na sklepowych półkach Żubrówka biała. Prace nad nią trawały blisko dwa lata. - Jest to wysokiej jakości wódka czysta. Z tradycyjną Żubrówką łączy ją tylko siła marki - przyznaje Bernadeta Ejsmont. - Po prostu, magia Żubrówki działa na klienta nie tylko w Polsce, ale i za granicą.

Tradycyjna Żubrówka znana jest na całym świecie. Od dziesięciu lat produkty z białostockiego Polmosu trafiają również do Stanów Zjednoczonych - a to bardzo trudny do zdobycia rynek. Żubrówka cieszy się tam powodzeniem szczególnym.

- Ze względu na wymogi amerykańskich norm, receptura sprzedawanej tam Żubrówki nieco się różni od tej, która trafia na stoły w Polsce i w innych krajach - mówi Bernadeta Ejsmont. - Ale najlepsi kiperzy podczas degustacji nie znaleźli żadnych różnic w smaku tradycyjnej Żubrówki i tej produkowanej dla USA.

Tatanka czyli szarlotka

Żubrówka świetnie sprawdza się jako dodatek do koktajli. Najbardziej popularnym na całym świecie longdrinkiem na bazie Żubrówki jest tatanka. Słowo to oznacza w języku Indian Lakota bizona.

W Polsce nadaliśmy temu koktajlowi swojską nazwę szarlotka - odwołującą się do drugiego ze składników. Żeby przygotować tatankę/szarlotkę nie trzeba być wytrawnym barmanem. Na jednego drinka potrzeba 40 ml Żubrówki, 80 ml soku jabłkowego, plasterek cytryny, kilka kostek lodu i odrobinę cynamonu do przyprawienia drinka. Ładnie wygląda szklaneczka ozdobiona ósemeczką jabłka. Barmani z fantazję podają drinka z laską cynamonu - zamiast plastikowego mieszadełka.

Czytaj e-wydanie »

Flesz: Wegańskie ubrania. Made in Poland

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 32

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

g
garot

W tym klimatach masz właśnie Herbal Vodka, genialnie smakuje, jest delikatna, przyjemna i nie pali, można pić bez przebijania, dobra dla kobiet. Ale ja radzę ogólnie stawiać na alkohole z wyższej półki. Jeśli kupujecie byle co, to efekt smakowy będzie kiepski. Każdy alkohol to przecież totalnie inna receptura...

m
midamar

A ja tam wolę Herbal Vodka, może i podobne klimaty, ale w sumie to chyba... całkowicie inne. Próbowaliście kiedykolwiek? Ogólnie wódki oparte na ziołach, o ile powstały na porządnych zasadach, mają znakomity efekt i po prostu są smaczne. Nie palą w gardło, nie wykrzywiają. One po prostu robią pozytywną różnicę. I raczej lepiej pić porządne alkohole.

G
Gość

A pracownicy  "lidera na rynku" są zatrudnieni przez agencję pracy tymczasowej za marne stawki i traktowani są jak śmiecie. STOP WYZYSKOWI. Cały dochód nie zostaje w kraju tylko wylatuje do zagranicznych właścicieli. Na zdrowie.

h
hamperal

W tych klimatach to np. Herbal Vódka - wiem, że to nieco inny klimat niż Żubrówka, bo tutaj mowa o wódce ziołowej... czy jak się to zwie, ale jest ona wybitna, smaczna, przyjemna w smaku. Nie masz takiego efektu w gardle nieprzyjemnego, jakby paliło, jest przyjemnie i rzeczywiście daje ona kopa ;-)

s
system

od 2013 to już ruska wódka...po przejęciu przez

Russian Standard Group

obecnie niewiele już nam zostało marek z czasów IIRP...nawet za PRL istniały, teraz już większość sprzedano lub doprowadzono do upadku...

m
mirella

żubrówka + świeży ogórek nic tak nie orzeźwia :)

r
rebekka

jak dla mnie najlepszy drink z żubrówki to Bizonek czyli połączenie odrobiny likieru wiśniowego właśnie z białą żubrówką :)

G
Gość

Żubrówka ma coś w sobie, wybieram ją zawsze, ostatnio Bison Grass i lubie w drinka coś wplumknąć leśnego, malinę, jagodę... :) coś zaimprowizować....

G
Gość

Żubrówka, nie tylko w Finlandii ale i we Francji jest ubóstwiana. Nie spotkałam Francuza co by się nie uśmiechnał na słowo Żubrówka

m
marek

Ja też jak na prezent to zawsze żubróweczka bizonik, chociaż raz koleżance woziłem paloną ;)

R
Riq Kos

Podobno już zaczyna brakować trawki żubrowej w Puszczy Białowieskiej... i może dlatego ostanie trzy nowości żubrówkowe Bison Grass, Biała i Palona są pozbawione tej trawki

b
bornek

a nie Stumbras? ja tam i wolę Pana Tadeusza :P

A
Abraxas

Często wybieram Żubrówkę na prezent, szczególnie dla zagranicznych przyjaciół.

ż
żuber

Litewska Stumbrine lepsza...

M
Monisia

Dołączam się również do FanClubu Żubrówki Palonej

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3