Prezentowany przez Muzeum Podlaskie w tym miesiącu kafel niszowy, pochodzi z pierwszej połowy XVI wieku,. Jest wykonany z gliny i wypalony na ceglasty kolor.
Kafel został wykonany przy użyciu matrycy, a jego dekorację stanowi charakterystyczny ornament – sześciopłatkowa rozeta, znana jako „Kwiat Życia”. Umieszczono ją w kole, które osadzono w niszy ozdobionej motywem typu opus spicatum (czyli układem przypominającym jodełkę, ułożonym ze skośnie ustawionych cegieł lub kamieni).
Motyw rozety o sześciu płatkach znany jest z szerokiego obszaru Eurazji. W tradycji chrześcijańskiej symbolizuje światło Zmartwychwstałego Chrystusa – tzw. Poranną Gwiazdę. Był on chętnie wykorzystywany w sztuce sakralnej – od czasów wczesnochrześcijańskich w Cesarstwie Bizantyjskim, po średniowiecze i epokę nowożytną. Można go znaleźć na elewacjach, kolumnach, posadzkach kościołów, a także w sztuce użytkowej, szczególnie w ceramice. Motyw ten obecny był również w wierzeniach pogańskich, gdzie pełnił funkcję ochronną – jako symbol apotropaiczny mający odpędzać złe moce.
Kafel znaleziono w 2011 roku w Tykocinie, przy ul. Piłsudskiego, na północnej pierzei, niedaleko cieku wodnego Motławy. Obiekt znajduje się obecnie w depozycie Działu Archeologii Muzeum.
Zabytek Miesiąca w Muzeum Podlaskim
„Zabytek Miesiąca” to cykliczna inicjatywa, w ramach której w białostockim Ratuszu przez cały miesiąc prezentowany jest jeden szczególny obiekt ze zbiorów muzealnych. To unikalna okazja, by zobaczyć z bliska eksponaty, które na co dzień nie są dostępne dla zwiedzających – zazwyczaj przechowywane są w magazynach lub wymagają specjalnych warunków ekspozycji. Każdy prezentowany zabytek to nie tylko wartościowy przedmiot, ale też nośnik ciekawej historii. Dzięki tej akcji odwiedzający mogą nie tylko go obejrzeć, ale również poznać jego pochodzenie, kontekst kulturowy i znaczenie, jakie miał w przeszłości.
Zobacz też:
