Umowa zlecenia 2020. Ile wynoszą składki od umowy zlecenia, wypowiedzenie, co z urlopem w przypadku umowy zlecenia?

Katarzyna Piojda
Katarzyna Piojda
Gdy zleceniobiorcą jest młoda osoba pobierająca naukę, od umowy zlecenia nie będą pobierane żadne składki.
Gdy zleceniobiorcą jest młoda osoba pobierająca naukę, od umowy zlecenia nie będą pobierane żadne składki. unsplash
Umowa zlecenia to obok umowy o dzieło, najpopularniejsza umowa cywilnoprawna proponowana przez pracodawców. Z punktu widzenia firmy jest ona korzystna, lecz z punktu widzenia zatrudnionego – już niekoniecznie.

Umowa zlecenia podlega pod przepisy Kodeksu cywilnego, a nie – jak jest to w przypadku umowy o pracę – pod Kodeks pracy. W związku z tym, kto pracuje na podstawie umowy zlecenia, nie jest typowym pracownikiem, więc nie jest chroniony w taki sam sposób, w jaki byłby będąc zatrudnionym na etacie. Osoby pracującej na umowę zlecenie nie obowiązuje zatem, m.in. 8-godzinny dzień pracy.

Umowa zlecenia na piśmie

Umowa zlecenia jest zawierana pomiędzy dwiema stronami, tj. zleceniodawcą (firma zlecająca wykonanie konkretnego zadania, a więc zlecenia) oraz zleceniobiorcą, czyli firmą lub osobą, która podejmuje się realizacji powierzonego zadania w określonym terminie i za określone wynagrodzenie.

Wypowiedzenie umowy zlecenia

W przypadku osoby pracującej na umowę zlecenie nie obowiązuje okres wypowiedzenia.To znaczy: zleceniobiorca może dowiedzieć się od swojego szefostwa, że z dnia na dzień zostaje zwolniony, a i szef może od swojego podwładnego usłyszeć, że ten właśnie przestaje u niego pracować. W art. 746 Kodeksu cywilnego jest podane, że „dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie (...)”, natomiast dalej: „przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie (...)”.

Gdy jednak strony dobrowolnie zawarły w umowie, że obowiązuje okres wypowiedzenia i podały długość tego okresu (choćby tydzień lub miesiąc), muszą respektować ten zapis.

9 najbardziej pożądanych zawodów w 2019 roku. Oni nie muszą ...

Strony muszą się jednak rozliczyć przed rozwiązaniem umowy zlecenia. Jeżeli pracujący na zlecenie miał wydatki związane z realizacją zadania, to zleceniodawca powinien je pokryć, płacąc również za dotychczas wykonaną pracę. Gdy z kolei zleceniobiorca rzuca pracę bez podania konkretnej przyczyny, wówczas jest on odpowiedzialny za ewentualne powstałe szkody wynikające z niewykonania zlecenia.

Przygotowując wypowiedzenie umowy zlecenia, wystarczy napisać np. „Zgodnie z warunkami umowy zlecenia, zawartej dn. (…) i w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, wypowiadam powyższą umowę z powodu (...)”.

Umowa zlecenie a składki na ubezpieczenie

Od umowy zlecenia nalicza się i odprowadza składki na ubezpieczenia społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie każdy, kto pracuje na umowę zlecenie ma odprowadzane jednakowe składki. Wszystko zależy od tego, kim jest osoba, wykonująca zlecenie.

Gdy na umowę zlecenia zatrudniona jest osoba, która nie pracuje w żadnym innym miejscu, to ma odprowadzane składki na ubezpieczenie: emerytalne, rentowe, zdrowotne oraz dobrowolnie chorobowe. Jest ponadto objęta ubezpieczeniem wypadkowym, jeżeli wykonuje swoją pracę w firmie, tzn. siedzibie zleceniodawcy, a jeśli nie przychodzi do firmy, tylko np. wykonuje zlecenie u siebie, to już ubezpieczenie wypadkowe jej nie obejmuje.

Składki od umowy zlecenia dla osób zatrudnionych w tej samej firmie

Jeśli pracownik zatrudniony na etat po zakończeniu swojej standardowej pracy, wykonuje dodatkowe zadania w tej samej firmie w ramach umowy zlecenie, to w takim przypadku ma opłacane składki na wszelkie ubezpieczenia społeczne.

Składki od umowy zlecenia dla osób zatrudnionych w innej firmie

Gdy ktoś pracuje na etacie w jednym przedsiębiorstwie (i zarabia przynajmniej minimalną krajową), natomiast w drugiej firmie wykonuje zlecenie, to od tej umowy zlecenia ma opłacaną składkę na ubezpieczenie zdrowotne, z kolei składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe są dobrowolne, opcjonalnym jest również ubezpieczenie wypadkowe, a na ubezpieczenie chorobowe nie ma co liczyć.

Warto przeczytać:

Składki od umowy zlecenia dla emerytów i rencistów

Jeśli zleceniobiorcą jest emeryt lub rencista, to ma on od zlecenia opłacane obowiązkowo wszystkie składki, z wyjątkiem ubezpieczenia chorobowego, które jest dobrowolne. Tutaj także jest istotne, czy emeryt-zleceniobiorca bądź rencista-zleceniobiorca pracują w siedzibie zleceniodawcy. Jeśli tak, to mają oni też odprowadzaną składkę na ubezpieczenie wypadkowe.

Składki od umowy zlecenia dla uczniów i studentów

W sytuacji, gdy młody człowiek, który jeszcze się uczy lub studiuje, podejmuje pracę na umowę zlecenie, to od takiej umowy nie są odprowadzane żadne składki i nie ma wpływu na to rodzaj szkoły, tryb nauki (dzienny, wieczorowy lub zaoczny) oraz to, czy szkoła lub uczelnia są publiczne, czy też niepubliczne.

Umowa zlecenia – wysokość składek

Wysokości składek od umów zlecenia nie jest identyczna. Przykładowo: wysokość składki na ubezpieczenie emerytalne wynosi obecnie 19,52 procent podstawy wymiaru, na ubezpieczenie rentowe – 8 proc., zdrowotne – 9 proc. Składka na ubezpieczenie wypadkowe jest z kolei różna, zależy choćby od tzw. kategorii ryzyka pracy.

Umowa zlecenia a zwolnienie lekarskie

Kiedy osoba zatrudniona na umowę zlecenie zachoruje, nie zawsze może liczyć na płatne chorobowe. Wszystko zależy od tego, czy zleceniobiorca jest objęty ubezpieczeniem chorobowym.

Biura, w których aż chce się pracować. Zobacz najlepsze miej...

Student lub uczeń do 26 lat nie mają opłacanego ubezpieczenia chorobowego od umowy zlecenia, ale już osoba wykonująca u tego samego pracodawcy drugą pracę na podstawie umowy zlecenia, składkę na chorobowe ma już opłacaną i ma też płatne L4.

Osoba nie mająca innej pracy, jak jedynie tą na umowę zlecenie i podobnie emeryt oraz rencista mogą korzystać z płatnego chorobowego, o ile zlecenie wykonują w firmie (siedzibie zleceniodawcy). W innym przypadku chorobowe im się nie należy.

Umowa zlecenia a urlop

Jedynie pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę należy się pełnopłatny urlop wypoczynkowy. Osoba, wykonująca zlecenie nie ma zagwarantowanego prawa do otrzymywania wynagrodzenia, kiedy udaje się na urlop. To w myśl zasady: „nie pracujesz, nie zarabiasz”.

W umowie pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą może natomiast znaleźć się zapis dotyczący odpłatności za czas niewykonywania zlecenia. To oznacza, iż wykonawca zlecenia ma pewnego rodzaju urlop i za ten swoisty przestój szef mu płaci. Co ważne: nie jest warunkiem, że zleceniobiorca za czas swojego urlopu otrzyma taką samą kwotę, jak za okres wykonywania pracy. Może to być swoista rekompensata, ale w niższej kwocie niż gdyby pracował nad zleceniem.

Umowa zlecenia a wynagrodzenie

Osoby, wykonujące pracę na umowę zlecenie mają zagwarantowaną przepisami stawkę minimalną - jest to stawka godzinowa. Wynosi ona obecnie 17 zł brutto na godzinę.

Uwaga! W umowie zlecenia kwota wynagrodzenia nie musi być podana w rozliczeniu godzinowym. Może zostać wskazana kwota brutto w skali miesiąca, przy czym ta kwota, podzielona przez liczbę przepracowanych godzin, nie może być niższa niż wyżej wspomniana stawka minimalna wynikająca z umowy zlecenia. W innym wypadku dochodzi do łamania prawa.

Warto przeczytać:

Przykład: Kowalski pracuje na umowę zlecenie. W ciągu miesiąca nad zleceniem pracował 80 godzin. Podpisał z szefem umowę na kwotę 1100 zł brutto. Okazuje się, że jest to niezgodne z przepisami, ponieważ dzieląc tę kwotę przez wspomniane 80 godzin, wychodzi 13,75 zł brutto za każdą przepracowaną godzinę, natomiast stawka godzinowa nie może być niższa niż ustawowe minimum. Tym samym umowa powinna opiewać na kwotę się przynajmniej 1176 zł brutto.

Umowa zlecenia a ciąża

Prawo nie chroni przyszłych matek wykonujących pracę na umowę zlecenie. Ciężarna może zostać zatem zwolniona w każdej chwili, a jej przełożony nie poniesie w związku z tym żadnych konsekwencji. Co więcej, umowa zlecenia, która kończy się, gdy kobieta jest w ciąży, nie musi zostać jej automatycznie przedłużona do dnia porodu.

Umowa zlecenia a emerytura

W celu ustalenia wysokości emerytury bierze się pod uwagę wszystkie okresy opłacania składki emerytalnej, zatem także od umowy zlecenia. Inaczej rzecz ma się w sytuacji obliczania stażu pracy: okres zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia nie jest wliczany do stażu pracy.

Umowa zlecenie - podatek

Od października 2019 roku obowiązuje nowa stawka podatku. Nowa, bo obniżona z 18 proc. do 17 proc. Tym samym w kieszeni zostanie więcej.

Najpopularniejsze kierunki emigracji. Do tych krajów najwięc...

Przykład: Nowak pracuje na umowę zlecenie. W miesiącu przepracowuje 100 godzin i dostaje pensję w wysokości 1470 zł brutto. Do końca września, uwzględniając jeszcze 18-procentowy podatek, Nowak otrzymywał na rękę 1100,08 zł miesięcznie, natomiast gdy podatek obniżono do 17 proc., Nowak zarabia 1111,08 zł netto.

Rachunek do umowy zlecenia

Gdy zleceniobiorca wykonał pracę, wystawia rachunek swojemu przełożonemu. Równie dobrze to szef po odebraniu i zaakceptowaniu wykonanego zlecenia, może przygotować taki rachunek i wręczyć zleceniobiorcy do podpisu. Rachunek do umowy zlecenia musi zawierać następujące elementy:

  • nr umowy i datę jej zawarcia,
  • dane stron, czyli zleceniobiorcy i zleceniodawcy,
  • wysokość brutto wynagrodzenia,
  • składkę ZUS płatną przez zleceniobiorcę,
  • koszty uzyskania przychodu (wynoszą one 20 proc. lub w przypadku praw autorskich – 50 proc.),
  • zaliczkę na podatek dochodowy,
  • kwotę netto do wypłaty.

Na rachunku do umowy zlecenia muszą ponadto znajdować się własnoręczne podpisy obu stron.

Świadectwo pracy przy umowie zlecenia

Kto pracuje na umowę zlecenie nie może liczyć na świadectwo pracy. Świadectwo pracy przysługuje bowiem jedynie pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę. Zleceniobiorca może natomiast otrzymać od szefa po zakończeniu współpracy pewnego rodzaju zaświadczenie. Będzie ono stanowiło potwierdzenie, że pracownik wykonywał w danej firmie pracę na zlecenie w określonym czasie.

Umowa zlecenia wzór

Nie ma jednego obowiązującego wzoru umowy zlecenia. Strony wspólnie ustalają w jaki sposób zapisy umowy powinny zostać sformułowane. Jednak w każdej umowie zleceniu (sporządzonej w dwóch jednakowych egzemplarzach, po jednym dla każdej strony) muszą znaleźć się obowiązkowo takie informacje, jak:

  • data i miejsce (miejscowość) zawarcia umowy zlecenia,
  • dane stron, czyli zleceniodawcy oraz zleceniobiorcy,
  • zapis dotyczący tego, iż zleceniodawca zleca wykonanie zadania, zaś zleceniobiorca zobowiązuje się wykonać to zadanie w określonym terminie,
  • zapis odnośnie tego, że za wykonane zlecenie, po zaakceptowaniu wyniku tejże pracy, zleceniodawca wypłaci zleceniodawcy wynagrodzenie w określonej kwocie na podstawie dołączonego rachunku,
  • adnotacja, że w sprawach nie uregulowanych tą umową, zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego, a sądem właściwym do rozpatrywania sporów, wynikłych z niniejszej umowy jest sąd według miejsca zamieszkania zleceniobiorcy (lub zleceniodawcy).

Poprawki do ustawy covidowej

Wideo

Materiał oryginalny: Umowa zlecenia 2020. Ile wynoszą składki od umowy zlecenia, wypowiedzenie, co z urlopem w przypadku umowy zlecenia? - Strefa Biznesu

Komentarze 30

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

A
Andrzej

Zamknięcie szkół, teatrów, kin i muzeów obnażyło tylko, w jakiej patologii żyjemy w Polsce. Ludzie zatrudnieni w wyżej wymienionych placówkach pracują w większości na umowach cywilnoprawnych od np. 20 lat! Nie mają prawa do urlopu, ani zwolnienia lekarskiego, za co więc mają żyć przez dwa tygodnie, w czasie zamknięcia ich pracy? Pytanie do rządu, jak ludzie zatrudnieni w placówkach państwowych, mogą nie mieć etatów przez całe dziesięciolecia? To są miliony ludzi okradanych z przysługujących im praw, zagwarantowanych przez Konstytucję, na którą ostatni wszyscy się tak powołują. Polska = patologia prawa pracy, niech Unia to zobaczy, w jakich warunkach żyją i pracują Polacy!

...

My rodzice na umowach śmieciowych, nie mamy prawa do płatnej opieki nad chorymi dziećmi, jesteśmy śmieciuchami, bez prawa do życia! Koronawirus obnaża życie polskich rodzin.

A
Adeel

This contract is for Slave's. I am working on this contract from last ten years at Warszawa. I am from Pakistan even in Pakistan Llbour laws is better then Poland and all employees have job contract with paid leaves, insurance, sick leaves and more.

G
Greg
7 marca, 15:30, Małgorzata:

Ile można o tym pisać trzeba uświadomić ludzi, że umowa zlecenie, umowa o dzieło czy kontrakt do niczego się nie liczy to murzyn na plantacji bawełny. Najgorsze jest to, że coraz więcej pracodawców chcąc uciec od kosztów proponuje samozatrudnienie to jest dopiero czarna dziura jak ktoś ma kogoś z rodziny w Zusie to doskonałe wie o tej drugiej strony co to za bagno.

Ludzie to wszystko wiedzą, ale nie mają żadnego wyboru, jak nie masz znajomości i nie należysz do układu, to masz taki wybór, że albo umowa śmieciowa, albo bezrobocie. To są miliony ludzi pozbawionych emerytur na stare lata! Państwo milczy.

K
KB

Polska schodzi na psy taka prawda każdy powinien być traktowany z szacunkiem mieć prawo do normalnej umowy A nie być zmuszonym pracować na zlecenie mimo ze pracuje tyle godzin jak ci co na normalnej umówie gdzie jest sprawiedliwość gdzie jest zasłużony urlop gdzie premia za nie chorowanie gdzie prawo do opieki nad dzieckiem czy starsza osoba mówię o matce lub ojcu gdzie są wliczane lata przecież my na to pracujemy tez chcemy być równi z innymi

K
Ktoś

Powinni usunąć całkiem umowy zlecenia ponieważ nie którym to na rękę dać pracownikowi żałosny papierek bo tak lepiej a pracuje jak wszyscy Tylko dlaczego my mamy być gorsi przejdą lata a na starość przyjdzie nam zapieprzac

M
Małgorzata

Ile można o tym pisać trzeba uświadomić ludzi, że umowa zlecenie, umowa o dzieło czy kontrakt do niczego się nie liczy to murzyn na plantacji bawełny. Najgorsze jest to, że coraz więcej pracodawców chcąc uciec od kosztów proponuje samozatrudnienie to jest dopiero czarna dziura jak ktoś ma kogoś z rodziny w Zusie to doskonałe wie o tej drugiej strony co to za bagno.

W
Witek

Nie rozumiem rządu polskiego. Na wszystko brakuje pieniędzy, na służbę zdrowia, na mieszkania komunalne, na edukację… a nikt nie myśli o przyczynach tego zjawiska, a odpowiedzią są UMOWY ŚMIECIOWE I POŚREDNICTWO PRACY! Teraz, aby się szybko dorobić, zostaje się pośrednikiem pracy. Tą drogą wyciekają olbrzymie pieniądze, prowadzona jest podwójna księgowość przez firmy zewnętrzne, pracowników traktuje się, jak niewolników, zmuszając ich do pracy po kilkanaście godzin dziennie za miskę ryżu, a podatki i składki na ubezpieczenia społeczne pracowników chowa się do własnej kieszeni. Oficjalnie wszystko się zgadza, pracownicy pracują 100 h, nie ma jak dać etatów, bo przecież ich rzekomo nie wyrobią… a na czarno następne 300 h, a dzięki ukrytym godzinom, pieniążki wpadają do kieszeni pośrednika pracy, a do tego zleceniodawca, często firma państwowa, popiera ten proceder i wyzysk pracowników, bo na tym oszczędza, lepiej, jak kradnie jeden pośrednik, niż żeby płacić uczciwie podatki i składki na ubezpieczenia społeczne pracowników. PIP nie interesuje się takim biznesem, bo z układami lepiej nie zadzierać, a ludzie na umowach śmieciowych to według nich nie są pracownicy, więc wszystko gra i karawana jedzie dalej...

D
D.

Wstyd dla Polski, żeby ludzie przez dziesięciolecia nie mieli ani jednego dnia urlopu, gdzie zmuszani są do pracy po kilkanaście godzin dziennie. To firmy państwowe obchodzą prawo pracy, zatrudniając ludzi przez firmy zewnętrzne, które robią, co chcą, bo nikt ich nie kontroluje. PIP umywa ręce. To są miliony ludzi pozbawionych emerytur i urlopów, oraz opieki zdrowotnej, dzieje się tak w centrum Europy w XXI wieku Wstyd!

G
Gość

Czy pobierając rentę rodzinna po tacie i pracując od lutego 2019 roku na umowę zlecenie należy mi się zwrot podatku?

W
Wolf

W Polsce kwitnie niewolnictwo, Polacy są przymuszani do pracy po 12-16 h dziennie całymi latami! My pracownicy na umowach śmieciowych, nie mamy własnego życia, co z tego, że coś zarobimy, jak nie mamy życia! Nigdy nie możemy odpocząć, wyjechać na wakacje, zobaczyć innych ludzi, cieszyć się każdym dniem... Umowy śmieciowe nie tylko ograbiły nas z relacji społecznych, ale także ze zdrowia, emerytur na stare lata, opieki lekarskiej, a w zamian za to skazały nas do pracy przez całe życie za minimalną płacę. Praca pod przymusem non stop, tylko po to, żeby pośrednik miał, jak najwięcej pieniędzy, bo za każdą przepracowaną godzinę, dostaje od zleceniodawcy olbrzymie pieniądze. Pośrednicy pracy, różnego rodzaju agencje, są jedną z najbogatszych warstw społecznych, ich fortuny, samochody, luksusowe domy, egzotyczne wakacje, powstały z ciężkiej pracy wyzyskiwanych ludzi, którym odbierany jest każdy grosz. Najgorsze, że to złodziejstwo ma poparcie rządu, polityków i organów kontrolujących, takich jak PIP, NIK itp.

Z
Zbigniew

Pracuję na 500 plus, na emerytury trzynaste, czternaste, na inne różne przywileje... dla ludzi, którzy siedzą w domu, miło spędzają każdą chwilę i mają czas wolny, bardzo dużo czasu wolnego. Sam nie mam prawa do urlopu, dni wolnych, pracuję po kilkanaście godzin dziennie za minimalną, słońce i niebo widziałem tylko, jak byłem dzieckiem, z przepracowania mam problemy z sercem, a pośrednik okrada nas z każdej zarobionej złotówki... Rząd PIS milczy! Prawda jest taka, że okłamaliście Polaków, jedyne, co od was dostałem, to drożyzna i podwyżki rachunków.

w
we wkur rzony

Kilka lat temu Platforma wpadła na mega pomysł ,który niechybnie miała zamiar wprowadzić w życie ,a mianowicie KAŻDY ETATOWIEC I ZLECENIOWIEC ITP miał przejść na samozatrudnienie :) czyli każdy kto wykonywałby w polsce jakąkolwiek pracę prowadziłby działalność gospodarczą de facto .Co by się z tym wiązało ? Brak urlopu ,brak chorobowego (zachorujesz ? [wulgaryzm] pod płotem) praca po 12 -14 h świątek piątek i niedziela .

Może do tego nie doszło i jakaś siła z niebios nas od tego obroniła ,ale czy teraz jest lepiej ? Nie sądzę ,śmieciówki te z nie są korzystne tak samo jak niekorzystne jest wpuszczanie przybyszy spoza EU ,owszem my kiedyś jeździliśmy na sachsy i otworzyły się dla nas granice w 2005 ,ale zasilaliśmy rynki pracy bogatych krajów ,Polska do dziś do nich nie należy a wpuszcza gastarbeiterów NA POTĘGĘ ! efekt ? niskie ,zaniżone płace ,nierówna konkurencja na rynku pracy ,dalsze utrzymywanie umów śmieciowych przy życiu ,jest to patologia ,która narasta za przyzwoleniem rządzących - PYTANIE TYLKO W JAKIM CELU I KTO NA TYM KORZYSTA - chyba ,że chcą nas wykończyć i odrzeć z godności do reszty ......

P
Piotr

Zabrali nam już wszystko - emerytury, urlopy, czas wolny, płatne nadgodziny, prawo do opieki zdrowotnej, stażowe, wysługę lat, prawo do godności, a jednocześnie płacimy olbrzymie pdatki, nie dostając nic w zamian, poza pogardą i upokorzeniem. Do tego okrada nas jeszcze pośrednik pracy z części zarobionych pieniędzy. Wszyscy to wiedzą, nikt z tym nic nie robi. Gdzie w Konstytucji jest napisane, że Polacy dzielą się na lepszych i gorszych, na tych którzy mają prawo pracować zgodnie z Kodeksem Pracy i na tych, którzy są tego prawa pozbawieni.

K
Kiki
4 stycznia, 6:36, Prawie emeryt:

Stawka godzinowa to 17zl, nie wprowadzajcie ludzi w błąd.

Na czysto 12.48zł .za godz.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3