Umowa o dożywocie, czyli dom w zamian za opiekę

Donata Żmiejko [email protected]
Dożywocie to nie tylko mieszkanie
Dożywocie to nie tylko mieszkanie
Jestem starszą, schorowaną osobą. Myślę żeby przekazać mieszkanie kuzynowi, który by mną się opiekował. Jak to można zrobić? – zapytała Joanna Dąbrowska z Białegostoku.

Czasami najlepszym rozwiązaniem jest rozporządzenie posiadanym przez siebie majątkiem jeszcze przed śmiercią. Można to zrobić poprzez sporządzenie testamentu. Jednak wiele osób chce, aby skutek w postaci przeniesienia własności nastąpił jeszcze za ich życia.

Z drugiej strony nie chcą oni się pozbyć prawa posiadania tych przedmiotów. Obawiają się, że jeżeli przekażą je już teraz, osoba obdarowana może okazać się niewdzięczna i pozbawić ich prawa posiadania. Obawa ta jest szczególnie duża, gdy darowizna dotyczy mieszkania, bądź domu. W takich sytuacjach idealnym rozwiązaniem jest zawarcie umowy o dożywocie.

Przeniesienie własności

Umowa ta uregulowana jest w kodeksie cywilnym. Poprzez jej zawarcie nabywca nieruchomości zobowiązuje się do zapewnienia zbywcy (np. starszej osobie wymagającej opieki) dożywotniego utrzymania. W zamian za opiekę na nabywcę zostaje przeniesione prawo własności nieruchomości. Tak więc nie jest to ani darowizna, ani też sprzedaż.

W wyniku zawarcia umowy o dożywocie można przenieść własność każdej nieruchomości, dotyczy to również lokalu stanowiącego odrębną własność. Przedmiotem umowy o dożywocie nie może być jednak spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Osoby posiadające mieszkanie na podstawie takiego tytułu prawnego musiałyby najpierw je wykupić na własność, a dopiero później przekazać w formie umowy dożywocia dzieciom, czy też innym osobom w zamian za dożywotnie utrzymanie.

Obowiązki nabywcy

Jednak dożywocie to nie tylko mieszkanie. Istotą umowy dożywocia jest to, że w zamian za własność nieruchomości nowy właściciel zobowiązuje się wobec tego, kto mu ją przekazuje, do:

– przyjęcia go jako domownika,

– dostarczenia mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła, opału,

– zapewnienia odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie,

– sprawienia mu pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom.

W umowie dożywocia można te zobowiązania określić jeszcze inaczej. Strony uzgadniają treść umowy według swoich potrzeb, np. nabywca może ustanowić użytkowanie wieczyste, służebność mieszkania (możliwość korzystania z cudzej nieruchomości poprzez zamieszkiwanie oraz korzystanie z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku) lub inne powtarzające się świadczenia, np. renta.

Umowa u notariusza

Umowa dożywocia wiąże się z przeniesieniem własności nieruchomości, więc powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Konieczne jest zatem udanie się do notariusza w celu jej zawarcia. Inaczej umowa będzie nieważna.

Zobacz: Podatki 2009 bez tajemnic

Prawo dożywocia może być wpisane do księgi wieczystej. Tak ujawnione prawo zabezpiecza prawa dożywotnika. Prawo dożywocia i uprawnienia dożywotnika są niezbywalne i nie podlegają egzekucji.

Zmiana świadczenia i rozwiązanie umowy

Prawo dożywocia jest niezbywalne, ma charakter osobisty, ściśle związany z osobą dożywotnika.

Zasadniczo umowy dożywocia nie można odwołać. Może ją rozwiązać tylko sąd, na żądanie jednej ze stron. Sytuacja taka będzie miała miejsce, gdy pomiędzy stronami umowy dojdzie do konfliktu, który uniemożliwi im wspólne mieszkanie. Sąd wówczas może zmienić uprawnienia wynikające z dożywocia (np. zamienić prawa dożywocia na dożywotnią rentę) lub w wyjątkowych sytuacjach orzec o rozwiązaniu zawartej umowy.

Trzeba zapłacić podatek

Jeśli chodzi o sprawy dotyczące podatku, to umowa dożywocia podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek zapłaty podatku ciąży na nabywcy własności nieruchomości. Ponieważ umowa dożywocia zawsze jest sporządzana przed notariuszem, to on powinien sam obliczyć i pobrać odpowiednią kwotę. Podstawą tego podatku jest wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Wysokość podatku wynosi 2 proc. wartości nieruchomości.

13 miejsce Polski w UE pod względem wskaźnika zatrudnienia.

Wideo

Komentarze 10

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

S
Sebastian
To bardzo przykre ze rodzina nie jest zainteresowana członkiem rodziny tylko jego majatkiem żenada naprawdę współczuję takim starszym osobom
M
Marian
Chce umowe o dożywocie podpisuje z osoba zainteresowana czy z małżeństwem. Jak to wyglada z prawnego punktu widzenia jeżeli chce podpisać umowe z córka która jest w związku małżeńskim to podpisują ja indywidualnie z córka zainteresowana czy z małżeństwem.?
D
Dorota

Jeżeli osoba wymagająca opieki nie ma dzieci, męża, rodziców ani rodzeństwa. Ma rodzeństwo rodziców ( starsze od niej osoby) i ich dzieci. Ale żadna z tych osób nie jest zainteresowana pomocą ( są za to zainteresowani bezzwrotnymi pożyczkami.... . Jest natomiast obca ( żadne pokrewieństwo ) osoba która opiekuje się i pomaga we wszystkim tej osobie. Czy można takiej obcej osobie zapisać majątek za dożywocie? I czy później w/w" Rodzina" - będzie mogła odebrać ten"Majątek" opiekunowi. Zaznaczę, że na chwile obecna jest napisany testament na opiekuna.

T
TerskiMa

Ja tez spotkałem się z taką formą oszustwa, najlepiej pilnować swojej rodzinki i się nią samemu zająć. Starsi ludzie oczekują zaangażowania i troski, a oni wiedza jak podejść samotnika.

K
Karol
Osoba, to znaczy posiadacz majątku np. gospodarstwo czy dom z działką nie ma obowiązku powiadamiania rodziny o swojej decyzji co do tego w jaki sposób i komu przekaże swój majątek.Przy darowiźnie rodzeństwo ma prawo do zachowku 1/2 przypadajcej części. Przy przekazaniu w zamian za dożywocie już rodzeństwu nic się nie należy, ponieważ na nowym właścicielu ciążą zobowiązania, a ponadto od wartości otrzymanego majątku płaci podatek do fiskusa u notariusza po sporządzeniu aktu notarialnego. I taka to jest sprawa.
G
Grzegorz

Moi rodzice darowali wnukowi dom w zamian za opiekę lecz on ma wszystko w nosie

wyprowadził się do innego miasta więc Ja i moja siostra opiekujemy sie nimi

wozimy na badania i zakupy więc gdzie tu sprawiedliwość.Dodam że nikt mnie 

i siostry o tym fakcie nie poinformował.

G
Grzegorz

Moim zdaniem, akt notarialny dożywocia nie chroni pozostałych spadkobierców wydziedziczonych tym aktem. Twierdzę dlatego że brak poinformowania pozostałych spadkobierców o zaistniałym fakcie, notariusz pozbawia pozostałych spadkobierców ich praw spadkowych, nie dochodząc przy wystawianiu takiego aktu notarialnego dożywocia, czy nie ma innych spadkobierców.Brak informacji dla innych spadkobierców o zaistniałym fakcie odebrania im jakichkolwiek praw spadkowych , jest moim zdaniem oszustwem. Moim skromnym zdaniem jest to oszustwo w majestacie prawa przy udziale prawa i urzędnika państwowego, który nie informując innych spadkobierców swoją decyzją pozbawia ich jakichkolwiek praw spadkowych, bez dochodzenia czy jest rodzeństwo w jakiej są komitywie i współżyciu , z ojcem czy matką i nie informuje o wystawieniu takiego aktu dożywocia innych spadkobierców.jak takowi są. 

 

G
Gość
W dniu 12.04.2017 o 08:09, Andrzej napisał:

Notariusz pozbawia prawa do spadku i zachowku, oszustwo  Akt notarialny dożywocia, powinien mieć miejsce tylko wtedy gdy wszyscy spadkodawcy są o tym poinformowani. W innym wypadku notariusz bierze udział w przestępstwie ominięcia spadkobierców w spadku.Ja opiekowałem się tatą do końca życia , mieszkałem obok niego i byłem mu dostępny na każde zawołanie.Siostra poza moimi plecami wykupiła mieszkanie , wzięła tatę i wyłudziła od niego podpis na akt notarialny dożywocia. Tata nie wiedział tak naprawdę że pozbawia mnie i moje rodzeństwo prawa do spadku po nim, Moim skromnym zdaniem , nastąpiło przestępstwo ,notariusz i siostry gdyż sistra nie udostępniając nam wgląd do aktu notarialnego dożywocia, i okłamując nas spowodowała przywłaszczenia naszej części spadku, oraz uciekła od wypłaty zachowku. Sądy powinny być na to uczulone , i powinny stanowczo zabierać koncesję notariuszowi i ukarać wysoka karą więzienia za pomoc w przestępstwie zaboru mienia innych osób.Stary wybieg oszustów jest zatwierdzany przez Notariusz z majestacie prawa. DO DZISIAJ NIE MAM DOSTĘPU DO SWOICH RZECZY , BRAK KONTAKTU.

 

Nie rozumiem tego, co napisałeś.

Piszesz, że mieszkałeś obok taty.

Czy to znaczy, że twój tata mieszkał sam?

A
Andrzej

Notariusz pozbawia prawa do spadku i zachowku, oszustwo 
 Akt notarialny dożywocia, powinien mieć miejsce tylko wtedy gdy wszyscy spadkodawcy są o tym poinformowani. W innym wypadku notariusz bierze udział w przestępstwie ominięcia spadkobierców w spadku.Ja opiekowałem się tatą do końca życia , mieszkałem obok niego i byłem mu dostępny na każde zawołanie.Siostra poza moimi plecami wykupiła mieszkanie , wzięła tatę i wyłudziła od niego podpis na akt notarialny dożywocia. Tata nie wiedział tak naprawdę że pozbawia mnie i moje rodzeństwo prawa do spadku po nim, Moim skromnym zdaniem , nastąpiło przestępstwo ,notariusz i siostry gdyż sistra nie udostępniając nam wgląd do aktu notarialnego dożywocia, i okłamując nas spowodowała przywłaszczenia naszej części spadku, oraz uciekła od wypłaty zachowku. Sądy powinny być na to uczulone , i powinny stanowczo zabierać koncesję notariuszowi i ukarać wysoka karą więzienia za pomoc w przestępstwie zaboru mienia innych osób.Stary wybieg oszustów jest zatwierdzany przez Notariusz z majestacie prawa. DO DZISIAJ NIE MAM DOSTĘPU DO SWOICH RZECZY , BRAK KONTAKTU.

 

K
Karol1212
Tu troche bardziej aktualne wiadomosci na ten temat  www.darowizna.waw.pl/
Dodaj ogłoszenie