Turbosprężarka - dynamika twojego silnika

Materiał informacyjny

najomość budowy, zasady działania oraz możliwości dotyczących regeneracji turbosprężarek to elementy niezbędne do świadczenia usług na wysokim poziomie. Przywracając sprawność turbosprężarkom, realnie wpływamy na zwiększenie wydajności pojazdów, a tym samym pozwalamy uniknąć wysokich kosztów wymiany podzespołu na nowy. Wystarczy jedna wizyta w naszym zakładzie, aby odzyskać przyjemność jazdy.

Jak dbać o auto z turbosprężarką?

W idealnych warunkach, turbosprężarka samochodowa jest urządzeniem praktycznie nieśmiertelnym. Wszystkie jej elementy ruchome pracują nie mając kontaktu ze sobą: cały układ wirujący porusza się na łożyskach ślizgowych, które z kolei poruszają się na cienkim filmie olejowym. Jeżeli nie zajdą niesprzyjające okoliczności, tj. spadki ciśnienia i zanieczyszczenia oleju, lub na przykład coś nie wpadnie do turbosprężarki od strony tak silnika jak i filtra powietrza, urządzenie te przejedzie tak 200 tys. km, jak i milion lub nawet więcej bez awarii. Producenci określają żywotność turbosprężarki jak równą żywotności silnika auta. Jednak jak wszyscy dobrze wiemy nigdy nie da się osiągnąć idealnych warunków, dlatego tak często kierowcy zmuszeni są korzystać z usług warsztatów. Jak nie trudno zauważyć z podanych wcześniej opisów, awaria turbosprężarki nie jest zależna od samej turbosprężarki. Całe nasze auto jest jednym wielkim układem naczyń połączonych. Wszystko jest ze sobą powiązane. Dlatego awarii turbosprężarki powinniśmy doszukiwać się w okolicznych układach: olejowym, wydechowym, dolotowym, oraz w samym silniku.

Co więc powinniśmy zrobić, aby nasze turbodoładowane auto działało jak najdłużej bezawaryjnie? Niektóre z warunków eksploatacyjnych, są banalnie proste, niektóre trochę trudniejsze, lecz w porównaniu z kosztami późniejszych napraw warto regularnie spełniać poniższe założenia.

Należy zadbać o to, aby zwiększać obciążenie turbosprężarki (gwałtowne przyśpieszanie) dopiero po tym, jak silnik będzie odpowiednio nagrzany. Należy schładzać turbosprężarkę po dynamicznej jeździe. Nagłe odcięcie smarowania przy rozpędzonym zespole wirującym może spowodować zatarcie urządzenia. Parametry oleju muszą być zgodne z zalecanymi przez producenta pojazdu. Stan oleju musi mieścić się w zakresie pomiędzy MIN, a MAX. Przekroczenie któregokolwiek może spowodować uszkodzenie tak turbosprężarki, jak i silnika. Przewody olejowe doprowadzające i odprowadzające olej do turbosprężarki muszą być drożne w całym swoim przekroju. Nie mogą być pozaginane, ani pozatykane. Należy unikać jazdy tylko na krótkich dystansach. W zimniejszych porach roku silnik wraz z olejem nie zdążą się nagrzać. Często przy takiej jeździe jest zarzucana spalinami zmienna geometria, która po pewnym czasie się zatnie. W czasie jazdy na krótkich odcinkach w układzie tym gromadzą się też nagary uniemożliwiające pracę kierownic spalin w pełnym zakresie. Należy przestrzegać terminów wymiany oleju, a nie zaszkodzi nawet wymieniać je częściej (należy także zwrócić szczególną uwagę na silniki zasilane biodieslem, w których czasy wymian oleju i filtrów są krótsze). Ważna jest też kondycja wtrysków i wszelkich czujników i sond. Ich działanie ma wpływ chociażby na temperaturę spalin, które przepływają przez turbosprężarkę oraz całą masę innych "życiowych" parametrów silnika.

Jak widać turbosprężarki psuły się i psuć się będą. Nie ma fizycznie możliwości osiągnięcia idealnych warunków pracy. Możemy jedynie przyczynić się, aby auto jeździło jak najdłużej bezawaryjnie, a gdy już dojdzie do awarii- zregenerować turbosprężarkę.

Objawy awarii turbosprężarki i ich możliwe przyczyny.

Wycieki oleju z turbosprężarki- wadliwe uszczelnienia?

Nic bardziej mylnego. Wycieki oleju z turbosprężarki wcale nie muszą być spowodowane jej uszkodzeniem, czy wadliwością. W pierwszej kolejności powinniśmy się zainteresować jej otoczeniem, gdyż nawet nowa lub zregenerowana turbosprężarka przy niesprawdzonym otoczeniu będzie "puszczać" olej.

Poniżej przedstawiamy najczęściej występujące przyczyny wycieków oleju z turbosprężarki:
-stosowanie do uszczelnienia silikonów- w przewodzie spływowym z turbosprężarki; zastygnięty silikon może znacznie zmniejszyć przekrój przewodu, a co za tym idzie zdławić przepływ oleju; olej zdławiony musi gdzieś znaleźć ujście, w związku z czym wycieka przez turbosprężarkę,
-uszczelki pod spływ olejowy o niewłaściwym kształcie- zbyt mały otwór w uszczelce może powodować dławienie oleju,
-niedrożne przewody spływu olejowego- przewody przytkane lub zagięte,
-nadstan oleju silnikowego- zjawisko jest zagrożeniem w silnikach, których olej wraca bezpośrednio do misy olejowej; jego nadstan może spowodować, że olej z przewodów spływu z turbosprężarki nie będzie miał gdzie spłynąć (poziom oleju w misie będzie ponad punktem spływu),
-zbyt wysokie ciśnienie spalin w skrzyni korbowej- nadmiar spalin blokuje swobodny spływ oleju,
-nieprawidłowo działający układ odpowietrzenia skrzyni korbowej- mówiąc prościej- odma; z czasem może się zapchać i do dolotu zaczyna trafiać powietrze z olejem, który przepala się w cylindrach; jeśli odma zatka się całkowicie, ciśnienie w skrzyni korbowej wzrasta- patrz punkt poprzedni.

Są to najczęściej spotykane przyczyny wycieków oleju z turbosprężarki. Właśnie nimi powinniśmy się zainteresować w pierwszej kolejności.

Turbosprężarka gwiżdże, świszczy itp.?
Jest to kolejna z puli nieprawidłowość często przypisywanych turbosprężarce. Jednak w dużej części przypadków- mylnie. Za te wszystkie niepożądane dźwięki, najzwyczajniej w świecie są odpowiedzialne nieszczelności układów: dolotowego i wydechowego. W układzie dolotowym za turbosprężarką źródłem niepokojących dźwięków mogą być: węże, przewody, rury, intercooler, kolektor dolotowy i wszystkie możliwe ich połączenia z uszczelkami włącznie. W układzie wydechowym- kolektor, chłodnica spalin EGR oraz wszelkie inne połączenia. Elementami nie związanymi w ogóle z turbosprężarką, a generującymi dźwięki mogą być łożyska alternatora, rolki w układzie rozrządu i wiele innych (w praktyce większość elementów ruchomych w silniku).

Co jeśli dźwięki rzeczywiście wydobywają się z turbosprężarki? Ich przyczyn może być naprawdę wiele. W przypadku "chałupniczej" regeneracji turbosprężarki, bez odpowiednich urządzeń może wystąpić duże niedoważenie układu wirującego (co sprawi, że wałek będzie miał "bicie"). Rozważenie układu może wystąpić nawet w przypadku chwilowego spadku ciśnienia oleju, gdzie koło kompresji może dotknąć obudowy i ulec częściowemu zniszczeniu. W niektórych przypadkach, przy nieodpowiednim smarowaniu dochodzi do zacierania się łożysk. Każda deformacja koła kompresji, czy wirnika spowoduje wydobywanie się z turbosprężarki przeróżnych dźwięków. Uszkodzenia te mogą być spowodowane zassaniem ciała obcego, rozważeniem układu, spadkiem ciśnienia etc. Również nieprawidłowe funkcjonowanie zmiennej geometrii- kierownic spalin, może powodować wydawanie dźwięków. Ich źródłem może być też pęknięta obudowa.

Dźwięki klekotania może wydawać uszkodzona (rozbita) klapka zaworu upustu spalin (tzw. Wastegate) występująca w turbosprężarkach zamontowanych przeważnie w autach z silnikiem benzynowym. Również montaż turbosprężarki, może zostać wykonany nieprawidłowo, przez co mogą wystąpić przedmuchy na połączeniu turbosprężarki z np. kolektorem.

Jak widać zlokalizowanie niepokojących nas źródeł dźwięków może być trudne i czasochłonne. Przyczyna wcale nie musi leżeć w turbosprężarce. Może, ale nie musi.

Nieosiągnięcie założonych wartości doładowania przez turbosprężarkę

Jeśli po założeniu turbosprężarki nasz silnik nie pracuje tak, jak powinien (gubi lub w ogóle nie ma mocy) powinniśmy sprawdzić następujące elementy:
-szczelności układów: wydechowego i dolotowego,
-czujniki odpowiedzialne za pracę silnika,
-stan filtra powietrza, układów recyrkulacji spalin (EGR/AGR),
-stan elementów układu wydechowego- katalizatorów i filtrów (DPF/FAP, SCR, DOC, CAT),
-potencjometr pedału przyśpieszenia,
-wszelkie układy sterowania turbosprężarki i zmiennej geometrii- w zależności od ich rodzaju- "gruszki" podciśnieniowe lub elektroniki- różne uszkodzenia elektroniki, brak podciśnienia itp.,
-nagromadzenia nagarów,
-uszkodzenia zmiennej geometrii lub aktuatora,
-uszkodzenia wirnika, koła kompresji, wałka etc.

Również w tym przypadku znalezienie przyczyny może być problematyczne i czasochłonne, lecz znacznie ułatwia życie.

Charakterystyczne problemy z turbosprężarkami w poszczególnych typach pojazdów

Każdy producent, konstruując swój pojazd zapewnia mu unikalne i niepowtarzalne rozwiązania. Nie zawsze jednak są to rozwiązania trafione. W poszczególnych jednostkach napędowych natrafimy na systemy mające w założeniach poprawiać pracę silnika, a tymczasem nierzadko mu szkodzą.

Taką specyficzną jednostką napędową jest np.1,6 HDi stosowany w pojazdach Ford, Peugeot, Volvo, Mini, Mazda i Citroen. Problemem w nim występującym są zacierające się turbosprężarki. Dzieje się tak, ponieważ spod wtryskiwaczy przedostają się do oleju spaliny, które razem tworzą szlam. Jako że w turbosprężarce stosowane są łożyska ślizgowe poruszające się na cienkim filmie olejowym, taki szlam łatwo może doprowadzić do zatarcia się urządzenia. Przy wymianie turbosprężarki należy też zwrócić szczególną uwagę na przebieg procesu jej montażu, gdyż sama wymiana turbosprężarki nic nie da. Należy dołożyć wszelkich starań, aby usunąć wszystkie usterki w układzie olejowym i uszczelnieniu wtrysków.

Kolejną konstrukcją stwarzającą problemy z turbosprężarkami są stosowane w silnikach 1,9d (Fiat, Alfa, Opel, Saab) oraz 2,0d, 3,0d (BMW) klapy wirowe znajdujące się w kolektorze ssącym. Mieszanka oleju ze spalinami pochodzącymi z EGR tworzy osad na klapach. Przez to stawiają one dużo większy opór. Po dłuższym czasie klapa może się urwać i uszkodzić silnik oraz turbosprężarkę. Aby zapobiec takiej sytuacji w modelach wyposażonych w system klap wirowych należy co jakiś czas sprawdzać i w razie potrzeby wyczyścić kolektor ssący.

Następną jednostką napędową wymagającą dodatkowej uwagi jest 2,0 CDTi z Opla Insignii i Astry J. Słabym ogniwem w tym rozwiązaniu jest uszczelka łącząca smok z pompą olejową. Po jakimś czasie traci ona swoje właściwości i przestaje spełniać swoją funkcję. Efektem tego z olejem jest zaciągane powietrze co prowadzi do powstania zjawiska kawitacji i zatarcia turbosprężarki lub nawet silnika. Aby tego uniknąć można, po prostu, profilaktycznie wymienić uszczelkę.

Jak widzimy przykładów rozwiązań konstrukcyjnych nie do końca się sprawdzających możemy naliczyć co najmniej kilka. Prawidłowe serwisowanie i zwyczajne dbanie o nasze auto będzie gwarantem lat bezawaryjnej pracy i tysięcy bezpiecznie pokonanych kilometrów.

KRYMAR S.C. MARIUSZ SIENIUC, PATRYK SIENIUC
UL. WARSZAWSKA 6A LOK 2
BIAŁYSTOK 15-063
+48 512 339 409
+48 85 654 48 73
WWW.TURBOKRYMAR.PL

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3