Szlakiem białostockich Żydów

Marta Gawina mgawina@poranny.pl tel. 085 748 95 13Zaktualizowano 
Przed wojną przy ul. Suraskiej biło serce najstarszej żydowskiej dzielnicy Szulhof. Tu stała Wielka Synagoga. W czasie II wojny spalili ją Niemcy. W płomieniach zginęły setki Żydów. Dziś w tym miejscu jest symboliczny pomnik i kopuła. <br>
Przed wojną przy ul. Suraskiej biło serce najstarszej żydowskiej dzielnicy Szulhof. Tu stała Wielka Synagoga. W czasie II wojny spalili ją Niemcy. W płomieniach zginęły setki Żydów. Dziś w tym miejscu jest symboliczny pomnik i kopuła. Fot. Wojciech Oksztol
Ratusz, park przy ul. Kalinowskiego, dom rodzinny Zamenhofa. To tylko niektóre miejsca na Szlaku Dziedzictwa Żydowskiego.

To jest historia. Nie tylko żydowska, ale też nasza, białostocka. Bo Białystok tworzyli nie tylko Polacy, ale też Żydzi - podkreśla dr Katarzyna Sztop-Rutkowska z Instytutu Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku.

Ocalało niewiele

To właśnie studenci i pracownicy związani z fundacją "Universitas Bialostocensis" postanowili ustalić i upamiętnić wszystkie miejsca kojarzące się z życiem codziennym i kulturą białostockich Żydów, choć ocalało ich niewiele. Nad swoim projektem pracowali rok. Teraz będą go promować. Chcą, by białostoczanie i turyści znali prawdziwą historię naszego miasta.

- Przed wojną Żydzi stanowili blisko połowę jego mieszkańców - przypomina Mariusz Sokołowski. Jest studentem socjologii i jednym z twórców mapy dziedzictwa żydowskiego w Białymstoku. Wczoraj był też przewodnikiem po tym szczególnym szlaku.

Pierwszy przystanek - park przy ul. Kalinowskiego. Drzewa, alejki spacerowe, kilka ławek. A to tutaj w XVIII wieku powstał Cmentarz Rabinacki dla ważnych członków społeczności żydowskiej. Zdewastowali go Niemcy. Po wojnie wszystkie pozostałości po cmentarzu zostały przysypane ziemią. Powstał park.

Szlak też w Internecie

Kilkadziesiąt metrów dalej, przy ul. Pięknej, jest budynek synagogi Piaskower. Teraz swoją siedzibę ma tu Białostockie Towarzystwo Esperantystów.
Na mapie dziedzictwa żydowskiego jest też Wielka Synagoga przy ul. Suraskiej. Budynku już nie ma. Upamiętnia ją pomnik i kopuła. - Synagogę spalili Niemcy. Razem z setkami Żydów w środku - wyjaśnia Mariusz Sokołowski.

Kolejny przystanek - białostocki Ratusz. To serce miasta, które nigdy nie było związane z jego władzami. Przed wojną Ratusz tętnił kupieckim życiem. Najwięcej kramików mieli tu Żydzi.

Takich miejsc dziedzictwa żydowskiego na mapie jest 36. Wśród nich szkoły, szpitale, cmentarze, kina, kamienice. Wszystkie pośrednio lub bezpośrednio związane z białostockimi Żydami.

- Jedną trzecią z nich już udało nam się oznaczyć specjalnymi tabliczkami z internetowym adresem naszego szlaku - mówi Mariusz Sokołowski. - Pozostałe też otrzymają tabliczki, gdy pokonamy problemy administracyjne - dodaje.
Ale turyści i białostoczanie mogą już podążać szlakiem białostockich Żydów. Wystarczy wejść na stronę internetową: www.szlak.uwb.edu.pl.

polecane: FLESZ: Ekologia na co dzień: 6 mitów, w które wierzymy

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 15

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
a
arab

O rekompensaty walczą nie tylko Polacy, ale też między innymi Żydzi, na których przypada około 20 procent zarekwirowanych niegdyś nieruchomości - informuje dziennik "Polska".

Według gazety, popierający te żądania Ronald Lauder, szef Światowego Kongresu Żydów, nakłaniał w środę premiera Donalda Tuska do zaakceptowania roszczeń.

Jak oświadczył "Polsce" Andrzej Zozula z zarządu Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, jeśli rząd nie spełni tych oczekiwań, to środowiska żydowskie złożą lawinę pozwów przed międzynarodowe sądy.

Tymczasem, miesiąc temu rząd zaproponował dawnym właścicielom odszkodowania w wysokości 20 procent aktualnej wartości mienia - szacując, że cały majątek do zwrotu wart jest około 150 miliardów złotych. Na rekompensaty przewidziano więc jedynie 30 mld zł, czytamy w "Polsce".

G
Gość
W dniu 21.06.2008 o 17:40, z bialego napisał:

no prosze ,odezwal sie polak !!! tylko co ma do tego rozporek ..nie rozumiem ? jestes homo????a co dosciolow to nie burzyc a zrobic domy opieki spolecznej i ciebie mianowac prezesem . pozdrawiam



Nic żeś nie zrozumiał z tego co napisałem. Spróbuj przeczytać to jeszcze raz.
Chociaż może nie próbuj. Ludzie z twoim punktem widzenia zazwyczaj wiedzą jak oddychać, chodzić i robić kupę. I na tym ich wiedza się kończy.
I
Irys

Nie wiem dlaczego teksty o Żydach wzbudzają tyle emocji. Miała to być dyskusja o SZLAKU,a więc pomysł świetny, pokazuje HISTORIĘ naszego miasta, właśnie tę wielokulturową Polskę.Gratulacje studenci i doktoranci!mAM NADZIEJĘ ŻE JESZCZE BĘDZIE MNOSTWO DZIAŁAŃ ZWIĄZANYCH ZE SZLAKIEM.Promocja wam się udała, przyszli znamienici goscie, a zakompleksionych białostoczan którzy nic nie robią a sami krytykują OLAĆ!! To są ,,wstrzymywacze wszelkiego działania".Kto komu broni robić inne SZLAKI? Róbcie!!Pokażcie co umiecie...A jeśli nic nie umiecie, to trudno:)

z
z bialego
W dniu 21.06.2008 o 17:20, Gość napisał:

A ja ci odpowiem tak - polscy magnaci stali za targowicą. Polakiem był Dzierżyński. Polakiem z pochodzienia był bronisław kamiński, kat powstania warszawskiego. I długo można by tak wymieniać. Czy to znaczy że wszyscy Polacy to zbrodniarze??? Gdyby posługiwać się twoją logiką, należałoby zburzyć wawel, kościół farny albo rocha. Bo to przecież polskie pamiątki.Ale ty tego i tak nie zrozumiesz. Rozumujesz jak Hitler - w kategoriach rasy. Dla ciebie nie jest ważny człowiek, ale jego rasa i to co ma w rozporku. Stawiasz się w ten sposób na równi z hitlerowskimi i komunistycznymi oprawcami. Dla pierwszych też znaczenie miała wyłacznie rasa, dla drugich pochodzenie spółeczne. Człowieka nie widzieli ani jedni, ani drudzy. I ty też nie widzisz.Gratuluję

no prosze ,odezwal sie polak !!! tylko co ma do tego rozporek ..nie rozumiem ? jestes homo????a co dosciolow to nie burzyc a zrobic domy opieki spolecznej i ciebie mianowac prezesem . pozdrawiam
t
taki sobiepan
W dniu 21.06.2008 o 15:07, Gość napisał:

Klasyka. Tekst o historii i zabytkach i od razu chór żydobijców i żydowypominaczy. Czy wam się wszystko z jednym tylko kojarzy? Jesli tak, to trzeba do specjalisty, psychiatry... Ale on pewnie też okaże się żydem


ty gosciu , siedz cicho , bo to wlasnie jest historia i zabytek maltretowania polakow ; mickiewicza 5.tam w tym stojacym zabytku znajdziesz jeszcze slady krwi , nie tak dawno z tylu budynku mozna bylo znalesc i znalezli szkielety pomordowanych . a kto nam zaplaci odszkodowanie o to ,ze jako dzieci balismy sie ze w nocy przyjda i zabiora ktoregos z rodzicow ?? o to ,ze nie mozna bylo rozmawiac glosno w domu bo sciany mialy uszy ??? ze rodzice siedzieli bez pracy oj duzo mozna by bylo takich : ze przytoczyc ! tak wiec zamilcz jak nie znasz historii . moze masz i racie ze i psychiatra okaze sie zydem . wszak to oni mogli sie ksztalcic !! nas nie bylo na to stac .pamietam chleb moczony woda i posypany cukrem , to bylo cos!!!dlatego dbajmy i szanujmy nasza polska historie ....nie zydowskie wspomnienia .my jestesmy u siebie ...bo cholera...chyba polska jeszcze nie zginela...co????
G
Gość

A ja ci odpowiem tak - polscy magnaci stali za targowicą. Polakiem był Dzierżyński. Polakiem z pochodzienia był bronisław kamiński, kat powstania warszawskiego. I długo można by tak wymieniać. Czy to znaczy że wszyscy Polacy to zbrodniarze??? Gdyby posługiwać się twoją logiką, należałoby zburzyć wawel, kościół farny albo rocha. Bo to przecież polskie pamiątki.
Ale ty tego i tak nie zrozumiesz. Rozumujesz jak Hitler - w kategoriach rasy. Dla ciebie nie jest ważny człowiek, ale jego rasa i to co ma w rozporku. Stawiasz się w ten sposób na równi z hitlerowskimi i komunistycznymi oprawcami. Dla pierwszych też znaczenie miała wyłacznie rasa, dla drugich pochodzenie spółeczne. Człowieka nie widzieli ani jedni, ani drudzy. I ty też nie widzisz.
Gratuluję

z
zbiualego
swieta racja , jako dziecko kopalismy pilke na placu obok , tam miescila sie cwiczeniowka a na przeciw kwitl piekny park rozami . byly takie piekne czerwone , my jako dzieciaki nie wiedzielismy ze pily polska ..nasza krew pod naszym nosem. z tej cwiczeniowki wyszlo wiele znanych dzis ludzi ...zapewne pamietaja te czasy dziecinstwa????? smiech nieswiadomych dzieci i obok smiertelne jeki mordowanych .....a dzi sie slawi zydow w tym miescie ???? o tej historii poopowiadajcie mlodym .niech wiedza co wiedza te praczki z plant....bez komentarza
G
Gość

A co to ma wspólnego z tekstem o zabytkach w białymstoku???

w
wojtek

do miłośników tańca z 7-mio ramiennym świecznikiem :
cytat : Według gazety Dziennik Polska , popierający te żądania Ronald Lauder, szef Światowego Kongresu Żydów, nakłaniał w środę premiera Donalda Tuska do zaakceptowania roszczeń.

Jak oświadczył "Polsce" Andrzej Zozula z zarządu Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, jeśli rząd nie spełni tych oczekiwań, to środowiska żydowskie złożą lawinę pozwów przed międzynarodowe sądy.

Tymczasem, miesiąc temu rząd zaproponował dawnym właścicielom odszkodowania w wysokości 20 procent aktualnej wartości mienia - szacując, że cały majątek do zwrotu wart jest około 150 miliardów złotych. Na rekompensaty przewidziano więc jedynie 30 mld zł, czytamy w "Polsce".

kastraci i eunuchy z po/likkud 2 dzięki wam i zwykłym jest i będzie zupełnie "tanio."

G
Gość

Klasyka. Tekst o historii i zabytkach i od razu chór żydobijców i żydowypominaczy. Czy wam się wszystko z jednym tylko kojarzy? Jesli tak, to trzeba do specjalisty, psychiatry... Ale on pewnie też okaże się żydem

o
okej

nie no ja was prosze

gdyby nie zydowska w duzej mierze historia bialegostoku to byscie po zakupy do carrefoura jezdzili do tykocina

p
palestyńczyk

Proponuje zrobić szlakiem Białostockiej Żydo- Komuny na przełomie lat 1945-1968. Szlakiem Urzedów Bezpieczeństwa, Sądów, Prokuratury, które to instytucje Żydzi nadreprezentowali. Szlakiem szkalowania i mordowania działaczy Polski podziemnej. Nie ma praktycznie żyjących spadkobierców białostockich Żydów którym coś się należy. To chciałem powiedzieć.

p
palestyńczyk

Szlakiem wyłudzania działek i gruntów oraz odszkodowań dla paru osób z Gminy Warszawskiej. Nie ma praktycznie żyjących białostockich Żydów którym coś się należy. Ja chciecie wzbogacać Warszawską Gminę Żydowską to proszę. Ona tu reprezentuje swoje interesy. Nie ma białostockiej Gminy Żydowskiej. Pożyteczni dostali na fundację parę złoty. Za darmo służą interesom Żydowskim.

H
Haino

Oznaczajcie, a łatwiej żydom będzie upomnieć się o te budynki.
Znów bedą ich kamienice, a nasze tylko ulice.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3