Światy możliwe

Mirosław Miniszewski
Filozof Gottfried Leibniz twierdził, że nasz świat jest najlepszym z możliwych. Wszystko to, co znajduje się na Ziemi, jest najlepsze i najdoskonalsze. Także naturalna organizacja świata przyrody lepsza już być nie mogła.

To, że zwierzęta pożerają się nawzajem, że są groźne dla ludzi, że mikroby powodują śmiertelne choroby, a samice chomika syryjskiego czasami zjadają cały swój nowo narodzony miot, wszystko to jest w porządku. Wszelako umysł człowieka buntuje się przeciw takiemu stanowi rzeczy i nawet kiedy oglądamy filmy przyrodnicze, gdzie jedno stworzenie czyha na inne, a potem rozrywa je na strzępy w celu pożarcia, czujemy się nieswojo. Tłumaczymy to sobie racjonalnie: każde zwierzę, w tym i człowiek, musi jeść i nie można od orła oczekiwać, żeby dziobał ziarno. Ten świat być może i jest najlepszy z możliwych, ale, po pierwsze, groza ogarnia na myśl, co by było, gdyby był chociaż odrobinę gorszy, po drugie, najlepszy nie oznacza doskonały.

Ci, którzy niemieckiemu filozofowi nie uwierzyli, byli autorami światów alternatywnych, istniejących jedynie w wyobraźni. Tak powstała między innymi fantastyka naukowa. Potem bardziej współcześni filozofowie stworzyli koncepcję "światów możliwych", co zapoczątkowało całkiem poważne badania nad tym problemem. Można bowiem wymyślić takie światy, w których nie są łamane prawa logiki.

Światy fantastyki do pewnego tylko stopnia można uznać za owe światy możliwe. Jednak zastanawia to, dlaczego kiedy tylko człowiek wymyśla inne wszechświaty i planety, umieszcza w nich zarazem okrucieństwo. Przykładów jest sporo: historie Tolkiena, film "Avatar". Czy można wymyślić taki świat, w którym nie trzeba jeść? Wydaje się bowiem, że naturalne okrucieństwo przyrody jest ściśle powiązane ze zjawiskiem głodu. Świat, gdzie życie byłoby zaspokojone i samowystarczalne, byłby światem bez zabijania. Ale może byłby to zarazem świat bardzo samotnych istot. Bo głód każe jednocześnie tworzyć grupowe interakcje. Może zatem Leibniz ma rację - lepiej być nie może.

Rewolucja w aptekach. Farmaceuta jak lekarz?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3