Rynek Sienny pełen grobów, tak pokazał georadar. Inwestycje mogą się opóźnić.

Tomasz Mikulicz
Tak wygląda mapa Rynku Siennego stworzona na podstawie zapisu georadaru. Kolorem czerwonym oznaczono miejsca, gdzie sygnał elektromagnetyczny był najmocniejszy. W tych miejscach mogą znajdować się krypty. Widok od strony ulicy Legionowej.
Tak wygląda mapa Rynku Siennego stworzona na podstawie zapisu georadaru. Kolorem czerwonym oznaczono miejsca, gdzie sygnał elektromagnetyczny był najmocniejszy. W tych miejscach mogą znajdować się krypty. Widok od strony ulicy Legionowej.
Na Rynku Siennym pojawią się archeolodzy. Bo okazało się, że pod ziemią jest mnóstwo grobów. Na początku XIX wieku istniał tu cmentarz ewangelicki.

Trudno nawet określić, ile może być tam mogił. Sporo jest grobów kładzionych warstwowo, jedne na drugich - mówi Anna Groffik, właścicielka firmy "Geo-radar" z Wrocławia.

To właśnie tej firmie białostocki magistrat zlecił zbadanie tego, co kryje się pod nawierzchnią Rynku Siennego. Było to w połowie lipca, po tym jak robotnicy pracujący przy przebudowie ulicy Młynowej natrafili na krypty.

- Badanie georadarem polega na tym, że urządzenie to wysyła przez antenę nadawczą impulsy elektromagnetyczne. Jeżeli antena odbiorcza odbierze sygnał, to znaczy, że w ziemi znajduje się jakiś obiekt. W taki sposób powstaje swego rodzaju mapa - tłumaczy Groffik.

Dodaje, że po zbadaniu Rynku Siennego widać wyraźnie, że od strony ulicy Suraskiej sygnał jest silniejszy niż po stronie przeciwległej.

- Niekoniecznie musi to oznaczać, że w jednym miejscu jest mniej, a w drugim więcej grobów. Chodzi o to, że pod ziemią są zarówno potężne krypty, jak i zwykłe, drewniane trumny. Może być tak, że silniejszy sygnał oznacza właśnie krypty - tłumaczy Anna Groffik.

Czy tak jest rzeczywiście, okaże się już wkrótce, kiedy na część Rynku Siennego od strony ulicy Młynowej wejdą archeolodzy. Bo wojewódzki konserwator zabytków nakazał wczoraj przeprowadzenie badań wykopaliskowych.

- Badaniami będzie objęty teren, na którym ma być obecnie prowadzona inwestycja miejska. Szczątki zostaną wykopane, a potem spoczną w wybranym miejscu - mówi Zofia Cybulko, zastępca wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Dodaje, że jeśli w przyszłości magistrat będzie chciał na Rynku Siennym prowadzić prace ziemne związane z wykonywaniem wykopów, to też trzeba będzie wcześniej przeprowadzić badania.

- Już w przyszłym roku będziemy chcieli wyrównać nawierzchnię Rynku tak, by miejsce to mogło być wykorzystywane do celów handlowych. Wcześniej trzeba będzie przenieść stamtąd wszystkie groby - mówi Janusz Ostrowski, szef Zarządu Dróg i Inwestycji Miejskich.

Z takiego rozwiązania cieszy się Tadeusz Jokisz, o którym pisaliśmy w ostatnim "Magazynie". Ten 80-letni białostoczanin opowiedział nam o tym, jak przed wojną spacerował z ojcem po cmentarnych alejkach.

Niektórzy historycy twierdzą jednak, że przed wojną już nie było tam cmentarza. Na jego miejscu funkcjonowało targowiskiem.

- Wiem, co mówię. Doskonale wszystko pamiętam. Dobrze przynajmniej, że miasto chce zabrać stamtąd kości. Należałoby złożyć je w jednym grobie na cmentarzu ewangelickim przy ulicy Wasilkowskiej. Nie można przecież chodzić po grobach - Jokisz niezmiennie trwa przy swoim stanowisku.

Na razie jednak miasto skupia się na przebudowie ulicy Młynowej.

- Choć sama ulica nie będzie poszerzona i jej remont nie naruszy grobów, pozostaje kwestia wymiany rur wodociągowych. Pierwotnie planowaliśmy, by znalazły się one zarówno pod jezdnią, jak i pod mającym tu powstać chodnikiem i parkingiem. Te jednak będą leżały już w obrębie dawnego cmentarza - podkreśla Ostrowski.

Dodaje, że teraz urzędnicy zastanawiają się nad tym, czy da się tak zmienić wcześniejsze projekty, by rury biegły wyłącznie pod jezdnią.

- Dzięki temu, kładąc kanalizację, nie naruszylibyśmy grobów i badania wykopaliskowe nie opóźniłyby przebudowy ulicy. Po zakończeniu prac przez archeologów, pozostałoby nam tylko zbudować chodnik i parking - twierdzi Janusz Ostrowski.

Czytaj e-wydanie »

Wideo

Komentarze 22

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

k
kayana~~~pl

Na dowód tego, że piszę prawdę,powiem wam coś.We wszystkich obiektach usytuowanych na tych terenach,zaczną dziać się niesamowite historie.Jużę zaczęły się.Właściciele milczą,ale będzie coraz głośniej.Tego nie da się zataić.

k
kayana~~~pl

Nie wystarczy mieć pieniądze,trzeba jeszcze myśleć,a z tym drugim u nas nie jest najlepiej.

k
kayana~~~pl
Na największej nekropolii w centrum miasta powstało centrum rozrywki.To jest chore!!!
k
kayana~~pl

Na największej nekropolji w centrum miasta powstało centrum rozrywki.To jest chore!!!

S
SONAR

Położą Rury kanalizacyjne pomiedzy grobami...dobre!

a
anom

tu macie plan miasta z 1935 roku
plan z 1935r

j
jamci
śledząc roboty ziemne w B-stoku na przestrzeni kilku ostatnich lat nie sięgając głębiej
to 70% terenu zajmowały cmentarze

Bez przesady, Antoniukowska----Produkcyjna, JP2, czy Obwodówka/teraz 3 generałów / i nic nie wykopano.
Akurat w tej okolicy czyli wzg. Magdaleny , i nowy budynek filharmonni, to stare granice miasta i były tam cmentarze, podobnie jak przy ZUSie.
G
Gość
Babcia mimo wieku mówiła prawdę lub sie troche jej pomyliło.
Rynek Sienny w Białymstoku istniał chyba gdzieś do roku 1970 potem przeniesiono go na Bema obok tzw" Hali".
I tam rzeczywiście był stary cmentarz żydowski, co stwierdzono przy budowie obecnego budynku policjii/wtedy gdy budowano milicji obywatelskiej/, oraz przy budowie budynków ZUS.
Przeciez zanim Białystok został miastem , był wsią , folwarkiem i tu żyli i umierali ludzie. I byli gdzieś grzebani.

śledząc roboty ziemne w B-stoku na przestrzeni kilku ostatnich lat nie sięgając głębiej
to 70% terenu zajmowały cmentarze
g
gość
co za niespodzianka! okazało się, ze tam gdzie kiedyś był cmentarz w dalszym ciągu są groby! niesamowita historia!

czy ktoś naprawdę myślał, że te groby w międzyczasie się zdematerializowały?

Urząd Miejski mając możliwość wydania naszej wspólnej kasy na du-perełki typu strzelanina z rac, zabawa pod rytmy disco truskawko, czy inne namioty brezentowe, ala Kino Polana + trawniki dzierżawione pod parkingi i podesty parasolek, to NA PEWNO WYDA Im więcej my mamy długu tym więcej znajduje się naszej kasy na kontach firm córek, wnuś, czy prawnuś powiązanych z UM... Więc skąd to zdziwienie?
j
jamci
Kilka dni temu rozmawiałam z białostoczanką, która ma 90 lat. Kategorycznie twierdziła, że przed wojną na Rynku Siennym był cmentarz żydowski. Absolutnego zaufania do nikogo nie należy miec, nawet do dokumentów.

Babcia mimo wieku mówiła prawdę lub sie troche jej pomyliło.
Rynek Sienny w Białymstoku istniał chyba gdzieś do roku 1970 potem przeniesiono go na Bema obok tzw" Hali".
I tam rzeczywiście był stary cmentarz żydowski, co stwierdzono przy budowie obecnego budynku policjii/wtedy gdy budowano milicji obywatelskiej/, oraz przy budowie budynków ZUS.
Przeciez zanim Białystok został miastem , był wsią , folwarkiem i tu żyli i umierali ludzie. I byli gdzieś grzebani.
b
benedykt
na legionowej był podobno kiedyś cmentarz indiański, do dzisiaj straszy...

I będzie,dopóki nowo wybrany prezydent miasta B. nie urządzi hucznej imprezy połączonej z wyganianiem złych duchów i mocy nieczystej!Wtedy nastanie błogi spokój i zapanuje niczym nie zmącona cisza połączona z samouwielbieniem!!!
g
gtech
Kilka dni temu rozmawiałam z białostoczanką, która ma 90 lat. Kategorycznie twierdziła, że przed wojną na Rynku Siennym był cmentarz żydowski. Absolutnego zaufania do nikogo nie należy miec, nawet do dokumentów.

na legionowej był podobno kiedyś cmentarz indiański, do dzisiaj straszy...
e
ewa

Kilka dni temu rozmawiałam z białostoczanką, która ma 90 lat. Kategorycznie twierdziła, że przed wojną na Rynku Siennym był cmentarz żydowski. Absolutnego zaufania do nikogo nie należy miec, nawet do dokumentów.

g
gtech

co za niespodzianka! okazało się, ze tam gdzie kiedyś był cmentarz w dalszym ciągu są groby! niesamowita historia!

czy ktoś naprawdę myślał, że te groby w międzyczasie się zdematerializowały?

b
bodzio
100-150 lat temu to całkiem niedawno
że też nie ma wiarygodnych dokumentów i zapisków

Na stronach archiwum miejskiego znalazłem jedynie plany Białegostoku z 1937 roku i z 1942 roku/niemiecki/.
Dziwne iz nie posiadaja nasi historycy planów np z ok 1920 roku czy z okresu gdy miasto było pod zaborem rozyjskim.
Nie wierzę iż takich planów nie ma.
Białystok był wtedy ograniczony terytorialnie do tego co obecnie nazywamu Centrum.
Dziesięciny, Pietrasze, Wygoda itp to podbiałostockie wsie włączone do miasta w celu uniknięcia zrobienia z Białegostoku "Wolnego Miasta Żydowskiego", po odzyskaniu przez Polske niepodległości.
I to w latach 1900-1930 powstały obecnie istniejace cmentarze-Farny , Rocha, Miejski.
W czasie wojny i po niej istniał jeszcze w Białymstoku cmentarz ewangelicki, a obecnie stoja tam eleganckie wille/nagrobki z czarnego marmuru rozgrabiono na przełomie lata 50-60.
Jakoś nasi historycy z panem Lechowskim wiedzą dużo o fabrykach Nowika, Wieczorka i innych,ale mała jest wiedza o np cmentarzach czy np brak jest zupełny literatury i opracowań o Białymstoku od 27 lipca 1944 do lat 50 ub w.
Czy o pierwszych dniach po wkroczeniu rosjan w 1944.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3