reklama

Rada Miasta uczciła pamięć bielskich Żydów (zdjęcia)

Krzysztof Jankowski
Rada Miasta uczciła pamięć bielskich Żydów
Rada Miasta uczciła pamięć bielskich Żydów Krzysztof Jankowski
We wtorek Rada Miasta w Bielsku Podlaskim uczciła pamięć bielskich Żydów, których w 1942 r. zamordowali Niemcy. Radni przyjęli w tej sprawie oficjalne stanowisko i złożyli wieniec pod tablicą ustawioną na miejscu getta.

[galeria_glowna]
Miasto straciło zacnych obywateli różnych zawodów i profesji. My, współcześni winniśmy pamięć o tej wielkiej tragedii okresu okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej - napisali w oświadczeniu radni.

Podczas sesji zaprezentowano unikalne zdjęcia pochodzące z archiwów niemieckich, które przedstawiają Bielsk z okresu okupacji hitlerowskiej. Informacje na temat bielskiego getta i losu Żydów przedstawił etnograf i społecznik Doroteusz Fionik, kustosz Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach. W trakcie półgodzinnej przerwy w sesji radni przemaszerowali na ul. Kazimierzowską, gdzie na terenie dawnego getta złożyli wieniec pod tablicą upamiętniającą przedwojennych Żydów z Bielska Podlaskiego.

- Jesteśmy winni im pamięć. Dobrze, że radni zdecydowali się na ten gest - mówił Doroteusz Fionik, inicjator uroczystości.

Pierwsze pisane wzmianki o Żydach w Bielsku Podlaskim pochodzą z drugiej połowy XV w.

- Większy napływ ludności żydowskiej nastąpił dopiero na początku XIX wieku, gdy otrzymała ona prawo swobodnego osiedlania się w miastach królewskich - informuje Doroteusz Fionik, który 2 lata temu bielskim Żydom poświęcił cały numer swojego czasopisma Bielski Gościniec.

Żydzi osiedlali się nie tylko w Bielsku, ale też okolicznych miasteczkach: Orli, Boćkach i Brańsku.

- Ich liczba była różna, ale można szacować, że tuż przed II wojną światową Żydzi stanowili połowę mieszkańców tych miejscowości - ocenia sekretarz Brańska Zbigniew Romaniuk, historyk od lat zajmujący się losem podlaskich Żydów. (To jego historia miała być kanwą jednej z postaci głośnego w ostatnich tygodniach filmu Władysława Pasikowskiego pt. Pokłosie, ale sam Romaniuk nie chce takich porównań. - Początek losów bohatera jest podobny, ale potem reżyser odchodzi w fikcję literacką. Trudno zrozumieć, po co byli w tym filmie konsultanci historyczni, jeśli jest on tak daleki od rzeczywistości. Powoływanie się w tym kontekście na moje nazwisko jest nadużyciem - mówi Zbigniew Romaniuk w rozmowie z Kurierem Bielskim - przyp. red.).

Spośród przedwojennych bielskich Żydów pochodzi wiele znanych osób, m.in. twórca obecnego gmachu parlamentu białoruskiego, architekt Josif Łangbard (ur. 1882), komunista i bohater getta warszawskiego Józef Lewartowski (Aron Finkelstein, ur. 1895) i amerykańska aktorka Mina Bern (Bernholtz, ur. 1911). Po zajęciu tych ziem przez Niemców w 1941 r. w Bielsku zaczęto organizować getto.

- Najpierw był to teren otwarty, a w 1942 już go ogrodzono - mówi Zbigniew Romaniuk.
Getto powstało pomiędzy dzisiejszymi ulicami: Mickiewicza, Kopernika, Jagiellońską, a na północ sięgało Widowskiej. Jego centrum była dzisiejsza ul. Kazimierzowska.

- Szacuje się, że na niewielkim terytorium o powierzchni ok. 7 hektarów zamknięto do 5 tysięcy osób - ocenia Doroteusz Fionik.

Niemcy zwozili tu też Żydów z innych miejscowości, chociaż duża część z nich była od razu wywożona do Treblinki.

- Jeśli w tym czasie zajęte były komory gazowe, to Żydzi trafiali do getta w Bielsku, gdzie pracowali na rzecz Niemców. Czasami byli też trzymani w wagonach na bielskiej stacji. Do Treblinki wożeni byli pociągami przez Białystok - mówi Zbigniew Romaniuk.

W listopadzie 1942 Niemcy zaczęli likwidację bielskiego getta. Zajęło im to dwa tygodnie. Świadkiem tych wydarzeń był ks. Eugeniusz Beszta-Borowski.

- 3 listopada grobową ciszę nad gettem zakłócił odgłos strzałów - pisze nieżyjący już duchowny w swojej monografii bielskiej parafii katolickiej. - Żandarmi niemieccy stali kołem nad dużym dołem i spokojnie palili papierosy. Dwaj młodzi ludzie z żydowskiej policji pomocniczej przywieźli drabiniastym wozem kilkudziesięciu starych i chorych Żydów i wrzucili ich do dołu. Niemcy zdjęli z ramion maszynowe pistolety i długimi seriami zabijali leżących w dole starców (...) Ta przerażająca scena powtórzyła się jeszcze pięć lub sześć razy, a po ostatnim transporcie żandarmi zabili także tych, którzy starców dowozili. Przypuszczalnie łącznie zabitych zostało od 100 do 150 osób.

Ks. Beszta-Borowski opisuje te, jak Niemcy prowadzili bielskich Żydów na transport do gazu.

- Droga od bramy getta do stacji kolejowej wiodła ulicą Zamkową i była obstawiona uzbrojonymi żandarmami - pisze Beszta-Borowski. - W odstępach 15-20 minutowych, w grupach po sto osób, szły kolejne szeregi bielskich Żydów, obładowanych bagażami, bo Niemcy do końca łudzili, że powiozą ich na stepy Ukrainy, by tam mogli się osiedlić. Szli w swoją ostatnią podróż, popędzani wrzaskiem i ciosami pałek niemieckich żandarmów.
Duchowny podkreśla też, że "po krwawym rozwiązaniu kwestii żydowskiej przyszła kolej na Polaków". W pobliskim Lesie Pilickim Niemcy zamordowali kilkaset osób, w tym dużą część bielskiej inteligencji.

Niemcy starali się również antagonizować wielonarodowościową społeczność.

- Często w kontekście Holokaustu próbuje się mówić o polskim nacjonalizmie, a warto podkreślić, że wojnę w Brańsku przeżyło 67 Żydów. I aż 14 mieszkańców tego miasta może poszczycić się medalem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata - podkreśla Zbigniew Romaniuk.

Z danych zebranych przez Doroteusza Fionika i Wojciecha Konończuka z Ośrodka Studiów Wschodnich wynika, że po wojnie część Żydów do Bielska wróciła.

- W 1946 r. było w Bielsku przynajmniej 114 osób narodowości żydowskiej, Skupiał ich Komitet Żydowski, który zajmował się m.in. rozdziałem pomocy charytatywnej - zapewniają badacze.

Fionik i Konończuk informują, że w Instytucie Yad Vashem w Jerozolimie zachowały się przygotowane wówczas dwa spisy bielskich Żydów.

- Możemy dowiedzieć się, w jaki sposób przetrwali oni wojnę. Były tam osoby, które przeżyły obozy koncentracyjne, deportowani na Syberię, mężczyźni walczący na frontach oraz partyzanci i ich rodziny - informują Doroteusz Fionik i Wojciech Konończuk.
Teraz historycy pracują nad przełożeniem na język polski Księgi Pamięci Żydów Bielska.

- To monumentalna publikacja wspomnieniowa napisana przez kilkudziesięciu żydowskich mieszkańców Bielska, którzy ocaleli z Holocaustu i znaleźli się na emigracji w różnych stronach świata - mówi Wojciech Konończuk.

Niestety, do dzisiejszych czasów pozostało niewiele świadectw kultury żydowskiej.

- Przez kilkadziesiąt lat powojennych można było oglądać drewnianą zabudowę ul. Kazimierzowskiej, częściowo Mickiewicza i północnej strony Placu Ratuszowego. Z pożogi wojennej ocalała też jedna z bożnic - "Piękne Oczy". Niestety, zaraz po wojnie dokonano jej rozbiórki - pisze w Bielskim Gościńcu Doroteusz Fionik. - W latach 70. władze zdecydowały o zniszczeniu pozostałych domów w rejonie Kazimierzowskiej i Mickiewicza. Mieszkańców wysiedlono, domy wyburzono, a ich miejsce zajęły bloki. W czasie ich budowy, na terenie byłego getta, dokonano swoistej zbrodni kulturowej. Wykopy pod budowę robiono praktycznie bez nadzoru archeologów, choć teren leży w strefie ochrony konserwatorskiej. Przeróźni ludzie, praktycznie bez ograniczeń, penetrowali teren budowy, z wykopów wydobywając ślady kultury materialnej wieków minionych. Do dziś w Bielsku krążą opowieści o skarbach, monetach, złotych łyżkach i innych przedmiotach tam znalezionych. Nikt tego nie dokumentował i ślad po tych skarbach zaginął.

FLESZ: Elektryczne samoloty nadlatują.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 40

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

z
ziomek
Cep, brak umiejętności rozumienia czytanego tekstu komentarza

Zostaw go, nie przetłumaczysz mu, w dzieciństwie miał pod górkę, cały czas odwraca kota ogonem, pewne wpie,,ol dostał od jakiegoś ukraińca, albo jest potomkiem jakiegoś ,,polskiego pana'' z Ukrainy,który znęcał się nad parobkami w majątku, ani razu nie dotknął tematu papieża Franciszka i jego książki oraz słów poparcia dla walczących o wolność ukraińców w czasie wojny, boi się , no bo jak to , papież Franciszek banderowców poparł w walce z ,,polskimi panami władcami '' ziem ukraińskich
G
Gość

1.Papiez papieżem, zmieniają się co jakiś czas, źródłem wiary powinna być Biblia a śledzenie słów kolejnych Papieży to raczej nudne zajęcie. Nie są nieomylni i napewno popełniają błędy a ustosunkowywać się do słów jakiegoś Papieża to ostatnie co chciałbym zrobić.
2.Rosjanie świętują wygonienie Polaków z Moskwy nie dlatego że nas nie lubią czy po to żeby nam dokopać ale dlatego że to święto jest neutralne i może jednoczyć wszystkich Rosjan. Rosjanie nie mogą tak łatwo świętowac wydarzeń takich jak okres stalinowski czy carat bo to budzi kontrowersje w samym narodzie rosyjskim, systemy te zabrały miliony istnień ludzkich dlatego wyciągneli wydarzenie sprzed setek lat. To święto jest na użytek polityki wewnętrznej.
3.Rosyjska telewizja niemal wogóle nie wspomina o Polsce, my ich nie obchodzimy, oni mają swoją politykę:Kaukaz, Chiny, terroryzm a Polska ich najmniej obchodzi bo nie jesteśmy dla nich żadnym ani przeciwnikiem ani przeszkodą. Rosjanie interesują sie Ukrainą i Białorusią bo to tzw:brama do Moskwy ale nie będę ci tego tłumaczył.
Na rosyjskich forach internetowych panuje niemalże fobia co do Syberii i Chińczyków oraz postępująca islamizacja to najbardziej gorące tematy ale to nie nasze podwórko. Polska ich nie obchodzi bo mało znaczymy.
4.Polacy na Wołyniu mieszkali od setek lat, Piłsudski nienawiózł setek tysięcy ludzi z dnia na dzień a jeśli byli tam osadnicy to mieli do tego prawo bo Wołyń był w granicach II RP, i była swoboda przemieszczania się i usprawiedliwianie rąbania dzieci w imie "wolności" to paranoja.
Curzon (twórca tzw:lini Curzona nieprzychylny Polsce twierdził że na Wołyniu mieszka 15% Polaków, to chyba jednak większa liczba niż marny 1%?
1% to naciągany procent co do liczby prawosławnych w Polsce.

G
Gość
Podczas wojny zgineło 8 mln ukraińców, dodaj do tego 7 mln z "Wielkiego Głodu" i masz liczbę ofiar przekraczającą populację całego narodu ukraińskiego -statystyka obala twoją propagandę.
Polacy walczyli o wolność organizując powstania zbrojne oraz umiędzynaradawiąjąc swoją "sprawę" na forum publicznym. Gdyby ukraińcy wszczeli powstanie przeciw obcym wojskom to należałaby się im chwała ale jeśli obcinanie głów dzieciom nazywasz "walką o wolność" to naprawdę gratuluję poziomu człowieczeństwa, poziom iście "ludzki". Szukanie usprawiedliwienia dla tak okrutnej rzezi pogrąża cie, bo po 1.Jak można merytoryczne usprawiedliwić przybijanie dzieci do ściany? a po 2.Usprawiedliwiając taką zbrodnię sam stajesz się jej wspólnikiem bo pokazujesz swój poziom moralności, w tym wypadku raczej poziom ujemny.

Cep, brak umiejętności rozumienia czytanego tekstu komentarza
G
Gość
Gdyby ukraińcy wszczeli powstanie przeciw obcym wojskom to należałaby się im chwała

Czubie, nikt niczego nie pochwala, tylko dlaczego papież Franciszek w swojej książce to pochwala , nie odpowiesz, boś czub. Co za młot, nie dociera to do ciebie młotku ? To była wojna młotku, zginęło na Ukrainie 6 milionów cywilnych mieszkańców młotku, w tym ok 1% to byli Polacy mieszkający na terenie dzisiejszej Ukrainy, a wtedy okupowanej przez Polskę , póżniej Niemców. Nie rozumiesz tego młotku? Polacy mieszkający na Wołyniu i w Galicji to byli w większości osadnicy legioniści Piłsudskiego wraz z rodzinami tzw nawołocz na ziemie zdobyte. Tak gnoili rdzennych mieszkańców tych ziem, że doprowadzili do wycinania się nawzajem. Ciulu, nie rozumiesz tego, bo ty jesteś tylko ciulem, a ciule, to tępota umysłowa. Przypomnij sobie młocie jeszcze jak Polacy Moskwę zdobyli, dzisiaj Rosja ma z tego powodu święto narodowe, przypominają corocznie swoim mieszkańcom, jaki to Polacy bitny naród, nie zapominają o nas, to w/g ciebie dobrze , czy żle

Ciesz się, że nie umiesz czytać po rosyjsku, ty nawet po polsku nie rozumiesz tego co czytasz, jakbyś poczytał rosyjskie fora na tematy polskie, to byś dopiero dowiedział się , co myślą o nas, wstyd zacytować, bo uszy więdną, a piszą tam poważni ludzie, zalogowani, znani opinii publicznej, nie tak jak u nas, każdy czub może pisać bzdety , co mu ślina na język przyniesie, i jeszcze się czubi, jak to czub, jeżeli moderator mu to usunie

Jutro prawosławni obchodzą świeta , więc przymknij się czubie , daj im spokojnie poświętować
G
Gość

[quote
Od czasu Unii Brzeskiej katoliccy hierarchowie na Ukrainie czynią ustawiczne próby dokonania rozłamu w prawosławiu. Piłsudski, Hitler, Sikorski, Gruszewski, Habsburgowie jako katolicy zawsze byli popierani przez papieży. Stworzone przed 1 wojną światową obozy koncentracyjne w Terezinie i Telerhofie były przeznaczone do nawracania prawosławnych mieszkańńców na katolicyzm, nawróconych użyto do walki z prawosławiem, pozostałych kilkadziesiąt tysięcy unicestwiono. W swojej książce ,,O niebiosach i o ziemi '' z 2010 r w rozdziale,,O komunizmie i kapitalizmie ''papież Franciszek pisze, że między innymi Ukraińcy walczyli o swoją wolność i przeciwko wolności. Otóż o swoją wolność walczyli pochodzący z Galicji banderowcy/ sami siebie policzyli na 140 tys /, członkowie 14 dywizji SS,,Galicja'' /kolejne 150 tys / oraz ok. 200 tys policjantów z całej Ukrainy, przeciwko wolności w/g papieża Franciszka było ok. 1 miliona partyzantów i ich pomocników oraz wszyscy pozostali walczący z Hitlerem / w czasie wojny zginęło ok. 8 milionów ukraińców/ w tym 6 milionów cywilów /. Wychodzi na to , że Watykan pozycjonuje siebie jako wroga tradycyjnie prawosławnych mieszkańców Ukrainy, stąd wynika wrogość mieszkańców Galicji do pozostałych mieszkańców Ukrainy, tylko w Galicji Watykan znajduje posłuch i zrozumienie.
Komentarz zbyteczny, książka dostępna

Podczas wojny zgineło 8 mln ukraińców, dodaj do tego 7 mln z "Wielkiego Głodu" i masz liczbę ofiar przekraczającą populację całego narodu ukraińskiego -statystyka obala twoją propagandę.
Polacy walczyli o wolność organizując powstania zbrojne oraz umiędzynaradawiąjąc swoją "sprawę" na forum publicznym. Gdyby ukraińcy wszczeli powstanie przeciw obcym wojskom to należałaby się im chwała ale jeśli obcinanie głów dzieciom nazywasz "walką o wolność" to naprawdę gratuluję poziomu człowieczeństwa, poziom iście "ludzki". Szukanie usprawiedliwienia dla tak okrutnej rzezi pogrąża cie, bo po 1.Jak można merytoryczne usprawiedliwić przybijanie dzieci do ściany? a po 2.Usprawiedliwiając taką zbrodnię sam stajesz się jej wspólnikiem bo pokazujesz swój poziom moralności, w tym wypadku raczej poziom ujemny.

G
Gość
Rosjanin to mój brat czy wróg? Tutaj nie ma miejsca na sentymenty, wrogość, w polityce nie ma miejsca na przyjaźń czy wrogość, trzeba kierować się- "Realpolitik"
Jeśli klan doniecki i Rosjanie trzymają za morde rezunów z Galicji to trzeba ich w tym wspierać, a nie kierować się jakąś ślepą nienawiścią do Rosjan. Janukowycza zrobić prezydentem dożywotnio i będzie spokój z rezunami, tylko Rosja gwarantuje nam to. Ukraińcy swoją polityką historyczną powodują zbliżenie Polaków z Rosjanami. Osobiście czuje ogromną sympatię do wschodniej Ukrainy, nawet w Kijowie za mówienie po ukraińsku można dostać w zęby.

Widzisz, zaczyna cokolwiek do ciebie docierać, ale nie wszystko , oj nie wszystko, to ciosanie tych grzechów przez koleżkę z łóżeczka przyniosło jakiś maleńki postęp. Nie czytasz komentarzy np nr 31, tam dokładnie jest napisane, co myśli papież Franciszek, nie idż pod wiatr,bo nie dostąpisz zaszczytu być blisko ołtarza. w swojej ksiązce papież pisze , że właśnie te rezuny, jak ty ich nazywasz walczyly o swoją wolność, NIE PLUJ NA WALCZĄCYCH O SWOJĄ WOLNOŚĆ, bo to grzech największy, koleżka z łóżeczka piłą motorową tych grzechów z ciebie nie poobcina, życie stracisz pod ich ciężarem.

Napisz, kto tych Ukraińców tam na tej Ukrainie tak maltretował, że nawet papież popiera ich walkę o wolność, a było to ponad 70 lat temu, może pamiętasz , zgredzie
G
Gość
Marzą ci się powroty na stepy ukraińskie, ale skończy się to na marzeniach, a od kiedy to Rosjanin to twój brat, plułeś dotąd na wszystkie wschodnie narody po równo, jak tam grzechy wczorajsze, ociosane, czy dalej jesteś jeszcze oblepiony?

Rosjanin to mój brat czy wróg? Tutaj nie ma miejsca na sentymenty, wrogość, w polityce nie ma miejsca na przyjaźń czy wrogość, trzeba kierować się- "Realpolitik"
Jeśli klan doniecki i Rosjanie trzymają za morde rezunów z Galicji to trzeba ich w tym wspierać, a nie kierować się jakąś ślepą nienawiścią do Rosjan. Janukowycza zrobić prezydentem dożywotnio i będzie spokój z rezunami, tylko Rosja gwarantuje nam to. Ukraińcy swoją polityką historyczną powodują zbliżenie Polaków z Rosjanami. Osobiście czuje ogromną sympatię do wschodniej Ukrainy, nawet w Kijowie za mówienie po ukraińsku można dostać w zęby.
G
Gość
Przywrócenie tytułu bohatiera banderze wymaga zmiany prawa. Tytuł bohatera Ukrainy może otrzymać tylko osoba która posiada obywatelstwo ukraińskie, a o ilie wiem rezun nie miał obywatelstwa uhraińskiego. Zresztą klan doniecki nigdy na to nie pozwoli, środek i wschód Ukrainy bardziej nienawidzi banderowców niż Polacy, dla nich ten tytuł to był jak policzek w twarz, Juszczenko próbował odgryźć się bo sondaże niedawały mu szans na reelekcję.
Na wschód od Nowogrodu Wołyńskiego w niemal każdej miejscowości jest pomnik Lenina, za Juszczenki próbowano zdemotować je co mało co nie zakończyło się powstaniem.
Jeśli chcesz znaleźć wspólny temat z Rosjaninem do wódki to rozmawiaj o ukraińcach, można zdziwić się jak oba narody polskie i rosyjskie są tutaj zgodne.

Marzą ci się powroty na stepy ukraińskie, ale skończy się to na marzeniach, a od kiedy to Rosjanin to twój brat, plułeś dotąd na wszystkie wschodnie narody po równo, jak tam grzechy wczorajsze, ociosane, czy dalej jesteś jeszcze oblepiony?
G
Gość
Uważaj, co piszesz , papież Franciszek w swojej książce wie , kto walczył o wolność, w walce o wolność muszą być ofiary, a Janukowycz szybciej będzie oddawać ten tytuł , niż go zabierał, a to niespodzianka

Przywrócenie tytułu bohatiera banderze wymaga zmiany prawa. Tytuł bohatera Ukrainy może otrzymać tylko osoba która posiada obywatelstwo ukraińskie, a o ilie wiem rezun nie miał obywatelstwa uhraińskiego. Zresztą klan doniecki nigdy na to nie pozwoli, środek i wschód Ukrainy bardziej nienawidzi banderowców niż Polacy, dla nich ten tytuł to był jak policzek w twarz, Juszczenko próbował odgryźć się bo sondaże niedawały mu szans na reelekcję.
Na wschód od Nowogrodu Wołyńskiego w niemal każdej miejscowości jest pomnik Lenina, za Juszczenki próbowano zdemotować je co mało co nie zakończyło się powstaniem.
Jeśli chcesz znaleźć wspólny temat z Rosjaninem do wódki to rozmawiaj o ukraińcach, można zdziwić się jak oba narody polskie i rosyjskie są tutaj zgodne.
G
Gość
Juszczenko na emeryturze, Tymoszenko z kryminale haha to jest Wasza "wolnaja uhraina". Polska powinna ułożyć sobie partnerskie relację z Rosją, czasy są inne. Oni nam gaz, my im mięso i inne towary i będzie gitara. Trzeba olać takie szowinistyczne państwa jak zachodnia Ukraina bo pchanie ich na siłę do Europy płacimy tylko słono za gaz a i na ukrainie jakoś wdzieczności nie okazują nam za to. Poczytaj sobie depesze Wikileaks na temat "wolnajej uhrainy" Europa dyskutuje o losie tego państwa bez obecności przedstawicieli tegoż państwa. Na słowa Putina nikt nawet nie zaregował.
Jamal 2 mówi ci to coś? To będzie rurociąg z Rosji przez Polskę do Niemiec omijający "wolnają uhrainę" hahahaah
Wszystko wróciło do normy, klan doniecki objął władzę po klanie galicyjskim (neobanderowskim) i marzenia o Europie zakończone. Pomarańczowa rewolucja okazała się zgniła.
Brawo Janukowycz:)
Tytuł bohatiera uhrainy dla stephana bandery zabrany

Uważaj, co piszesz , papież Franciszek w swojej książce wie , kto walczył o wolność, w walce o wolność muszą być ofiary, a Janukowycz szybciej będzie oddawać ten tytuł , niż go zabierał, a to niespodzianka
s
szok

Od czasu Unii Brzeskiej katoliccy hierarchowie na Ukrainie czynią ustawiczne próby dokonania rozłamu w prawosławiu. Piłsudski, Hitler, Sikorski, Gruszewski, Habsburgowie jako katolicy zawsze byli popierani przez papieży. Stworzone przed 1 wojną światową obozy koncentracyjne w Terezinie i Telerhofie były przeznaczone do nawracania prawosławnych mieszkańńców na katolicyzm, nawróconych użyto do walki z prawosławiem, pozostałych kilkadziesiąt tysięcy unicestwiono. W swojej książce ,,O niebiosach i o ziemi '' z 2010 r w rozdziale,,O komunizmie i kapitalizmie ''papież Franciszek pisze, że między innymi Ukraińcy walczyli o swoją wolność i przeciwko wolności. Otóż o swoją wolność walczyli pochodzący z Galicji banderowcy/ sami siebie policzyli na 140 tys /, członkowie 14 dywizji SS,,Galicja'' /kolejne 150 tys / oraz ok. 200 tys policjantów z całej Ukrainy, przeciwko wolności w/g papieża Franciszka było ok. 1 miliona partyzantów i ich pomocników oraz wszyscy pozostali walczący z Hitlerem / w czasie wojny zginęło ok. 8 milionów ukraińców/ w tym 6 milionów cywilów /. Wychodzi na to , że Watykan pozycjonuje siebie jako wroga tradycyjnie prawosławnych mieszkańców Ukrainy, stąd wynika wrogość mieszkańców Galicji do pozostałych mieszkańców Ukrainy, tylko w Galicji Watykan znajduje posłuch i zrozumienie.
Komentarz zbyteczny, książka dostępna

G
Gość
Ukraina to cerkiwno-szowinistyczny kraj, mogą lizać stopy Białorusinom. Na Białorusi mieszka 1.5 mln katolików i nikt nie blokuje budowy kościołów, w Polsce nikt nie blokuje budowy cerkwi tylko na Ukrainie faszyści cały czas utrudniają innym życie. Błogosław Boże Rosjanom aby nie zabrakło im sił by trzymać za mordę faszystów z Galicji.

No co ty, toż w/g demokratów unijnych ten Łukaszenka to największy satrapa , jaki pojawił się w Europie, a tu taki komentaż, Janukowycz na Ukrainie to swój chłop, największy demokrata jaki pojawił się w Europie, nawet nie przeszkadza unijnym biurokratom, że Julkę trzyma w tiurmie, omotają Janukowycza i spowodują wojnę domową na Ukrainie i jej podział na dwie części
G
Gość

Ukraina to cerkiwno-szowinistyczny kraj, mogą lizać stopy Białorusinom. Na Białorusi mieszka 1.5 mln katolików i nikt nie blokuje budowy kościołów, w Polsce nikt nie blokuje budowy cerkwi tylko na Ukrainie faszyści cały czas utrudniają innym życie. Błogosław Boże Rosjanom aby nie zabrakło im sił by trzymać za mordę faszystów z Galicji.

G
Gość
Myślałem że to kozaki mają przyjść do mnie "po swoje"? Na "wolnają uhrainę" nie mam po co jechać jak każdy Polak bo żal patrzeć jak zdewastowaliście Lwów, poniszczyliście nawet cmentarze. Polacy dbają o Wrocław a wy coście narobili?
Za Juszczenki mieliście moment aby wyjść na prostą ale okazaliście się szowinistami których cywilizacja odrzuciła i zostaje wam żelazny uścisk tych z Doniecka i Moskwy no i oczywiście szwargotanie o "wolnajej uhrainie". Prędzej Kosowo wejdzie do Unii niż Wy hahaha
Rosjanie zrobili to po mistrzowsku, dali kilka lat porządzić banderowcom spod Lwowa a następnych wyborów nie musieli juz fałszować bo wszystko wróciło do normy, Janukowycz wygrał uczciwie a pomarańczowa rewolucja umarła śmiercią naturalną, niekórym ta pomarańcza okazała się tak niestrawna że język rosyjski już językiem urzędowym w połowie regionów "wolnajej uhrainy".

Głupawy śmiech jest jedną z idotycznych cech, obejrzyj się , już idą po ciebie, dadzą ci nie tylko lwów , ale i k i j ó w jako dodatek, nie będzie ci do śmiechu
G
Gość
Matoł , nieuk,oszołom, znam lepszy wierszyk o tobie, od tego skasowanego przez moderatora ale szkoda czasu dla takiego śmiecia
Wisi mi i powiewa sytuacja na Ukrainie, nie siedż tu ćmoku na okrągło, pojedż na Ukrainę, może za tą swoją paplaninę w mordę od jakiegoś kozaka dostaniesz, zwoje mózgowe skrętów dostaną, bo już masz wyprostowane jak moherowe wióry

Myślałem że to kozaki mają przyjść do mnie "po swoje"? Na "wolnają uhrainę" nie mam po co jechać jak każdy Polak bo żal patrzeć jak zdewastowaliście Lwów, poniszczyliście nawet cmentarze. Polacy dbają o Wrocław a wy coście narobili?
Za Juszczenki mieliście moment aby wyjść na prostą ale okazaliście się szowinistami których cywilizacja odrzuciła i zostaje wam żelazny uścisk tych z Doniecka i Moskwy no i oczywiście szwargotanie o "wolnajej uhrainie". Prędzej Kosowo wejdzie do Unii niż Wy hahaha
Rosjanie zrobili to po mistrzowsku, dali kilka lat porządzić banderowcom spod Lwowa a następnych wyborów nie musieli juz fałszować bo wszystko wróciło do normy, Janukowycz wygrał uczciwie a pomarańczowa rewolucja umarła śmiercią naturalną, niekórym ta pomarańcza okazała się tak niestrawna że język rosyjski już językiem urzędowym w połowie regionów "wolnajej uhrainy".
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3