Wybór firmy roku dokonany został na podstawie ściśle określonych kryteriów ekonomiczno-finansowych, opartych na jednolicie zastosowanych wskaźnikach służących do pomiaru efektywności rozwoju działalności firmy, jej wzrostu ekonomicznego, płynności finansowej, nakładów na inwestycje - wyjasnia Edward Kosakowski, biegły rewident, doradca podatkowy, prezes Kancelarii Księgowo-Audytorskiej Buchalteria w Białymstoku i białostockiego oddziału Stowarzyszenia Księgowych w Polsce..

W tym celu zastosowano sześć w miarę powszechnie stosowanych wskaźników efektywnościowych, dla potrzeb pomiaru i oceny osiągniętych efektów w roku 2011 w porównaniu do 2010, w poszczególnych obszarach działalności firmy. Są to (wyrażone w %)
a) stopa zwrotu kapitału własnego (zysk netto / kapitał własny),
b) rentowność przychodów (zysk netto / przychody ogółem),
c) dynamika przychodów (przychody roku 2011 / przychody roku 2010),
d) dynamika zysku (zysk netto roku 2011 / zysk netto roku 2010),
e) bieżąca płynność finansowa (aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe),
f) dynamika wzrostu majątku trwałego (bilansowa wartość aktywów trwałych w roku 2011 / bilansowa wartość aktywów trwałych w roku 2010).  

Stopa zwrotu kapitału własnego oraz rentowność przychodów netto należą do najczęściej, pośród wielu proponowanych w teorii wskaźników służących do oceny efektywności działalności przedsiębiorstw wykorzystywanych w praktyce gospodarczej.

Pierwszy z nich, mierzony relacją zysku netto do wartości kapitału własnego zaangażowanego w działalność przedsiębiorstwa jest szczególnie użyteczny z punktu widzenia przedsiębiorcy, a jego wysokość warunkuje wszystkie najistotniejsze decyzje inwestycyjne. Wysoka wartość wskaźnika świadczy o atrakcyjności inwestycji w danym obszarze gospodarki ale przede wszystkim jest niezbędnym warunkiem i podstawowym czynnikiem wynagradzającym podejmowane przez przedsiębiorcę ryzyko. Odpowiednio wysoka, a tym bardziej rosnąca rentowność kapitału własnego staje się doskonałym bodźcem i motywem rozwoju, jej spadek prowadzi do wycofania środków i zahamowania wzrostu.

Źródłem powstawania zysku przedsiębiorstwa jest przychód. W jego działalności niezbędne jest osiągnięcie i zatrzymanie nadwyżki przychodu nad ponoszonymi kosztami celem akumulacji środków na dalszy rozwój przedsiębiorstwa i utworzenie rezerwy podnoszącej bezpieczeństwo jego funkcjonowania w zmieniającym się otoczeniu. Nadwyżka przychodu nad kosztami odpowiada wartości dodanej wnoszonej przez przedsiębiorstwo w procesie gospodarowania. Jest jego wkładem w tworzenie majątku i podnoszenie poziomu rozwoju nie tylko w skali lokalnej związanej z miejscem prowadzenia działalności ale także w skali regionu i całej gospodarki. Miernikiem sprawności w tym zakresie jest wskaźnik rentowności sprzedaży, którego wysoka wartość oznacza zwiększenie pozostających w dyspozycji przedsiębiorstwa środków przeznaczanych w dalszej kolejności na wynagrodzenie przedsiębiorcy z tytułu ryzyka ponoszonego w związku z udostępnieniem kapitału oraz na dalszy rozwój przedsiębiorstwa. Utrzymanie dodatniej rentowności jest jednym z podstawowych celów prowadzenia działalności gospodarczej.

Równie ważnym, a w przypadkach zagrożenia kontynuacji działalności podstawowym zadaniem kierownictwa firmy, jest zachowanie jej równowagi finansowej. Do monitorowania sytuacji przedsiębiorstwa w tym zakresie służą wskaźniki płynności, wśród których jednym z powszechniej stosowanych jest wskaźnik bieżącej płynności finansowej, informujący o stopniu pokrycia bieżących zobowiązań przedsiębiorstwa jego majątkiem obrotowym na ogólnym poziomie, tj. obejmującym wszystkie jego składniki. Odpowiednio wysoki poziom tego wskaźnika gwarantuje aktualne bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa i oznacza jego zdolność do bieżącego regulowania jego wymagalnych zobowiązań. Utrzymywanie wskaźników płynności na właściwym poziomie jest niezmiernie ważne, a obniżenie poniżej bezpiecznej bariery staje się często główną przyczyną doprowadzenia do niewypłacalności i upadku przedsiębiorstw nie tylko słabych, ale też wykazujących rentowność i posiadających znaczny majątek.

Istotnym z punktu widzenia oceny ekonomicznej efektywności działalności przedsiębiorstwa jest spojrzenie na dynamikę wartości poszczególnych parametrów charakteryzujących zachodzące w nim procesy gospodarcze. Do podstawowych i najczęściej analizowanych należą zmiany w zakresie przychodów, zysków i wartości majątku, w tym majątku trwałego. Interpretacja dynamiki tych wartości jest dość oczywista i jednoznaczna. Rosnąca wartość przychodów wskazuje, że przedsiębiorstwo się rozwija, poszerza zakres i jakość oferowanych usługi i produktów, zwiększa zasięg terytorialny, krąg odbiorców. Wzrost zysku oznacza większą zdolność przedsiębiorstwa do akumulacji środków, a więc wpływa na możliwość jego rozwoju, zwiększenie rezerwy majątku, poprawę stabilności i bezpieczeństwa funkcjonowania w dłuższym terminie, oznacza zwiększenie samofinansowania przedsiębiorstwa. Wypracowana nadwyżka staje się też bezpośrednim wynagrodzeniem przedsiębiorcy, będącym dla niego zachętą do podejmowania dalszej aktywności, poprawy efektów działań.

Dynamika wzrostu majątku trwałego jest wynikiem podejmowanych inwestycji, świadczy ogólnie o rozwoju przedsiębiorstwa i wzroście jego potencjału, stanowi podstawę zwiększania skali prowadzonej działalności przejawiającej się wzrostem osiąganych przychodów. Odwrotne tendencje zmian, a więc spadek powyższych wielkości są oceniane negatywnie. Zmniejszenie wielkości sprzedaży, spadek zysków oznacza zatrzymanie rozwoju, a powstanie i utrzymywanie się straty powoduje w dłuższej perspektywie czasu regres.
Zastosowanie do pomiaru i oceny efektywności działalności firmy łącznie tych wszystkich parametrów i wskaźników daje bardzo wyraźny obraz jej rozwoju, sytuacji finansowej, zdolności kreowania wartości dodanej firmy, jej bezpieczeństwa zarówno wewnętrznego, jak i dla otoczenia. 
Najwyżej notowana firma – firma roku – uzyskała sumaryczną najniższą liczbę punktów oznaczających jej lokalizację na uszeregowanej liście wyników w zakresie każdego wskaźnika od 1 do 100.

Wybór Firmy Roku – miejsca w rankingu według wskaźników ekonomicznych (pierwsza dziesiątka zestawienia)

Lp. Nazwa firmy                     w1   w2   w3  w4    w5   w6  suma miejsc
1. Nasycalnia Podkładów
Kolejowych                            11   18   29   45      10      3      116
2. A. Max i A. Krzewscy            9    13  12    31      37   15      117
3. PP-H-U Opal                        4    17  18   15       20   44      118
4. AC SA                                   19      3     4    41    48   10      125
5. Yuniversal Podlaski            7    10  64     11     18   20     130
6. Suwalskie Kopalnie

Surowców Mineralnych         17     4   20    23         4   66        134
7. Suempol                             14   21  50    17          2   55        159
8. SaMasz                                10    9   42     1          99    1        162
9. Walmar-Drażba                 21   24   23  18         29   48        163
10. Polbud                               25   50   55    2            9   25       166
objaśnienie: w1 – stopa zwrotu kapitału własnego (ROE); w 2 – rentowność przychodów netto; w 3 – płynność finansowa;
w 4 – dynamika przychodów; w 5 – dynamika zysku netto; w 6 – dynamika majątku trwałego