MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Nowa szkoła zacznie się 1 września 2026 roku. Jakie kierunki zmian wytycza MEN? Czy będziemy czerpać wzorce od Azjatów?

Katarzyna Mazur
Katarzyna Mazur
Wideo
emisja bez ograniczeń wiekowych
33 odchudzone podstawy programowe, zapowiedź kontroli oceniania, redukcja godzin religii to wszystko dopiero wstęp do zmian w polskim szkolnictwie. Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer w radiowym wywiadzie podkreśliła, że MEN jest na etapie tworzenia dużej reformy, która będzie odbywała się etapami. Najwcześniej zmiany dotkną szkół podstawowych. W jakim kierunku będą szły zmiany i dlaczego punktem wyjścia jest stworzenie profilu absolwenta szkoły XXI wieku?

Spis treści

Idą zmiany – początek nowego myślenia o szkole

Konferencja „Profil absolwenta. Czego uczyć w szkole XXI wieku?” stanowiła inaugurację projektu, który jest realizowany przez Instytut Badań Edukacyjnych – „Kształtowanie kompetencji – od profilu do praktyki – opracowanie profilu absolwenta z uwzględnieniem założeń i koncepcji koniecznych zmian w kształceniu ogólnym”. Celem projektu jest stworzenie profili kompetencyjnych absolwentów na różnych poziomach edukacji, analiz, raportów oraz rekomendacji dotyczących zmian w podstawach programowych, aby lepiej odpowiadać na wyzwania XXI wieku.

Czy polska szkoła będzie gotowa na wyzwania przyszłości?
Czy polska szkoła będzie gotowa na wyzwania przyszłości? freepik.com

W czasie konferencji omówiono wyniki prac analitycznych oraz badań dotyczących stanu polskiej edukacji i wyciągniętych na ich podstawie wniosków dotyczących potrzebnych zmian. Ponadto o eksperci zagraniczni przybliżyli pomysły nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych stosowanych na świecie – Nuno Crato, były minister edukacji, szkolnictwa wyższego i nauki Portugalii,
portugalski matematyk i nauczyciel akademicki, opowiadał o systemie portugalskim. Z kolei Annika Räim, kierowniczka edukacji ogólnej z Estońskiego Ministerstwa Edukacji i Badań Naukowych – przedstawiła reformy edukacyjne w Estonii. Omówione zostały też założenia najlepszej edukacji świata – singapurskiej – dystansującej pozostałe kraje w badaniu PISA. Prelegenci byli zgodni co do tego, że wzorce należy czerpać od najlepszych.

Stan polskiej edukacji – niepokojąca diagnoza

Pierwszym krokiem do wprowadzenia zmian tak, aby system polskiej oświaty odpowiadał na potrzeby przyszłości, jest zdiagnozowanie obecnych problemów i ustalenie nowych kompetencji przyszłości, takich, które będą rezonować z dynamicznie zmieniającym się światem.

Najnowsze badania Pisa wskazują, że choć polscy uczniowie wypadają dobrze pod względem zdolności kreatywnych na tle innych krajów, odnotowaliśmy spadki zarówno w umiejętnościach matematycznych, jak i w zdolności czytania ze zrozumieniem. Spadliśmy też pod względem ilości uczniów osiągających najlepsze wyniki z drugiego miejsca na siódme.

Odpowiedzialność za ten stan rzeczy częściowo ponosi okres pandemii i zamknięcie szkół, częściowo natomiast ostatnie zmiany strukturalne w systemie edukacyjnym i skrócenie czasu wspólnej edukacji z 9 lat (jak to było w przypadku gimnazjów) do 8. Po tym okresie uczniowie rozchodzą się do szkół różnie profilowanych. Im dłuższy wspólny czas edukacyjny, tym później mniejsze rozwarstwienie w wynikach edukacyjnych różnych absolwentów.

Dr Tomasz Gajdowicz, zastępca dyrektora Instytutu Badań Edukacyjnych, stwierdza, że obecny stan systemu oświaty woła o interwencje i wskazuje trzy niepokojące obszary:

  • dramatyczne spadki wyników, niwelujące wzrosty ostatnich lat;
  • kryzys poczucia przynależności do szkoły – mniej związani ze szkołą czują się tylko uczniowie Tajlandii i Maroko;
  • najniższe na świecie (!) poczucie satysfakcji z wykonywanego zawodu wśród polskich nauczycieli.

Kierunek – przyszłość

Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że projektując nowe oblicze edukacji, nie można skupiać się na „odruchach serca”, mitach i intuicji, a na konkretnych badaniach i wzorcach zagranicznych, gdzie skutecznie odświeżono programy i dostosowano szkoły do wyzwań współczesności.

Jednym z mitów, który należy obalić, jest przekonanie, że uczenie krytycznego myślenia jest istotniejsze od przekazywania wiedzy. Badania kognitywne wskazują jasno, że nie da się uczyć ani krytycznego, ani kreatywnego myślenia w oderwaniu od zasobów informacji. Kluczem zatem do sukcesu jest kształcenie integrujące zarówno kompetencje, jak i wiedzę teoretyczną w ramach synergicznego działania różnych przedmiotów. Międzyprzedmiotowe transferowanie wiedzy i schematów myślenia to główne wyzwanie nowoczesnej edukacji i kierunek, w którym powinna podążyć współczesna szkoła. Wdrożenie nowego systemu edukacji zaplanowane jest już na 1 września 2026 roku.

Powiedz nam, co o tym myślisz i zostaw komentarz.
Szanujemy każde zdanie i zachęcamy do dyskusji. Pamiętaj tylko, żeby nikogo nie obrażać!

Jesteśmy na Google News. Dołącz do nas i śledź Strefę Edukacji codziennie.
Obserwuj StrefaEdukacji.pl!

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Nowa szkoła zacznie się 1 września 2026 roku. Jakie kierunki zmian wytycza MEN? Czy będziemy czerpać wzorce od Azjatów? - Strefa Edukacji

Wróć na poranny.pl Kurier Poranny