Nagroda im. W. Kazaneckiego. Nominowani spotkali się z czytelnikami (zdjęcia)

Jerzy Doroszkiewicz
Jerzy Doroszkiewicz
CLZ. Spotkanie z nominowanymi do nagrody im. W. Kazaneckiego 2016 Jerzy Doroszkiewicz
Piotr Janicki, autor „13 sztuk”, czytał wiersze, a nawet przygotował do jednego ilustrację, Szymon Teżewski traktował swoje pisarstwo z humorem, zaś Aneta Prymaka-Oniszk i Natalia Fiedorczuk-Cieślak po prostu opowiadały o odbiorze swoich książek w Polsce.

Spotkania z autorami nominowanymi o literackiej nagrody prezydenta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego to tradycja przygotowująca publiczność do ogłoszenia werdyktu. W Centrum im. Ludwika Zamenhofa mają okazję zadać literatom pytania i dowiedzieć się o kulisach powstawania ich dzieł. W ubiegły czwartek rozmowy prowadził Andrzej Bajguz, dziennikarz z Radia Białystok. Każdy z autorów wzbudził zupełnie inne reakcje czytelników.

Zaczęli szukać korzeni

Okazuje się, że wydana w prestiżowym wydawnictwie Czarne książka „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy” wywołała wiele niezwykłych odkryć. Ot choćby korespondencję mailową pomiędzy młodym mężczyzną, który pochodził z Chełmszczyzny i dopiero z książki o bieżeństwie dowiedział się, że mieszkańcy tamtych rejonów również musieli wyjeżdżać w głąb Rosji. Kiedy życzliwa autorka podesłała mu linki do artykułów opowiadających o uchodźcach z tamtych stron, wydało mu się, że na historycznych zdjęciach odnajduje osoby podobne do swojej rodziny. Jakież było zdziwienie czytelnika, kiedy pokazując nieznane mu wcześniej publikacje i fotografie swoim krewnym oni błyskawicznie rozpoznali swoich dziadków i pradziadków. - To daje poczucie sensu mojej pracy – cieszyła się Aneta Prymaka-Oniszk, niemal pewna laureatka tegorocznej nagrody.

Czytaj też: Aneta Prymaka-Oniszk - Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy

Wymyślić miasto

Szymon Teżewski w „Eteromance” wykreował świat Augustowa z czasów 20-lecia międzywojennego. Pełno w nim Żydów, nie brakuje też potraktowanych z przymrużeniem oka stereotypów – jak choćby sławnej legendy o potrzebie dodawania krwi chrześcijańskich niemowląt do macy. - Spotkałem się z zarzutami, że książka jest filosemicka i jakoś nikomu placki robione z dzieci nie przeszkadzają – z ironią mówił o swoim debiucie młody augustowski informatyk. Trzeba przyznać, że debiucie bardzo sprawnym i plastycznym, świadczącym także o inteligencji autora. - Przeczytałem kilka książek, obejrzałem kilka filmów i umieściłem akcje powieści w tamtych czasach – wyznał Szymon Teżewski, dodając, że nie chce zgrywać eksperta. Żeby zachować dystans do swojej książki tłumaczył też, że umieszczenie akcji w historycznym anturażu ułatwiło mu zadanie, bo w mieście „mało jest ludzi, którzy interesują się historią”. Sprawnie napisana opowieść jest godnym zauważenia debiutem, a przy okazji wynikiem konkursu literackiego organizowanego przez Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury.

Czytaj też: Szymon Teżewski – Eteromanka

Mam prawo do stworzenia bohaterki

Wydaje się, ze w najtrudniejszej sytuacji znalazła się Natalia Fiedorczuk-Cieślak. Jej nagrodzona Paszportem Polityki 2016 debiutancka książka „Jak pokochać centra handlowe” początkowo była promowana jako tak zwana lektura parentingowa, czyli poświęcona rodzicielstwu. - W pierwszej wersji okładki miała być na niej komiksowa matka ze wstrętem trzymająca na odległość swoje małe dziecko – przyznała autorka, robiąc bardzo plastyczną minę z wyrazem obrzydzenia. Jednak ostatecznie na okładce znalazła się klimatyczna grafika Nigela van Wiecka. Chociaż ukazuje dziewczynę w wagoniku metra, zdaniem autorki doskonale oddaje ducha jej książki. Według niej, wiele osób uznało ją za opis męczarni rodzicielstwa, zaś po spotkaniu autorskim w Zmianie Klimatu jedna z wiekowych pań miała jej wręcz jadowitym głosem powiedzieć, że ona wychowała trójkę dzieci i nie narzekała. - Mam wspaniałe prawo zrobić ze swoją bohaterką co zechcę – powiedziała Natalia Fiedorczuk – Cieślak i przyznała, że wykreowana przez nią postać to skutek wyobraźni połączonej z zebraniem sumy doświadczeń wielu młodych kobiet oraz lekturą ich internetowych blogów. Taki zresztą jest język tej rewelacyjnej, moim zdaniem, powieści. Prosty, żywy, pełen ironii i humoru. I gdyby nie zwodnicza antyreklama mówiąca, ze to opis trudnego macierzyństwa, nie sięgnąłbym po nią. Kiedy zacząłem lekturę, zobaczyłem nie cierpienia młodej matki ale całego pokolenia młodych Polaków odbite w zwierciadle autorskiej, wybornej narracji.

Czytaj też: Natalia Fiedorczuk – Jak pokochać centra handlowe

Pokazywał, jak rozumieć wiersze

Największym bohaterem spotkania był autor eksperymentatorskiego tomiku „13 sztuk” Piotr Janicki. Kiedy zapytany o genezę tytułu przyznał, że miał momenty wielkiej fascynacji teatrem, szczególnie dramaturgią Witkacego, być może nikt nie zwrócił na to uwagi. Kiedy jednak zadeklarował, że zilustruje swój wiersz i zaczął go odczytywać, pokazując przezabawne dziecięce rysunki, show się rozpoczął na dobre. Nie przerwała go nawet emocjonująca wypowiedź Joanny Tołoczko, która odsądzała poezję Janickiego od sztuki, a Teżewskiemu zarzuciła brak wrażliwości. Dr hab. Danuta Zawadzka z UwB, z zespołu doradczego kapituły nagrody twardo broniła wszystkich autorów. I to właśnie Piotr Janicki zakończył spotkanie prosząc o wysłuchanie poruszającego wiersza „Głosy” z takimi frazami „wiersz XX wieczny nie pozostawił obojętnymi także profesorów literatury, minęło jeszcze trochę czasu i wiele rzeczy zostało wyjaśnionych, aż dziś brakuje krzeseł”. Werdykt kapituły poznamy 24 marca, także w Centrum im. Ludwika Zamenhofa.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3