Marek Nikołajuk, białostocki astrofizyk, odkrył planetę poza galaktyką

Marta Gawina mgawina@poranny.pl tel. 85 748 95 13 Zaktualizowano 
Dr Marek Nikołajuk, białostocki naukowiec z UwB
Dr Marek Nikołajuk, białostocki naukowiec z UwB Anatol Chomicz
Planety istnieją także poza naszą galaktyką. Dowód na to odkrył dr Marek Nikołajuk, młody białostocki naukowiec. Najpierw zaobserwował błysk rentgenowski, potem rozerwanie wędrującej planety przez czarną dziurę. Dla astrofizyków to spektakularne odkrycie.

Po raz pierwszy mamy bardzo realne przesłanki do twierdzenia, że planety faktycznie istnieją także daleko poza Drogą Mleczną - podkreśla dr Marek Nikołajuk.

Ma 38 lat, jest pracownikiem Zakładu Astronomii i Astrofizyki na Wydziale Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku. W 2010 roku wyjechał na stypendium naukowe ufundowane przez Program wymiany naukowej między Szwajcarią a nowymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej Sciex-NMSch. Tu nawiązał współpracę z prof. Rolandem Walterem z Uniwersytetu w Genewie. Wspólnie zaczęli obserwować niebo. Wykorzystywali do tego satelity. W styczniu 2011 roku zauważyli błysk rentgenowski pochodzący z galaktyki NGC 4845, odległej od Ziemi około 47 milionów lat świetlnych. Oznaczało to, że NGC 4845 musiała pojaśnieć w promieniach rentgena co najmniej 1000 razy. Po kilku tygodniach błysk zaczął blednąć.

- Ten błysk rentgenowski jest odkryciem zaskakującym, bo galaktyka ta była do tej pory nieznana astronomii rentgenowskiej - podkreśla dr Nikołajuk.

Naukowcy rozpoczęli analizę zjawiska. Doszli do wniosku, że masywny obiekt zawędrował zbyt blisko supermasywnej czarnej dziury i został rozerwany przez jej siły pływowe. Wchłaniana materia rozgrzała się do temperatury wielu setek milionów stopni Celsjusza, tworząc przy okazji coś na kształt bardzo gorącej korony, jaką widzimy na Słońcu.
Obiekt miał masę pomiędzy 14 a 30 mas Jowisza. To może wskazywać, że chodzi o planetę.

- Tu powstaje pytanie: skąd masywna planeta w okolicy centralnej czarnej dziury galaktyki NGC 4845? Wiemy, że podczas tworzenia się układów planetarnych niektóre planety są wyrzucane na zewnątrz układu i samotnie błąkają się po galaktyce. Nie są one silnie związane grawitacyjnie z jakąkolwiek gwiazdą - przypomina białostocki naukowiec.
Nie zaskoczyło go istnienie planet gdzieś daleko.

- Wiemy przecież, że istnieją takie obiekty w naszej galaktyce. . Zaskoczyło mnie bardzo, to że taki mały obiekt leciał samotnie przez galaktykę, podleciał za blisko czarnej dziury i został przez nią rozerwany. To oznacza, że planety są tworzone w bardzo dużych ilościach we wszystkich galaktykach - podkreśla naukowiec.

W tej chwili przebywa w Szwajcarii, gdzie wspólnie z prof. Rolandem Walterem nadal obserwuje niebo. Nie jest wykluczone, że znów natrafią na samotną planetę.

- Ta fascynacja astrofizyką zaczęła się w dzieciństwie. Pamiętam, że mając pięć lat zachwycałem się pięknym zimowym nocnym niebem, jadąc z dziadkiem saniami w czasie Bożego Narodzenia. Później wymykałem się z domu, stawałem w nocy z dala od światła z głową zadartą w gwiazdy, czułem się jak szybujący wśród gwiazd ptak - opowiada Marek Nikołajuk.

Teraz odkryciem białostockiego naukowca zainteresowała się Europejska Agencja Kosmiczna, a także "Astronomy & Astrophysics". To jedno z najwyżej punktowanych na świecie czasopism w dziedzinie astronomii i astrofizyki.

- Cieszę się, że udało mi się położyć kolejna małą cegiełkę w rozumieniu tego fizycznego świata - dodaje dr Marek Nikołajuk.

Czytaj e-wydanie »

Oferty pracy z Twojego regionu

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 16

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Szanowna Redakcjo. Dowodu sie nie odkrywa. Dowod sie dostarcza odkryciem czegos. Na Polskim tego nie uczyli ?

G
Gość

Niepewność jest daleko dalej i wyzej nad pewnością. "Duchowni" zyjac we Wszechświecie i stanowiac ów, deklarują wiedzę wykraczajacą ponad ich własną i otoczenia naturę- wiedzę absolutną i wyższą. I skończoną. A tymczasem poznawcy realnosci (naukowcy) deklarują wiedzę czastkową i otwartą, w założeniu nie kwestionując żadnej potencjalnej, nowej możliwoci.
Dlaczego miałbym wierzyc osobie, ktora wypowiadając sie w imieniu jakiejś wyższej instancji, której sama nie stanowi, deklaruje ze wie juz wszystko ?

s
syriusz

Szczerze gratuluję, Panie Doktorze!

 

Może w końcu kiedyś do czegoś pewnego dojdziemy...oczywiście w moim, humanistycznego tumana imieniu, tacy geniusze jak Pan :D

 

Patrzymy w niebo i nic nie rozumiemy. Nawet astrofizycy, bez urazy. Te czarne dziury mogą skrywać niemałą tajemnicę, być może bacznie je obserwując, dowiemy się o naszych początkach i pochodzeniu. Mam nadzieję, że nie jest Pan jednym z tych, co za pytanie o to, co było przed "bigbengiem", pytającego najchętniej by pogryźli B) Proszę mieć otwarty umysł i niczego nie traktować z góry jak SF - prawda jest taka, że na tę chwilę wszystko i tak opiera się na hipotezach, co najwyżej matematyka to czy owo potwierdza...a może nawet nie tyle potwierdza, co nie wyklucza. 

 

Naukowcy daleko są w tyle za teologami. Ci ostatni wyjaśnili pochodzenie wszystkiego, znają początek i koniec, znają też Przyczynę. Naukowcom nie dane było jak na razie poznanie którejkolwiek z tych rzeczy...

 

Raz jeszcze gratuluje i pozdrawiam :)

b
były
W dniu 07.08.2013 o 17:27, Marek napisał:

Dzięki za gratulacje! marek

pamiętam jak podejmowałeś decyzję o studiach ... wydawało się , że to fantazja ... a tu proszę ...  per aspera ad astra ... nisko się kłaniam

p
przyjaciele z Hożej
W dniu 07.08.2013 o 17:34, Marek napisał:

Szwajcarzy pokryli 90% badań. To z ich podatków. Tym samym jestem im za to wdzięczny. u nas jak zwykle się narzeka na wyimaginowane problemy i szuka dziury w całym. Z pieniedzy polskich podatników poszło bardzo niewiele. To tyle w temacie. Pozdrawiam, Marek Nikołajuk

 

Odziej zrobi misia jak "uk" dla "uka" i może by była 5 kadencja, gdyby latka nie leciały 

M
Marek
W dniu 03.04.2013 o 07:04, Luiza napisał:

To niech zarabia a nie ciągnie z publicznych. Dotarło dzieciaku?

Szwajcarzy pokryli 90% badań. To z ich podatków. Tym samym jestem im za to wdzięczny. u nas jak zwykle się narzeka na wyimaginowane problemy i szuka dziury w całym. Z pieniedzy polskich podatników poszło bardzo niewiele. To tyle w temacie. Pozdrawiam, Marek Nikołajuk

M
Marek
W dniu 02.04.2013 o 19:28, były napisał:

jesteś tuman wielki jak Obłok Magellana ... gratulacje Marku ...

Dzięki za gratulacje! marek

L
Luiza
Ciemny lud mógł się uczyć i też do czegoś dojść, a nie biadolić. Niech się więc zarzyna. W dzisiejszym świecie trzeba coś potrafić, żeby móc zarabiać i być poważanym. Pretensje do siebie.

To niech zarabia a nie ciągnie z publicznych. Dotarło dzieciaku?
h
hela

gratulacje, ja podziwiam !!!

G
Gość

zielonego oszusta na planecie nie widać?

a
antek

mam nadzieję, że nadejdą czasy, że dostaniesz hab, bez konieczności opisywania tego w kilku-kilkunastu czasopismach.

HAB za odkrycie!

b
były
Pfff ..! też mi odkrycie..! takich odkryć to ja przy bezchmurnym nocnym niebie dokonuję codziennie i nikt mi za to nie płaci.Nie ma czym się chwalić to gazety muszą o czymś pisać żeby trzymać się tradycji...Komu to potrzebne żeby za to płacić??!!.Gdyby gościu odkrył lekarstwo na jakąś śmiertelną chorobę..a to ...
jesteś tuman wielki jak Obłok Magellana ... gratulacje Marku ...
G
Gość

Pfff ..! też mi odkrycie..! takich odkryć to ja przy bezchmurnym nocnym niebie dokonuję codziennie i nikt mi za to nie płaci.Nie ma czym się chwalić to gazety muszą o czymś pisać żeby trzymać się tradycji...Komu to potrzebne żeby za to płacić??!!.Gdyby gościu odkrył lekarstwo na jakąś śmiertelną chorobę..a to ...

z
zdz
A ciemny lud łoży w formie podatków ostatnie zaskórniakii, zarzyna się by ktoś mógł szukać se czarnych dziur i opowiadać bajki.

Ciemny lud mógł się uczyć i też do czegoś dojść, a nie biadolić. Niech się więc zarzyna. W dzisiejszym świecie trzeba coś potrafić, żeby móc zarabiać i być poważanym. Pretensje do siebie.
m
m. ruda

To są odkrycia rodzaju : "a kto nas sprawdzi?" , ważne by szły pieniążki na nasze "badania".

A ciemny lud łoży w formie podatków ostatnie zaskórniakii, zarzyna się by ktoś mógł szukać se czarnych dziur i opowiadać bajki.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3