Koronawirus i teorie spiskowe. Podlasianie wierzą, że koronawirus to broń biologiczna. Naukowcy z UJ to zbadali

Izolda Hukałowicz
Izolda Hukałowicz
W jakie teorie spiskowe dotyczące pandemii wierzą mieszkańcy Podlskiego? Źródło: Pixabay
„Koronawirus to broń biologiczna”, „Polski rząd zataja prawdziwe informacje o pandemii”, „Koronawirus jest efektem technologii 5 G” - to tylko niektóre z teorii spiskowych, w które wierzy coraz liczniejsze grono Polaków. Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego sprawdzili kto najczęściej akceptuje narracje spiskowe i które z nich są najbardziej popularne. Wnioski ich badań są zaskakujące!

Dr hab. Franciszek Czech z Instytutu Studiów Międzykulturowych Uniwersytetu Jagiellońskiego i dr Paweł Ścigaj z Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych przeprowadzili badania naukowe nad teoriami spiskowymi związanymi z pandemią koronawirusa.

Czym są narracje spiskowe?

Jak zauważają badacze, skłonność do wiary w teorie spiskowe w Polsce rośnie, i to we wszystkich grupach wiekowych. Potwierdzają to analizy przeprowadzone w latach 2014 i 2020.

Naukowcy zamiast terminu „teoria spiskowa” częściej używają pojęcia „narracja spiskowa”. Jest to taki pogląd, który powstaje w kontrze do oficjalnych, wpływowych nurtów, które słyszymy w mediach z ust polityków, naukowców oraz mainstreamowych postaci życia publicznego. Generalnie teorie spiskowe są wyrazem głębokiej nieufności do sfery publicznej.

Tu oglądasz:
Białystok: Marsz antycovidowców. Krzyczeli: Zakończyć fałszywą pandemię! Większość była bez maseczek

Co wpływa na rosnącą popularność narracji spiskowych?

Według naukowców teorie spiskowe zyskują na popularności w czasach przełomowych, kryzysowych, kiedy w społeczeństwie rośnie poczucie zagrożenia. A taką sytuację mieliśmy na początku tego roku, gdy informacje o wirusie Sars-CoV-2 i wywoływanej przez niego chorobie COVID-19 zaczęły pojawiać się w mediach na całym świecie.

Dodatkowo w polskich warunkach szerzeniu się teorii spiskowych sprzyja silny podział polityczny i związana z nim różnica wartości wyznawanych przez zwolenników partii rządzącej i opozycji.

Teorie spiskowe dotyczące pandemii

Naukowcy na potrzeby badań przywołali 10 najpopularniejszych teorii spiskowych związanych z pandemią koronawirusa. Podzielili je na dwie grupy: narracje globalne – czyli te o zasięgu światowym oraz lokalne – czyli takie, które dotyczą Polski. Następnie poprosili grupę 1013 respondentów ze wszystkich województw o wypowiedzenie się, czy wierzą w te narracje (i w jakim stopniu). 52% badanych stanowiły kobiety. 3% respondentów pochodziło z województwa podlaskiego.

Globalne narracje spiskowe:

G1: Koronawirus został stworzony jako broń biologiczna w celu ograniczenia ludności świata przez zmniejszenie liczby osób starszych.
G2: Koronawirus nie powstał naturalnie, ale wytworzono go w laboratorium w Chinach.
G3: Koronawirus nie powstał naturalnie, ale tak naprawdę został wytworzony w laboratorium w Stanach Zjednoczonych.
G4: Dla zysków ukrywa się informacje o tym, że koronawirusa powodują nowe technologie, takie jak sieć telefonii komórkowej 5G.
G5: Problem koronawirusa jest wyolbrzymiany w celu zmuszenia do zakupu leków i nie zawsze bezpiecznych szczepionek.

Lokalne narracje spiskowe:

L1: Polski rząd zataja prawdziwe informacje na temat skali pandemii koronawirusa.
L2: W Polsce celowo nie wykonuje się dużej liczby testów na obecność koronawirusa po to, by ukryć prawdziwą skalę pandemii.
L3: Polski rząd wykorzystuje pandemię koronawirusa w celu ograniczenia demokracji.
L4: Polski rząd zaczął ograniczać zakazy wynikające ze zwalczania pandemii koronawirusa głównie po to, by przeprowadzić wybory prezydenckie w maju 2020.
L5: Polski rząd pod pretekstem walki z pandemią koronawirusa chroni przede wszystkim biznes międzynarodowy, umożliwiając masowe zwalnianie Polaków i obniżki pensji.

Nowy rekord zakażeń! 283 nowe przypadki zakażenia koronawirusem

Polacy wierzą, że rząd ukrywa prawdę o pandemii

Uzyskane wyniki wyraźnie wskazują, że Polacy generalnie bardziej wierzą w lokalne niż globalne teorie spiskowe.

Wśród lokalnych narracji spiskowych największe wsparcie respondenci deklarują dla przekonań, że „Polski rząd zataja prawdziwe informacje na temat skali pandemii koronawirusa” (68%) oraz, że „Polski rząd zaczął ograniczać zakazy wynikające ze zwalczania pandemii koronawirusa głównie po to, by przeprowadzić wybory prezydenckie w maju 2020” (68%). Najmniejszy odsetek zgadza się z twierdzeniem, że „Polski rząd pod pretekstem walki z pandemią koronawirusa chroni przede wszystkim biznes międzynarodowy, umożliwiając masowe zwalnianie Polaków i obniżki pensji” (44%).

Wśród globalnych narracji spiskowych największe wsparcie respondenci deklarują dla przekonań, że „Koronawirus nie powstał naturalnie, ale wytworzono go w laboratorium w Chinach” (55%) oraz, że „Koronawirus został stworzony jako broń biologiczna w celu ograniczenia ludności świata przez zmniejszenie liczby osób starszych” (47%). Najmniejszy odsetek zgadza się z twierdzeniem ,że „Koronawirus nie powstał naturalnie, ale tak naprawdę został wytworzony w laboratorium w Stanach Zjednoczonych” (18%).

Łukasz Szumowski - nowe memy. Minister zdrowia zrezygnował z...

Kobiety i osoby młode mocniej wierzą w spiski

Okazało się, że w każdej kategorii kobiety deklarowały silniejszą wiarę w teorie spiskowe. Jeśli chodzi o wiek, osoby starsze (powyżej 55 roku życia) w mniejszym stopniu dawały wiarę teoriom spiskowym niż osoby młode i w średnim wieku. To ciekawy wynik badań.

Naukowcy podejrzewają, że jest to związane z faktem, że osoby starsze rzadziej korzystają z Internetu i mediów społecznościowych, w których teorie spiskowe intensywnie są propagowane. Z drugiej strony w ostatnich latach można zauważyć przemiany w postawach politycznych młodych osób i wzrost ich radykalizmu. To powoduje, że są one bardziej podatne na teorie spiskowe.

Mniej zamożni dają wiarę wszystkiemu, bogatsi – globalnym spiskom

Naukowcy zauważyli, że grupa najmniej zamożnych wierzyła w niemal wszystkie narracje spiskowe (zwłaszcza G1, G3, G4, L1, L2, L3, L4, L5), zaś grupa najbardziej zamożnych wyraźnie akceptowała głównie spiskowe narracje „globalne” (G3, G4, G5).
Wykształcenie oraz wielkość miejscowości, w której mieszkali respondenci, okazały się bez większego znaczenia dla wyboru poszczególnych stwierdzeń. Naukowcy zauważyli jednak, że poparcie dla „lokalnych” narracji spiskowych wzrastało wraz z wykształceniem.

Koronawirus fashion. Jak ochronić się przed chińskim wirusem...

Wyborcy prawicy wietrzą globalne spiski, a opozycji – lokalne

Globalne narracje spiskowe dotyczące COVID-19 największe wsparcie uzyskały wśród elektoratu Zjednoczonej Prawicy oraz Konfederacji. Z kolei lokalne teorie spiskowe uzyskały zdecydowanie silniejsze wsparcie ze strony zwolenników Koalicji Obywatelskiej, Lewicy Razem, Koalicji Polskiej oraz Konfederacji, aniżeli ze strony Zjednoczonej Prawicy.

Tym, co zaskoczyło naukowców był fakt, że co trzeci wyborca „partii władzy” dawał wiarę lokalnym teoriom spiskowym. Tym samym 33% wyborców Zjednoczonej Prawicy uznawało, że władza oszukuje obywateli, celowo manipuluje wynikami badań i zataja je.
Naukowcy podejrzewają, że wyborcy popierający obecny obóz rządzący wcale nie stanowią monolitycznej grupy bezwarunkowo popierającej władzę i część osób deklaruje poparcie dla niej na przykład jedynie ze względu na realizowaną politykę socjalną.

Podlasianie wierzą, że koronawirus to broń biologiczna

Jak się okazało, mieszkańcy województwa podlaskiego najsilniej w Polsce (65%)wierzą, że koronawirus został stworzony jako broń biologiczna w celu ograniczenia ludności świata przez zmniejszenie liczby osób starszych.

Z kolei jedynie 30% mieszkańców naszego regionu daje wiarę w teorię mówiącą, że polski rząd zataja prawdziwe informacje na temat skali pandemii koronawirusa. To najniższy wskaźnik w skali kraju.

Analizując wyniki badań pod kątem województw, naukowcy doszli do wniosków, że poparcie dla poszczególnych teorii zasadniczo przypomina mapę poparcia dla partii politycznych. Globalne narracje spiskowe dotyczące COVID-19 cieszą się większą akceptacją w województwach zwyczajowo kojarzonych z silniejszym poparciem dla partii prawicowych, zaś lokalne wydają się silniej akceptowane w województwach kojarzonych najczęściej z częstszym wsparciem partii lewicowo-liberalnych.

Pełny raport: F. Czech, P. Ścigaj, Popularność narracji spiskowych w Polsce czasu pandemii COVID-19. Raport z reprezentatywnych badań sondażowych, Kraków 2020

Zobacz także:

Czy maseczki chronią przed COVID-19? Najnowsze memy o masecz...

Wideo

Komentarze 12

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

h
hexa
20 października, 06:56, Gość:

Dlatego przed każdymi wyborami trzeba obowiązkowo robić ludziom testy na inteligencję. Potem mamy takie rządy kaczystów, ziobrystów i premiera, który w życiu słowa prawdy nie powiedział.

20 października, 10:35, Gość:

POzerasz kloce zajobie zwany 'misiejuk'

20 października, 11:54, hexa:

Cytuję"Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze!" Szanowny Kurierze "PORA NA BANA DLA TEGO PISUAROWEGO BEZDZIETNEGO SAMOTNEGO HEJTUJĄCEGO DEWIANTA Z UROJENIAMI "POŻERANIA KLOCY" POPIERAJĄCEGO NIE TAK DAWNO UŁASKAWIENIE PEDOFILA ONANIZUJĄCEGO SIĘ RĘKAMI SWEGO DZIECKA , ZDEGENEROWANEGO DZBANA O MORALNOŚCI SZLAMU Z CZAJKI BEŁKOCZĄCEGO NIEUSTANNIE OD LAT TE SAME IMBECYLNE TEKSTY NA FORUM "!

20 października, 12:01, Gość:

stuknij w stół i dyzurny świr 'misiejuk' zawsze sie odezwie

Cytuję"Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze!" Szanowny Kurierze "PORA NA BANA DLA TEGO PISUAROWEGO BEZDZIETNEGO SAMOTNEGO HEJTUJĄCEGO DEWIANTA STUKAJĄCEGO PUSTYM ŁBEM O STÓŁ .POPIERAJĄCEGO NIE TAK DAWNO UŁASKAWIENIE PEDOFILA ONANIZUJĄCEGO SIĘ RĘKAMI SWEGO DZIECKA , ZDEGENEROWANEGO DZBANA O MORALNOŚCI SZLAMU Z CZAJKI BEŁKOCZĄCEGO NIEUSTANNIE OD LAT TE SAME IMBECYLNE TEKSTY NA FORUM "!

G
Gość

Moi znajomi, para lekarzy sa chorzy, żona znosi to lekko, ale mąż jest w ciężkim stanie

G
Gość
20 października, 06:56, Gość:

Dlatego przed każdymi wyborami trzeba obowiązkowo robić ludziom testy na inteligencję. Potem mamy takie rządy kaczystów, ziobrystów i premiera, który w życiu słowa prawdy nie powiedział.

20 października, 10:35, Gość:

POzerasz kloce zajobie zwany 'misiejuk'

20 października, 11:54, hexa:

Cytuję"Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze!" Szanowny Kurierze "PORA NA BANA DLA TEGO PISUAROWEGO BEZDZIETNEGO SAMOTNEGO HEJTUJĄCEGO DEWIANTA Z UROJENIAMI "POŻERANIA KLOCY" POPIERAJĄCEGO NIE TAK DAWNO UŁASKAWIENIE PEDOFILA ONANIZUJĄCEGO SIĘ RĘKAMI SWEGO DZIECKA , ZDEGENEROWANEGO DZBANA O MORALNOŚCI SZLAMU Z CZAJKI BEŁKOCZĄCEGO NIEUSTANNIE OD LAT TE SAME IMBECYLNE TEKSTY NA FORUM "!

stuknij w stół i dyzurny świr 'misiejuk' zawsze sie odezwie

h
hexa
20 października, 06:56, Gość:

Dlatego przed każdymi wyborami trzeba obowiązkowo robić ludziom testy na inteligencję. Potem mamy takie rządy kaczystów, ziobrystów i premiera, który w życiu słowa prawdy nie powiedział.

20 października, 10:35, Gość:

POzerasz kloce zajobie zwany 'misiejuk'

Cytuję"Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze!" Szanowny Kurierze "PORA NA BANA DLA TEGO PISUAROWEGO BEZDZIETNEGO SAMOTNEGO HEJTUJĄCEGO DEWIANTA Z UROJENIAMI "POŻERANIA KLOCY" POPIERAJĄCEGO NIE TAK DAWNO UŁASKAWIENIE PEDOFILA ONANIZUJĄCEGO SIĘ RĘKAMI SWEGO DZIECKA , ZDEGENEROWANEGO DZBANA O MORALNOŚCI SZLAMU Z CZAJKI BEŁKOCZĄCEGO NIEUSTANNIE OD LAT TE SAME IMBECYLNE TEKSTY NA FORUM "!

G
Gość
20 października, 06:56, Gość:

Dlatego przed każdymi wyborami trzeba obowiązkowo robić ludziom testy na inteligencję. Potem mamy takie rządy kaczystów, ziobrystów i premiera, który w życiu słowa prawdy nie powiedział.

POzerasz kloce zajobie zwany 'misiejuk'

G
Gość
20 października, 06:56, Gość:

Dlatego przed każdymi wyborami trzeba obowiązkowo robić ludziom testy na inteligencję. Potem mamy takie rządy kaczystów, ziobrystów i premiera, który w życiu słowa prawdy nie powiedział.

przestań pisac o sobie zajobie, ty od urodzenia masz wirusa zboczeńcy z Podlasia

G
Gość
20 października, 5:56, Gość:

Dlatego przed każdymi wyborami trzeba obowiązkowo robić ludziom testy na inteligencję. Potem mamy takie rządy kaczystów, ziobrystów i premiera, który w życiu słowa prawdy nie powiedział.

dopiero teraz zauwazyles ze w demokracji rzadza doornie?

G
Gość

"Koronawirus i teorie spiskowe. Podlasianie wierzą, że koronawirus to broń biologiczna. Naukowcy z UJ to udowodnili!" Tak napisany tytuł sugeruje, ze naukowcy z UJ udowodnili, że to broń biologiczna.

Medioły wiedzą jak napędzać klientelę Braunowi i jemu podobnym oszołomom.

Wśród Podlasian jest 20 tys. zwolenników konfederacji, pisanie, że Podlasianie wierzą w bzdury jest bzdurą jeszcze większą

t
tak rodzą się imbecyle

Naukowcy wiele udowodnili , w tym też najbardziej nieprawdopodobne teorie . Na przykład na bezludnej wyspie na kilka lat pozostawili mężczyznę i kozę . Po kilku latach powrócili i zastali biegającego po plaży chłopca . Pytają "Skąd tu jesteś i jak masz na imię " a ten - Jeeeeestem abaaaadon Mieeetek"

C
Covid-19
20 października, 07:23, abadon:

Medialna propaganda tak wyprała ludziom mózgi, że zdecydowana większość z nich dała się oszukać i ogłupić dziennikarskim urwom oraz zdemoralizowanym i skorumpowanym lekarzom i naukowcom. Ci ogłupieni i oszukani ludzie stanowią śmiertelne zagrożenie dla normalnej mniejszości, gdyż nieświadomie wspierają działania bandy przestępców terroryzujących ludzi by ich okraść, zniewolić, a na koniec większość z nich unicestwić szczepionkami!!

Wierzę w Ciebie . Na zawsze wierny Twój .

a
abadon

Medialna propaganda tak wyprała ludziom mózgi, że zdecydowana większość z nich dała się oszukać i ogłupić dziennikarskim urwom oraz zdemoralizowanym i skorumpowanym lekarzom i naukowcom. Ci ogłupieni i oszukani ludzie stanowią śmiertelne zagrożenie dla normalnej mniejszości, gdyż nieświadomie wspierają działania bandy przestępców terroryzujących ludzi by ich okraść, zniewolić, a na koniec większość z nich unicestwić szczepionkami!!

G
Gość

Dlatego przed każdymi wyborami trzeba obowiązkowo robić ludziom testy na inteligencję. Potem mamy takie rządy kaczystów, ziobrystów i premiera, który w życiu słowa prawdy nie powiedział.