Katolicyzm fundamentalny czy otwarty. Przed krzyżem toczy się wojna kulturowa.

Marta Gawina
Krzyż przed Pałacem Prezydenckim podzielił Polaków fot. Karolina Eljaszak/MM Warszawa
Im więcej o tym mówimy, tym bardziej uświadamiamy sobie, że za tym pozornie marginalnym incydencie na ulicy jednego z polskich miast kryje się głęboki podział polskiego społeczeństwo, polskiego Kościoła.
Prof. Janusz Majcherek

Prof. Janusz Majcherek

Obserwator: Demonstracje, przepychanki. Od kilku tygodni wokół krzyża przed Pałacem Prezydenckim toczy się prawdziwa wojna. O czym ona świadczy?
Prof. Janusz Majcherek, filozof i publicysta: Myślę, że w Polsce rozgrywa się pewien etap i pewna forma wojny kulturowej, charakterystyczna dla wielu współczesnych krajów. Dziś nie według kryteriów klasowych, ale kulturowych przebiegają podziały w społeczeństwie. Są to podziały między kulturą tradycyjną, konserwatywną, a liberalną, otwartą na świat, bardziej nowoczesną. Obrońcy krzyża to obrońcy pewnej wizji Polski, która jest głęboko zanurzona w religijności tradycjonalnej. Teraz żyjemy w wolnym społeczeństwie, demokratycznym, w którym każdy może dać wyraz swoim religijnym, kulturowym przeświadczeniom. Mamy tę swobodę i mamy w Warszawie publiczną konfrontację przekonań.

Obrońcy krzyża mówią o sobie prawdziwy katolicy. Ale są też katolicy, którzy są zażenowani zamieszaniem wokół krzyża.
- I to jest niezwykle ważna sprawa. Konflikt, o którym mówię, przebiega także wewnątrz Kościoła. Mamy tu dwa nurty, które zostały nazwane jako fundamentalistyczny i katolicyzmu otwartego. Potem pojawiła się też formuła Kościoła toruńskiego i łagiewnickiego. Napięcie, które między nimi występowało od dawna, teraz się pogłębia z wyraźną tendencją do przejmowania dominacji przez nurt, nazwijmy go umownie, Radia Maryja.

Kościół w sporze o krzyż nie zajął jednoznacznego stanowiska. Biskupi, księża prezentują momentami skrajne opcje. Kościół traci, czy zyskuje na tym konflikcie?
- Kościół już traci i będzie tracił nadal, w związku z procesami, których ta wojna o krzyż jest tylko przejawem. To są procesy, które polegają na stopniowo postępującej laicyzacji polskiego społeczeństwa. Wystarczy przyjrzeć się statystykom dotyczącym ilości powołań, czy praktycznemu uczestnictwie w liturgii. Te wskaźniki od śmierci Jana Pawła II pokazują spadek. To sprawia, że Kościół coraz bardziej utwierdza się i integruje wokół mocnych, fundamentalnych przekonań. To jeszcze bardziej odstręcza od niego otwartych katolików, tych nowoczesnych, liberalnych.

Z drugiej strony warszawska kuria podpisała porozumienie z harcerzami i Kancelarią Prezydenta o przeniesieniu krzyża do kościoła św. Anny. Ludzie nie posłuchali.
- Na tym polega największy problem Kościoła. Najbardziej fundamentalistyczne nurty stają się wobec niego niezdyscyplinowane, nielojalne. To dotyczy także ks. Rydzyka, który w zasadzie jest bezkarny i uniezależnił się od oficjalnych struktur kościelnych. Okazuje się, że dowolna grupa katolików może stworzyć taką kilkunastoosobową wspólnotę i ignorować to, co oficjalne struktury Kościoła postanowiły.

To kogo obrońcy krzyża posłuchaliby na pewno?
- Słyszę często takie stwierdzenie, że posłuchaliby Jarosława Kaczyńskiego. To sugeruje, że mamy do czynienia z inicjatywą o charakterze politycznym. Chyba że uznamy, że Jarosław Kaczyński stał się dla tych ludzi przewodnikiem duchowym. To by oznaczało, że pojawił się autorytet przewyższający autorytet biskupów.
Jeżeli uznamy, że zamieszanie wokół krzyża to sprawa polityczna, to czy politycy są ją w stanie rozwiązać?
- Znaczyłoby to, że sprawa krzyża i wiary, to instrumenty do uprawiania polityki. Jeżeli krzyż na Krakowskim Przedmieściu stał się bronią polityczną, to polityka ma przewagę nad religią. To znaczy, że Kościół traci autonomię.

Czy konflikt wokół krzyża jest do rozwiązania?
- Myślę, że jest coraz trudniejszy do rozwiązania. Im więcej o tym mówimy, tym bardziej uświadamiamy sobie, że za tym pozornie marginalnym incydencie na ulicy jednego z polskich miast kryje się głęboki podział polskiego społeczeństwo, polskiego Kościoła. Ten podział doskonale odzwierciedlił się w czasie ostatnich wyborów prezydenckich. Mamy dwie Polski. I to nie są Polski dzielące się geograficznie, wbrew temu to niektórzy pokazywali na mapie, na Wschód i Zachód.

Tu chodzi o profil społeczny dwóch elektoratów, które się różnią diametralnie pod względem kulturowym. To jest to poważniejsze tło tego pozornie dziwacznego konfliktu na Krakowskim Przedmieściu. To są dylematy między społeczeństwem zamkniętym ukształtowanym według kryteriów narodowych, a społeczeństwem otwartym, będącym częścią wspólnoty europejskiej. Dlatego warto się temu przyglądać. To jest wyraz głębokiego dylematu, napięcia w polskim społeczeństwie.

Czy pomnik przed Pałacem Prezydenckim upamiętniający ofiary katastrofy smoleńskiej rozwiązałby sprawę?
- Po pierwsze nie wyobrażam sobie postawienie kolejnego pomnika przed Pałacem Prezydenckich. Tam już jest pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, zresztą wybitne dzieło rzeźbiarza Bertela Thorvaldsena. Płyta, tablica to tak. Ale wszystko wskazuje na to, że ci, którzy stawiają żądania, będą je eskalować. Czyli będą decydować o tym, co powinno tam stanąć. Ale na to jako społeczeństwo nie możemy sobie pozwolić. Żeby grupka ludzi decydowała o tym jak wygląda przestrzeń publiczna przed jednym z najważniejszych urzędów w Polsce.

To jak powinniśmy upamiętnić ofiary smoleńskiej katastrofy?
- Myślę, że najlepszym upamiętnieniem byłaby właśnie jakaś wyraźna tablica wmurowana w bruk, w podłoże. Ponieważ każdy wchodzący do pałacu musiałby ją zauważyć i jej istnienie przyjąć do wiadomości. To byłoby również nawiązanie do wspaniałej polskiej tradycji, chrześcijańskiej tradycji umieszczania tablic nagrobnych w posadzkach kościołów, czy posadzkach innych świętych miejsc. Tak nawet najwięksi magnaci upamiętniali swoje rody, swoich najbliższych.

Czytaj e-wydanie »

Wideo

Komentarze 11

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

g
gsdg
WSZELKA DYSKUSJA JEST NIEMOŻLIWA Z KIMŚ KTO ZAMIAST POSZUKIWAĆ PRAWDY TWIERDZI,ŻE JĄ POSIADŁ.

Wiesz jak czytam wpisy zwolenników PO i ich słucham, to mam wrażenie, że oni mają wrażenie, że właśnie tą prawdę posiedli i tylko oni a reszta to oszołomy co nie czytają jedynie prawdziwego przekaźnika prawdy Gazety Wyborczej i nie spijają prawdy z ust Tuska i podobnych. Posłuchaj, niedługo będziesz tylko ich słyszał, bo innych już w mediach nie ma jak władzę przejęli ludzie PO. Będzie jedyna słuszna linia rządu.
j
jerzuk
Jak katarynka powtarzasz bezmyślnie nagłówki wyborczej. Wysil się. Myślenie nie boli. O jakich mówisz podsłuchach, konkrety. Prezydent nie reagował na wiele chamskich zachowań np. członków obecnego rządu. Nikt nie mówił o darowaniu trzech milionów mieszkań. A tak na marginesie mam ci przypomnieć obietnice Tuska i Komorowskiego. Nawet nie kryją się z tym, że ani myślą ich realizować. A co do Gruzji to dobry dowód na twój polityczny infantylizm.

WSZELKA DYSKUSJA JEST NIEMOŻLIWA Z KIMŚ KTO ZAMIAST POSZUKIWAĆ PRAWDY TWIERDZI,ŻE JĄ POSIADŁ.
d
del
Więc czym się zasłużył oprócz podsłuchów nawet "u swoich",które służą do dziś?Oprócz pokazania jak należy się oblizać,gdy pluje w twarz ważniejszy(wypowiedź rydzyka"ty czarownico"do prezydentowej)oprócz pokazu sprawności prezydenckiej w ściganiu bezdomnego?Oprócz "darowania" wyborcom trzech milionów mieszkań (przebił nawet wałęsowskie 100 milionów),oprócz wywoływania salw śmiechu od Gruzji po Brukselę?

Jak katarynka powtarzasz bezmyślnie nagłówki wyborczej. Wysil się. Myślenie nie boli. O jakich mówisz podsłuchach, konkrety. Prezydent nie reagował na wiele chamskich zachowań np. członków obecnego rządu. Nikt nie mówił o darowaniu trzech milionów mieszkań. A tak na marginesie mam ci przypomnieć obietnice Tuska i Komorowskiego. Nawet nie kryją się z tym, że ani myślą ich realizować. A co do Gruzji to dobry dowód na twój polityczny infantylizm.
d
del

Skorzystam z okazji by zwrócić uwagę na inną sprawę. Możemy spierać się o zasługi Lech Kaczyńskiego ale za haniebny należy uznać fakt, że miasto nie uczciło pamięci Anny Walentynowicz. Swoją ulicę na sowiecki agent tzw. gen. Berling a kobieta, która całe swoje życie poświęciła walce o wolną Polskę skazana została na zapomnienie. Smutne. Jaka władza tacy patroni.

H
Heat Honcho
Inne religie gdyby poczuły się silniejsze dążyłyby do władzy jaką dziś ma kościół katolicki.Jednak to na razie on narzuca swoje zdanie,niekoniecznie zgodne z głoszonymi naukami,próbuje wpływać na rządy i politykę Polski(ostatnie wybory),wyłudza nienależne korzyści(prace Komisji Majątkowej)okradając społeczeństwo,ubezwłasnowolnia Państwo,stawiając się ponad prawem obowiązującym wszystkich obywateli(przypadki gwałtów i pedofilii,afer finansowych i pospolitych kradzieży).
Wszelkie religie to choroba.Kościół rzymskokatolicki to nowotwór.

..że też kacapski ryju nie zbrzydło to biadolenie. Wczoraj wracając z Narewki musiałem czekać aż drogą przejdzie pielgrzymka na św. Górę Grabarkę. Też nieśli krzyże. Pielgrzymkę zabezpieczały radiowozy policyjne. I co mam wylewać gorzkie żale...że społeczna kasa jest wywalana na fanaberie fanatyków krzyża ze śmigłem?
j
jerzuk
Od razu katolicyzm i wojna, a zapominamy celowo chyba o tysiącach krzyży prawosławnych których ci u nas dostatek. Są nawet rejony ze krzyży p[prawosławnych jest więcej.
Przeciwnicy społeczeństwa wierzącego-krzyży okazali ludźmi agresywnym, nietolerancyjnymi, pełnymi nienawiści dla innych poglądów, wielokulturowości, całkowitym brakiem szacunku do ludzi starszych, kobiet. Popełnili zbrodnię nienawiści, chamstwa. Zachowywali się jak zwykłe bojówki bolszewickie, faszystowskie wobec bezbronnych starszych ludzi.
A przecież ci sami ludzie na pochodach gejowskich walczą o zrozumienie!!!!!, tolerancję dla innych poglądów!!!!!!!
Kolejna obłuda bojówek gejowskich PO -SLD.

Inne religie gdyby poczuły się silniejsze dążyłyby do władzy jaką dziś ma kościół katolicki.Jednak to na razie on narzuca swoje zdanie,niekoniecznie zgodne z głoszonymi naukami,próbuje wpływać na rządy i politykę Polski(ostatnie wybory),wyłudza nienależne korzyści(prace Komisji Majątkowej)okradając społeczeństwo,ubezwłasnowolnia Państwo,stawiając się ponad prawem obowiązującym wszystkich obywateli(przypadki gwałtów i pedofilii,afer finansowych i pospolitych kradzieży).
Wszelkie religie to choroba.Kościół rzymskokatolicki to nowotwór.
j
jerzuk
Ręce opadają gdy czytam wpisy ograniczonych umysłowo komentatorów, z którymi nie sposób prowadzić polemiki.
Po raz kolejny spróbuję. Pomyśl i zanalizuj stawiane zarzuty, ich sens; np. "niczego nie załatwił" - wizy nie leżą w kompetencjach Prezydenta RP - o ich zniesieniu decydują władze USA związane odpowiednim prawem; kwestia pisowni nazwisk na Litwie rozpatrywana była przez Litewski parlament a Lech Kaczyński włożył wiele wysiłku by zmienić obecny stan rzeczy; "doprowadził do skłócenia Polaków" - a kto straszy wizją powrotu IV RP a tych ,którzy nie podzielają poglądów jedynie słusznych wyzywa od oszołomów itd. Oskarż jeszcze o rozpętanie II WŚ, głódu na świecie i trzy rozbiory Polski.

Więc czym się zasłużył oprócz podsłuchów nawet "u swoich",które służą do dziś?Oprócz pokazania jak należy się oblizać,gdy pluje w twarz ważniejszy(wypowiedź rydzyka"ty czarownico"do prezydentowej)oprócz pokazu sprawności prezydenckiej w ściganiu bezdomnego?Oprócz "darowania" wyborcom trzech milionów mieszkań (przebił nawet wałęsowskie 100 milionów),oprócz wywoływania salw śmiechu od Gruzji po Brukselę?
G
Glupik

Od razu katolicyzm i wojna, a zapominamy celowo chyba o tysiącach krzyży prawosławnych których ci u nas dostatek. Są nawet rejony ze krzyży p[prawosławnych jest więcej.
Przeciwnicy społeczeństwa wierzącego-krzyży okazali ludźmi agresywnym, nietolerancyjnymi, pełnymi nienawiści dla innych poglądów, wielokulturowości, całkowitym brakiem szacunku do ludzi starszych, kobiet. Popełnili zbrodnię nienawiści, chamstwa. Zachowywali się jak zwykłe bojówki bolszewickie, faszystowskie wobec bezbronnych starszych ludzi.
A przecież ci sami ludzie na pochodach gejowskich walczą o zrozumienie!!!!!, tolerancję dla innych poglądów!!!!!!!
Kolejna obłuda bojówek gejowskich PO -SLD.

d
del
To może wymieńmy zasługi Lecha K. jako Prezydenta?
1) Afery z Viagrą, małpeczkami i narkotykami w Pałacu,
2) Zwiększenie o ponad 50% kosztów utrzymania Kancelarii w stosunku do Prezydentury A. Kwaśniewskiego,
3) Zatrudnianie tylko członków PIS, którzy po prostu mieli się gdzie przechować do następnych wyborów, praktycznie nie świadcząc pracy BBN, zrobił z Pałacu przechowalnie zużytych PISowców
4) Brak szacunku dla ludzi: "spiepszaj dziadu", "małpa w czerwonym"
5) Brak współpracy z sąsiadami Polski ze wschodu i zachodu - przez co nie udało się dokonać zmian rurociągu, a także przez długi czas odblokować eksport polskich produktów rolnych do Rosji. Dopiero Tusk to zmienił.
6) Zasłaniając się chorobą dyspeptyczną (pop. sraczką) odwoływał spotkania z Prezydentami Krajów Unijnych, przez co został całkowicie wyizolowany. Pod koniec kadencji jeździł już tylko do Gruzji, na Ukrainę i na Litwę.
7) Niczego nie załatwił - ani likwidacji wiz do USA, ani pisowni polskich nazwisk na Litwie, a Ukraina ogłosiła bohaterem Banderę: mordercę Polaków w czasach II WŚ.
8) Sprawy patriotyzmu traktował tylko jako narzędzie do zdobywania punktów w sondażach - świadczy o tym lista obecności w Katyniu w poszczególnych latach.
9) Wraz z bratem doprowadził do skłócenia Polaków, obniżenia rangi Kościoła w Polsce, obniżenia autorytetu Polski

Może ktoś coś dopisze?

Ręce opadają gdy czytam wpisy ograniczonych umysłowo komentatorów, z którymi nie sposób prowadzić polemiki.
Po raz kolejny spróbuję. Pomyśl i zanalizuj stawiane zarzuty, ich sens; np. "niczego nie załatwił" - wizy nie leżą w kompetencjach Prezydenta RP - o ich zniesieniu decydują władze USA związane odpowiednim prawem; kwestia pisowni nazwisk na Litwie rozpatrywana była przez Litewski parlament a Lech Kaczyński włożył wiele wysiłku by zmienić obecny stan rzeczy; "doprowadził do skłócenia Polaków" - a kto straszy wizją powrotu IV RP a tych ,którzy nie podzielają poglądów jedynie słusznych wyzywa od oszołomów itd. Oskarż jeszcze o rozpętanie II WŚ, głódu na świecie i trzy rozbiory Polski.
G
Gość

To może wymieńmy zasługi Lecha K. jako Prezydenta?
1) Afery z Viagrą, małpeczkami i narkotykami w Pałacu,
2) Zwiększenie o ponad 50% kosztów utrzymania Kancelarii w stosunku do Prezydentury A. Kwaśniewskiego,
3) Zatrudnianie tylko członków PIS, którzy po prostu mieli się gdzie przechować do następnych wyborów, praktycznie nie świadcząc pracy BBN, zrobił z Pałacu przechowalnie zużytych PISowców
4) Brak szacunku dla ludzi: "spiepszaj dziadu", "małpa w czerwonym"
5) Brak współpracy z sąsiadami Polski ze wschodu i zachodu - przez co nie udało się dokonać zmian rurociągu, a także przez długi czas odblokować eksport polskich produktów rolnych do Rosji. Dopiero Tusk to zmienił.
6) Zasłaniając się chorobą dyspeptyczną (pop. sraczką) odwoływał spotkania z Prezydentami Krajów Unijnych, przez co został całkowicie wyizolowany. Pod koniec kadencji jeździł już tylko do Gruzji, na Ukrainę i na Litwę.
7) Niczego nie załatwił - ani likwidacji wiz do USA, ani pisowni polskich nazwisk na Litwie, a Ukraina ogłosiła bohaterem Banderę: mordercę Polaków w czasach II WŚ.
8) Sprawy patriotyzmu traktował tylko jako narzędzie do zdobywania punktów w sondażach - świadczy o tym lista obecności w Katyniu w poszczególnych latach.
9) Wraz z bratem doprowadził do skłócenia Polaków, obniżenia rangi Kościoła w Polsce, obniżenia autorytetu Polski

Może ktoś coś dopisze?

k
koslo

To ma być Prezydent wszystkich Polakow -naważył piwa schował się w Ruskiej Budzie -gdzie słoma mu z butow wystaje ,gdyby był monchrabio to tak by nie postępował. Pożal się ....takiego Prezydenta-dlaczego nami rządzo -obcy ktorzy walczą z krzyżem .Kto z krzyzem walczy od krzyża ginie -mowi stare porzekadło Polskie.Polaku patrz co robisz jak postępujesz i co zostawisz potomnym .W 1920 ks. Skorupko dał przykład ze za Polske warto ginąć ,aby inni mieli wolność i niezależność -a co inni robili w 1929 roku i teraz ich potomkowie udają Polakow

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3