Joseph Conrad – Serce ciemności

Jerzy Doroszkiewicz
Jerzy Doroszkiewicz
Jacek Dukaj - jeden z najciekawszych współczesnych prozaików polskich. Premiery jego książek to każdorazowo wydarzenia literackie. Autor Xavrasa Wyżryna, Czarnych oceanów, Extensy, Córki łupieżcy, Innych pieśni, Perfekcyjnej niedoskonałości, Lodu, Wrońca oraz licznych opowiadań – w tym zekranizowanej przez Tomka Bagińskiego Katedry - zgromadzonych m.in. w tomach W kraju niewiernych oraz Król Bólu. Pomysłodawca antologii pt. PL+50. Historie przyszłości. Wielokrotny laureat nagród im. Janusza A. Zajdla i Jerzego Żuławskiego, pięciokrotnie nominowany do Paszportu „Polityki”, a także do nagrody literackiej Nike, Nagrody Mediów Publicznych Cogito i Angelusa; laureat nagrody Kościelskich, laureat Europejskiej Nagrody Literackiej 2009.
Jacek Dukaj - jeden z najciekawszych współczesnych prozaików polskich. Premiery jego książek to każdorazowo wydarzenia literackie. Autor Xavrasa Wyżryna, Czarnych oceanów, Extensy, Córki łupieżcy, Innych pieśni, Perfekcyjnej niedoskonałości, Lodu, Wrońca oraz licznych opowiadań – w tym zekranizowanej przez Tomka Bagińskiego Katedry - zgromadzonych m.in. w tomach W kraju niewiernych oraz Król Bólu. Pomysłodawca antologii pt. PL+50. Historie przyszłości. Wielokrotny laureat nagród im. Janusza A. Zajdla i Jerzego Żuławskiego, pięciokrotnie nominowany do Paszportu „Polityki”, a także do nagrody literackiej Nike, Nagrody Mediów Publicznych Cogito i Angelusa; laureat nagrody Kościelskich, laureat Europejskiej Nagrody Literackiej 2009. Wydawnictwo Literackie
Rok 2017 ogłoszono rokiem Josepha Conrada. Jacek Dukaj spolszczył jeden z najbardziej znanych tekstów pisarza, choć znanych w formie raczej wizualnej.

Konia z rzędem dzisiejszym młodym ludziom, którzy „Jądro ciemności” przeczytali dobrowolnie. Kinoman mogą kojarzyć ten tytuł ze sławnym bon motem o zapachu napalmu o poranku – akurat nie do końca występującym w książce. Ale „Czas apokalipsy” to też rok 1981 (sławne zdjęcie Chrisa Niedenthala!) – zamierzchła przeszłość. Zatem Jacek Dukaj podjął się po raz drugi właściwie przepisania conradowskiej prozy na nowo.

Tym razem nie bawi się w futurologię, tylko stara się przybliżyć tekst z końca XIX wieku czytelnikom z wieku XXI. Miesza tu eksplorację kości słoniowej z potęgą korporacji, dzisiejsze stosunki społeczne wkłada w świat, w którym pływają parowce, a niewolnicy nie mają się dobrze. Scena okładania oskarżonego o pożar składziku z perkalem rozłożona jest na ładnych kilka godzin.

Jacek Dukaj mruga okiem do czytelników wspominając o Radzie Europy, lubuje się w tworzeniu słów dźwiękonaśladowczych – i czyni to bardzo udanie. W jego autorskim pisaniu Conrada są porywające fragmenty, jak choćby opis przyuczania „dzikusa” do funkcji palacza, który „karmił diabła rezydującego w tym żelaznym monstrum”. Zmienia styl opowieści odwołując się jakby do XIX-wiecznego języka. Pisze: „Jeśli wąsy na tej okrągłej buźce potwora ułożą się tak, a na tamtej – owak, demon kotła rozwściekli się ogniście i ugasi swe pragnienie straszliwą pomstą na nas wszystkich”.

Taki barwny styl, zamienia się w bardzo lapidarny, kiedy wreszcie dochodzi do spotkania z osławionym Kurtzem. Kwestie umierającego „króla dżungli” wydrukowane są kapitalikami, jakby nawiązując do netykiety, jednak umyka gdzieś obecne w klasycznych tłumaczeniach poczucie grozy, tak dobrze sfilmowane przez Francisa Forda Coppolę.

Jacek Dukaj zrealizował swój pomysł na „przepisanie” prozy Conrada według swoich reguł. A może warto się odważyć, szczególnie w młodym wieku – i sięgnąć po ten tekst w oryginale?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3