Historyczny spacer śladami białostockich Żydów (zdjęcia)

Donata Żmiejko
Donata Żmiejko
Spacer śladami białostockich Żydów Wojciech Wojtkielewicz
Białostoczanie oraz turyści odwiedzający Białystok w niedzielę wzięli udział w spacerze ph. Żydowski Białystok. Rafał Jaworski, przewodnik przy PTTK podzielił się wiedzą - jak Białystok stał się miastem żydowskim.

Ok. 30 osób z zainteresowaniem spacerowało po Białymstoku, odwiedzając miejsca przypominające dawne czasy, kiedy społeczność żydowska żyła w Białymstoku. Ich początkowe dzieje na tym terenie sięgają połowy XVII wieku (w gminie Tykocin).

W XIX wieku Białystok z małej osady przypałacowej zmienił się w prężny ośrodek przemysłowy określany mianem Manchesteru Północy.

Ściągali tu przedsiębiorcy i inwestorzy różnych nacji, budowano setki domów, fabryk, składów. Cegielnie nie nadążały z produkcją budulca.

Fabryki potrzebowały tysięcy pracowników. Jednocześnie polityka carska wobec Żydów polegała na wypieraniu ich na obrzeża Cesarstwa Rosyjskiego – wielu z nich, w poszukiwaniu swojego miejsca na świecie, trafiało na tereny dawnej Rzeczpospolitej, w tym także na Podlasie.

Nastąpił gwałtowny napływ Żydów z głębi Rosji (zwanych Litwakami) i to właśnie wówczas, w kulminacyjnym momencie, w latach 1881-1887 aż 84 proc. mieszkańców Białegostoku stanowili starozakonni.

U progu II Wojny Światowej Białystok był bez wątpienia miastem żydowskim – stanowili oni przynajmniej połowę mieszkańców miasta, które liczyło wówczas ok. 100 tysięcy obywateli.

Getto w Białymstoku zostało utworzone przez niemieckie władze okupacyjne 26 lipca 1941 r. dla ponad 40 tys. Żydów, także tych z okolic miasta. Było otoczone 3-metrowym ogrodzeniem zakończonym kolczastym drutem. Na początku sierpnia 1941 r. weszło w życie rozporządzenie o zakazie opuszczania getta pod groźbą śmierci. 5 lutego 1943 r. rozpoczęła się akcja likwidacyjna w getcie białostockim. W ciągu ośmiu dni Niemcy wywieźli do obozu zagłady w Treblince 10 tys. ludzi, 2 tys. osób zamordowali na miejscu. Białostoccy Żydzi podjęli próbę samoobrony i wyprowadzili z getta kilkudziesięciu bojowników. W niedzielę (16 sierpnia) mija 77 lat od wybuchu Powstania w Getcie Białostockim. Był to drugi, po warszawskim, największy zryw ludności żydowskiej przeciw hitlerowcom.

Transport rzeczny wraca do łask?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie