Galeria Arsenał. Stara Elektrownia, ale współczesna sztuka kurdyjska. Niech poprzedza Cię płomień (zdjęcia)

Jerzy Doroszkiewicz
Jerzy Doroszkiewicz
Galeria Arsenał. Stara Elektrownia - Niech poprzedza Cię płomień Jerzy Doroszkiewicz
Współczesna sztuka kurdyjska za sprawą kuratorki Anety Szyłak pojawiła się w przestrzeni Stare Elektrowni Galerii Arsenał. Wystawie złożonej głównie z zapisów wideo towarzyszy specjalna strona internetowa

- O Kurdach często mówi się, że są największym narodem bez swojej państwowości – przypomina Aneta Szyłak, kuratorka wystawy „Niech poprzedza Cię płomień” w Starej Elektrowni.. - Ich jest mniej więcej tylu, ilu Polaków – około 30 milionów i są w sytuacji jakby „rozbiorowej”. Część z nich mieszka w Iraku i to właśnie ta grupa jest autorami prac na wystawie „Niech poprzedza Cię płomień”. Kurdowie są też w Syrii, Turcji i w Iranie.

Prace zgromadzona na wystawie w Starej Elektrowni były wybierane przez kuratorkę przez lata.

- W pewien sposób opowiadają poprzez dzieł sztuki historię regionu, ludzi, polityki, historię wojen, wpływ przemysłu zbrojeniowego na sytuację Kurdów – wymienia Szyłak. - Bo przecież wojny teraz eksportujemy, żeby przemysł zbrojeniowy – także polski – zarabiał. Żeby wytworzyć rynek – potrzebne są wojny.

Całą główną salę Starej Elektrowni zajmuje jedna jakby instalacja. Jej centralną częścią jest dzwon, a na przeciwległych ścianach wyświetlane są filmy.

- Są dwa takie dzwony – wyznaje Aneta Szyłak, kuratorka wystawy „Niech poprzedza Cię płomień” w Starej Elektrowni. - Ten na filmie był odlany we Włoszech, a ten, który przyjechał do Galerii Arsenał jest odlany w Polsce.
Całośćautorstwa Hiwy K. nosi tytuł „Projekt dzwon".

Praca łączy dwa pod każdym względem odmienne miejsca – pustkowie w północnym Iraku i kościół we Włoszech. Jej efektem jest dzwon odlany z metalowych odpadów pozostałych po wojnie. Proces twórczy obejmował przygotowanie surowca w Iraku, jego transport drogą lądową i morską do Włoch, odlanie dzwonu w pracowni ludwisarskiej we Włoszech i ekspozycję dzwonu w kościele, a także działania towarzyszące, takie jak wykłady, performanse i publikacja.

Inspiracją do projektu było życie i działalność kurdyjskiego przedsiębiorcy Najada z osady leżącej na południe od Sulejmanii, który przekształcił swoją dawną dziecięcą fascynację topieniem metali w źródło dochodu. Jego firma, sprzedająca odlewy metalowe na całym świecie, zajmuje się profesjonalnym hutniczym recyklingiem odpadów z pól bitewnych. Działalność ta ma kontrowersyjny charakter, ponieważ biznes, który uczynił Najada bogatym człowiekiem, nie byłby możliwy bez wojny w Iraku i Iranie (1980–1988) i obu wojen w Zatoce Perskiej (1991, 2003).

W projekt zaangażowani byli studenci z miejscowego uniwersytetu, którzy przeprowadzili badania interdyscyplinarne związane z historią kościoła, ludwisarstwem, transformacją przedmiotów, ponownym wykorzystaniem materiałów itp. Wiedza ta była przekazywana w sposób ustny, performatywny podczas realizacji projektu wystawienniczego i ostatecznie została włączona do publikacji.

Inne obrazy przedstawiają sytuację kobiet, przemocy których są ofiarami i w czasie wojny i w czasie pokoju.

Jednym z poruszających filmów jest obraz „Co robi July” Sherko Abbasa. Młoda dziewczyna podnosi ciężary przywiązane do warkocza w pustym klubie fitness.

- To praca, która mówi o tym, jak trudno być kobietą w tym społeczeństwie, jak wielkie są obciążenia – także wynikające z doświadczeń wojennych - wyjaśnia Szyłak. - Moim zdaniem sytuacja kobiet w Kurdystanie jest lepsza niż w krajach arabskich,a w Sulejmanii, gdzie mam najwięcej kontaktów dziewczyny mogą chodzić nawet w jeansach i bluzkach z krótkim rękawem. Włos jest częścią ludzkiego ciała ale i symbolem traumy. Żeby kobietę uprowadzić, czy upokorzyć łapie się ją za włosy.

Kolejnym filmem z motywem kobiecych włosów jest „jej głos” Kani Kamil.

Własnoręcznie wykonałam przedmiot umożliwiający granie na własnych włosach, aby tworzyć dźwięk, sound art i muzykę eksperymentalną zaangażowane w kwestie płci i feminizmu. Używam swoich włosów, aby „dać głos” doświadczeniu i kulturze otaczającej kurdyjskie kobiety.

Instrument został zrobiony z przedmiotów codziennego użytku związanych z pracą kobiet w naszym społeczeństwie – drewnianego kija służącego do robienia kurdyjskiego chleba oraz drewnianej miski. Ich kształt ma zarazem wyraźny podtekst seksualny (podobnie zresztą jak forma architektoniczna meczetu).

Performans „Jej głos” ma dwa aspekty. Jednym z nich jest idea tej pracy, czyli eksperymentalne tworzenie dźwięków w proteście przeciwko patriarchatowi, depresji i dewaluacji w moim kraju – Iraku. Drugi to funkcja przedmiotu: używam tej miski ze względów ekologicznych: wkładam do niej pasmo włosów, aby palcami wydobyć dźwięk. Jeśli zdarzy się, że włosy pękną, mocuję kolejne pasmo, nie wyrywając sobie włosów z głowy, aby kontynuować performans

- tłumaczy mieszkająca w Wielkiej Brytanii urodzona w Iraku Kurdyjka.

W najdalszej sali można zobaczyć pracę „Słowo Boże”.

- Widzimy, że czas płynie, a teksty religijne, z których wersety zostały wykorzystane – używane są do konfliktowania ludzi, stają się jakby narzędziem uzasadniającym wojnę - tłumaczy Szyłak.

Na poziomie piwnicy można oglądać pracę Rebeena Hamarafiqa „Skapywanie”.

- To był peformans dokamerowy – wyjaśnia Szyłak. - Kapie mu tu na głowę mleko. To był czas, kiedy z żoną przeprowadził się do Londynu i urodziło im się dziecko. Praca ma się odnosić nie tylko do sytuacji osobistej, ale też do kurdyjskiego doświadczenia tortur. Jest taka tortura – skapywanie wody. I nic więcej nie trzeba – to może doprowadzić człowieka do szału. W tej pracy psychologiczna trauma wojenna, rodzinna, związana z przemocą, torturami, przenosi się poza obręb przedstawień wizualnych.

Tytuł wystawy – „Niech poprzedza cię płomień” – odnosi się do historii spalenia przez artystów prac malarskich na ulicy irackiego miasta Sulejmania* w latach 90., gdy wielu twórców starszego pokolenia opuściło już kraj, a młodsza generacja przeczuwała wyczerpanie się dotychczasowego języka sztuki wobec geopolitycznego usytuowania kraju, targanego wojnami i powstaniami. Ta dramatyczna manifestacja była poniekąd zapowiedzią przełomu artystycznego polegającego zerwaniu z kontynuacją tradycji modernistycznej, szukaniu inspiracji w praktykach życia codziennego i posługiwaniu się wernakularnym językiem wizualnym.

Wystawa czynna będzie tylko do 9 sierpnia 2020.

WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE

Galeria Arsenał elektrownia
ul. Elektryczna 13, Białystok
(wejście od ul. Świętojańskiej)

2.07.2020 (czwartek), godz. 19
Z cyklu KINO KURDYJSKIE W GALERII ARSENAŁ cz.1

12.07.2020 (niedziela), godz. 13
Oprowadzanie w języku białoruskim po wystawie
Przewodniczka: Alina Wawrzeniuk

16.07.2020 (czwartek), godz. 19
Z cyklu KINO KURDYJSKIE W GALERII ARSENAŁ cz.2

25.07.2020 (sobota), godz. 13
Oprowadzanie w polskim języku migowym po wystawie
Przewodnik: Daniel Kotowski

30.07.2020 (czwartek), godz. 19
Z cyklu KINO KURDYJSKIE W GALERII ARSENAŁ cz.3

30.06–7.08.2020 (wtorek – piątek), godz. 12–15
Warsztaty SEPPO dla licealistów i studentów towarzyszące wystawie NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ
Prowadzenie: Katarzyna Kida, Justyna Kołodko-Bietkał, Izabela Liżewska, Eliza Urwanowicz-Rojecka, Justyna Zieniuk
Zapisy grup: j.zieniuk@galeria-arsenal.pl
Zgłoszenia przyjmowane do 10.07 do godz. 15

7.07–9.08.2020 (wtorek – niedziela), godz. 12–17
WY-twórcy – samoobsługowe koszyki dla rodzin i przyjaciół
z zestawami kreatywnych zadań pogłębiających odbiór
wystawy NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ

2.08.2020 (niedziela), godz. 13
Oprowadzanie w języku angielskim po wystawie NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ
Przewodniczka: Eliza Urwanowicz-Rojecka

WYDARZENIA ONLINE
www.sztukakurdystanu.com

7.07–9.08.2020
WY-twórcy online – samoobsługowe zestawy kreatywnych zadań
pogłębiających odbiór wystawy NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ
dla rodzin i przyjaciół

11–12.07; 25–26.07.2020 (sobota – niedziela), godz. 11–12; 12–13
Warsztaty SEPPO ONLINE dla licealistów i studentów towarzyszące wystawie NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ
Prowadzenie: Katarzyna Kida, Justyna Kołodko-Bietkał, Izabela Liżewska, Eliza Urwanowicz-Rojecka, Justyna Zieniuk

Zapisy grup: j.zieniuk@galeria-arsenal.pl
Prosimy o podanie w tytule maila preferowanej daty i godziny warsztatów.
Warunkiem udziału w warsztatach jest otrzymanie maila zwrotnego z danymi umożliwiającymi zalogowanie się i rozpoczęcie warsztatów online.
Liczba miejsc ograniczona.
Udział bezpłatny

21.07.2020 (wtorek), godz. 18
NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ
wykład online o współczesnej sztuce kurdyjskiej:
kuratorka wystawy Aneta Szyłak

9.08.2020 (niedziela), godz. 12
Finisaż wystawy NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ
Pożegnalne oprowadzanie kuratorskie online
Przewodniczka: kuratorka wystawy Aneta Szyłak

Na wszystkie wydarzenia WSTĘP WOLNY

Informacje i dokumentacja wydarzeń towarzyszących wystawie NIECH POPRZEDZA CIĘ PŁOMIEŃ są dostępne na stronie www.sztukakurdystanu.com

Anna Czartoryska-Niemczycka w serialowym hicie TVN

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3