Fale grawitacyjne zanatowane ponownie. Ich źródłem są gwiazdy neutronowe

(ren)Zaktualizowano 
Prof. Piotr Jaranowski, Wydział Fizyki Uwb
Prof. Piotr Jaranowski, Wydział Fizyki Uwb UwB
Detektory LIGO i Virgo zarejestrowały pierwsze w historii fale grawitacyjne z układu podwójnego gwiazd neutronowych. To także pierwsza w historii równoczesna detekcja fal grawitacyjnych i światła pochodzących z tego samego kosmicznego kataklizmu.

Naukowcy ponownie zarejestrowali fale grawitacyjne, jednak tym razem ich źródłem nie było zderzenie czarnych dziur, tylko gwiazd neutronowych. Co więcej, detekcji fal grawitacyjnych po raz pierwszy w historii towarzyszyło równoczesne zarejestrowanie fal elektromagnetycznych. To z kolei oznacza początek długo oczekiwanej astronomii „wieloaspektowej” (‘multi-messenger astronomy’), łączącej cele i możliwości astronomii fal grawitacyjnych oraz astronomii fal elektromagnetycznych.

Czytaj też: Prof. Piotr Jaranowski badał fale grawitacyjne. Odkrycie dostało Nobla

Odkrycia dokonały laserowe interferometryczne obserwatoria fal grawitacyjnych: 2 amerykańskie LIGO oraz europejski Virgo, a także około 70 różnych obserwatoriów naziemnych i kosmicznych. Tym razem bowiem jednocześnie z falami grawitacyjnymi („zmarszczkami’’ w czasoprzestrzeni) zaobserwowane zostały fale elektromagnetyczne (fotony o różnych energiach).

Odkrycie miało miejsce 17 sierpnia 2017 r. Praktycznie w tym samym czasie, gdy detektory LIGO i Virgo zidentyfikowały silny sygnał fal grawitacyjnych, detektor Gamma-ray Burst Monitor na pokładzie obserwatorium satelitarnego Fermi (NASA) zarejestrował błysk gamma. W trakcie kolejnych dni i tygodni wykryto promieniowanie elektromagnetyczne o różnych energiach pochodzące z miejsca zdarzenia - w tym promieniowanie rentgenowskie, ultrafioletowe, optyczne, podczerwone i radiowe. To dowodzi, że zderzyły się gwiazdy neutronowe, a nie czarne dziury, jak to miało miejsce przy wcześniejszych detekcjach fal grawitacyjnych, bo przy zderzeniu czarnych dziur promieniowanie elektromagnetyczne nie powstaje.

Na gwiazdy neutronowe wskazuje też masa obiektów, oszacowana w wyniku analizy fal grawitacyjnych: od 1,1 do 1,6 mas Słońca. Gwiazdy neutronowe mają średnicę około 20 kilometrów, a materia z której się składają jest tak gęsta, że łyżeczka do herbaty takiego materiału waży około miliarda ton. Są jednak dużo lżejsze, niż czarne dziury.

Obejrzyj koniecznie: Polacy stworzyli metodę statystyczną, która pomogła potwierdzić istnienie fal grawitacyjnych, prof. dr hab. Piotr Jaranowski, wydział fizyki Uniwersytetu w Białymstoku

Źródło:
TVN 24

Jak mówią zaangażowani w projekt naukowcy, od dekad podejrzewano, że krótkie błyski gamma są wywoływane przez zderzające się gwiazdy neutronowe. Teraz, dzięki danym LIGO i Virgo, zostało to potwierdzone. Odkrycie oznacza też początek długo oczekiwanej astronomii „wieloaspektowej” (‘multi-messenger astronomy’), łączącej cele i możliwości astronomii fal grawitacyjnych oraz astronomii fal elektromagnetycznych.

Podobnie jak przy poprzednich detekcjach fal grawitacyjnych, w prace międzynarodowego konsorcjum LIGO-Virgo zaangażowany był też polski zespół POLGRAW. Jego członkiem jest prof. Piotr Jaranowski z Wydziału Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku. Jego rola polegała w szczególności na stworzeniu (we współpracy z prof. Andrzejem Królakiem z Instytutu Matematycznego PAN w Warszawie) podstaw wielu algorytmów i metod służących do wykrycia i estymacji parametrów fal grawitacyjnych z układów podwójnych złożonych z gwiazd neutronowych lub czarnych dziur. Badacze przyczynili się też do precyzyjnego modelowania sygnału fali grawitacyjnej wytwarzanej przez takie układy podwójne.

Odkrycie fal grawitacyjnych zostało kilka dni temu uhonorowane Nagrodą Nobla.

Czytaj także: Odkrycie fal grawitacyjnych. Prof. Piotr Jaranowski z UwB jednym z naukowców, którzy odkryli fale

Na podstawie Press Release opracowanego przez Jennifer Chu, MIT News Office (tłumaczenie Virgo-Polgraw)

Wideo

Materiał oryginalny: Fale grawitacyjne zanatowane ponownie. Ich źródłem są gwiazdy neutronowe - Kurier Poranny

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3