Europejskie Dni Dziedzictwa to wielkie święto kultury i tradycji, setki wydarzeń, koncertów, wystaw, pikników, sesji naukowych czy pokazów. To również możliwość bezpośredniego obcowania z dziedzictwem kulturowym oraz możliwość jego poznania poprzez zwiedzanie zabytków, muzeów, skansenów czy miejsc na co dzień niedostępnych.
Uczestnicy EDD mają szansę do skorzystania z licznych atrakcji, a także wzięcia udziału w żywej lekcji historii i tradycji danego regionu.W ubiegłym roku, pod szyldem #EDD odbyło się aż 50 000 wydarzeń w Europie, z czego 1500 w Polsce.
Wiele będzie się działo także i w tym roku. Atrakcje przygotowało m.in. Muzeum Podlaskie.
Europejskie Dni Dziedzictwa w Muzeum Podlaskim
Muzeum Historyczne w Białymstoku
14 września godz. 15.00
Wykład Brama Warszawska w Białymstoku
Ulica Warszawska jest jedną z najstarszych ulic Białegostoku. Jej początki sięgają wieku XVIII, kiedy dominium białostockie należało do rodu Branickich herbu Gryf. Nazywała się wówczas Nowe Miasto, a jej wylot zamykała murowana Brama, zwana Warszawską. Brama strzegła wjazdu z traktu warszawskiego prowadzącego ze stolicy kraju przez Brańsk i Bielsk do miasta i rezydencji Branickich.
XVIII, kiedy dominium białostockie należało do rodu Branickich herbu Gryf. Nazywała się wówczas Nowe Miasto, a jej wylot zamykała murowana Brama, zwana Warszawską. Brama strzegła wjazdu z traktu warszawskiego prowadzącego ze stolicy kraju przez Brańsk i Bielsk do miasta i rezydencji Branickich.
W 2012 roku podczas nadzoru archeologicznego na ulicy Warszawskiej, na wysokości budynków nr 55 i 44, Irena Taranta z Muzeum Podlaskiego w Białymstoku odkryła relikty solidnych fundamentów kamienno-ceglanych, spiętych łukiem konstrukcyjnym, będących zapewne przykładem fundowania arkadowego stosowanego na gruntach słabych i bagnistych. Na nich wzniesiono mury piętrowej Bramy Warszawskiej ze sklepionym przejazdem w dolnej kondygnacji.
Muzeum Obojga Narodów w Bielsku Podlaskim - 14 września godz. 15.00
Ratusz w czasie – podróż przez wieki
W ramach 33. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa, która odbędzie się we wrześniu 2025 roku pod hasłem „W stronę architektury. Młode dziedzictwo”, muzeum zaprasza mieszkańców i gości na wyjątkowe wydarzenia celebrujące bogactwo lokalnej historii i barokowego piękna.
Pierwszym będzie spacer historyczny po bielskim Ratuszu z muzealnym przewodnikiem, który odkryje przed tajemnice jednego z najbardziej okazałych przykładów miejskiej architektury barokowej. Ratusz, od ponad dwóch wieków wpisujący się w krajobraz Bielska Podlaskiego, to swoisty pomost między przeszłością a współczesnością miasta.
Kolejnym wydarzeniem będzie kameralna wystawa, prezentacja pt.: „Ratusz w czasie – podróż przez wieki”. W przestrzeni muzealnej zaprezentowane zostaną unikatowe materiały archiwalne: najstarsze fotografie, oraz współczesne plany budynku zaprojektowanego przez Jana Sękowskiego – nadwornego architekta hetmana wielkiego koronnego Jana Klemensa Branickiego.
Będą też kreatywne warsztaty graficzne, podczas których będzie można własnoręcznie tworzyć prace nawiązujące do motywów architektury barokowej – z nutą współczesnej interpretacji.
Muzeum Ikon w Supraślu
14 września godz. 11.00
Architektura w ikonografii
Spotkanie odbędzie się na wystawie czasowej „Uskrzydleni posłańcy – byty anielskie w ikonografii”, gdzie na przykładzie prezentowanych zabytków będzie można prześledzić sposoby przedstawiania elementów architektury w ikonach w różnych okresach i tradycjach ikonograficznych: począwszy od przykładu repliki ikonograficznej i rekonstrukcji XVII-wiecznych carskich wrót z cerkwi pw. Zaśnięcia NMP w Czyżach, po XIX-wieczne wizerunki szkoły wietkowskiej.
Prowadzenie: Anna Motowicka, Kustoszka Muzeum Ikon w Supraślu
21 września 2025, godz. 11.00
Ikonografia we wnętrzach cerkiewnych
Spotkanie odbędzie się na wystawie czasowej „Uskrzydleni posłańcy – byty anielskie w ikonografii”, gdzie począwszy od repliki ikonograficznej ikon Jerzego Nowosielskiego z carskich wrót z cerkwi pw. Narodzenia NMP w Gródku, zostaną omówione różne przykłady zrealizowanych i niezrealizowanych projektów wystroju malarskiego podlaskich świątyń, których autorem lub współautorem był Jerzy Nowosielski.
Prowadzenie: Ewa Zalewska, Kustoszka Muzeum Ikon w Supraślu
Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego
20 września 2025 r., godz. 11.00 – zajęcia dla dzieci w wieku 4-6 lat wraz z opiekunami21 września 2025 r., godz. 11.00 – zajęcia dla dzieci w wieku 7-12 lat wraz z opiekunami
Muzeum zaprasza na zajęcia interaktywne o architekturze drewnianej dawnego Białegostoku z willą przy Świętojańskiej 17 w roli głównej.
Spacerując po białostockim Parku Planty trudno nie zauważyć sąsiadującej z nim pięknej willi, która jest dziś perełką architektury drewnianej miasta. Rezydencję zbudowano pod koniec XIX w. dla carskiego generała, który zgodnie z panującą w tym czasie modą, urządził ją w stylu eklektycznym. Jej wnętrze ciągle zachwyca, a od patrzenia na bogato zdobione sufity może zakręcić się w głowie! Dziś to siedziba Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego z ekspozycją rzeźb tego wybitnego artysty, a dawnej.
Prowadzenie: Anna Malesińska
Liczba uczestników: 12 osób + opiekunowie
Czas trwania zajęć: ok. 90 min.
Wstęp bezpłatny
Informacje i zapisy: tel. 509 336 862
Ratusz w Białymstoku, Rynek Kościuszki 10
13 września 2025 r., godz. 11.00 – zajęcia dla dzieci w wieku 5-12 lat wraz z opiekunami14 września 2025 r., godz. 11.00 – zajęcia dla dzieci w wieku 5-12 lat wraz z opiekunami
Pejzaże Białegostoku w malarstwie Mikołaja Wołkowyckiego.
W ramach tegorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa muzeum zaprasza wszystkie rodziny na weekendowe zajęcia poświęcone twórczości Mikołaja Wołkowyckiego – wybitnego malarza pejzażysty związanego z regionem Podlasia.
Spotkanie rozpocznie się od zwiedzania wystawy, na której będzie można podziwiać szeroki przekrój twórczości artysty, który zasłynął z nastrojowych pejzaży przyrody – zwłaszcza jego rodzinnej Białowieży. W jego pracowni przy ul. Piłsudskiego w Białymstoku powstawały jednak także weduty- malarskie wizerunki miasta. To na nich skupią się zwiedzający i staną się one punktem wyjścia do działań twórczych.
W części warsztatowej uczestnicy chwycą za pędzle i stworzą własne wizerunki miasta. Zobaczą jak zmieniła się architektura miejsc, które malował Wołkowycki blisko 50 lat temu i spróbują utrwalić na płótnie współczesne widoki Białegostoku.
Prowadzenie: Anna Charabin
Liczba miejsc: 10 osób + opiekunowie
Czas trwania zajęć: ok. 90 min.
Koszt: wydarzenie bezpłatne, organizowane w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa.
Informacje i zapisy: tel. 516 141 960
Muzeum Fotografii Wiktora Wołkowa w Turośni Kościelnej, ul. Lipowa 4
14 września 2025 r., godz. 10.00
SloWołkow PhotoWalk – spacer fotograficzny
Muzeum Fotografii Wiktora Wołkowa w Turośni Kościelnej Oddział Muzeum Podlaskie w Białymstoku organizuje cykliczne, fotograficzne spotkania plenerowe pod nazwą „SloWołkow PhotoWalk”. Wydarzenia kierowane są do wszystkich chętnych zainteresowanych fotografią i wykonywaniem zdjęć, bez względu na stopień zaawansowania.
W ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 2025 rok – „W stronę architektury. Młode dziedzictwo” muzeum organizuje wrześniowy „SloWołkow PhotoWalk” pod hasłem Turośń „Kościelna wczoraj i dziś”. Uczestnicy spaceru zwrócą uwagę na różnorodność architektury tej miejscowości. Przyjrzą się, jak zmieniała się na przestrzeni kilkuset lat. Utrwalą na zdjęciach to jak wygląda obecnie, w 2025 roku.
Na spacer zabierany zostanie aparat otworkowy (camera obscura). Ów prosty przyrząd optyczny dał początek wynalazkowi fotografii i był pierwowzorem aparatu fotograficznego. Camera obscura to zaciemnione pudełko z małym otworem, przez który wpadające światło na przeciwległą ściankę daje odwrócony obraz otoczenia. Jeżeli na tej ściance umieścimy materiał światłoczuły, możemy tym sposobem wykonać zdjęcie. Podczas spaceru każdy z uczestników będzie miał możliwość zrobienia zdjęcia tym prostym sprzętem.
Liczba uczestników: 12 osób
Czas trwania ok. 3 godz.
Prowadzący: Piotr Łukaszuk
Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy, ul. Pałacowa 2
14 września 2025 r., godz. 12.00
Oprowadzanie po Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy
Pałacyk w Choroszczy, wzniesiony przed 1729 rokiem na sztucznej wyspie, był letnią rezydencją hetmana Jana Klemensa Branickiego i uzupełniał jego okazałą siedzibę w Białymstoku. Rozbudowywany przez niemal pół wieku, stał się jednym z najpiękniejszych kompleksów pałacowo-parkowych w Polsce, zachwycając krajowych i zagranicznych gości. W XIX wieku majątek przeszedł w ręce rodziny fabrykanckiej Moesów i aż do I wojny światowej pełnił funkcję prywatnej rezydencji przemysłowców. W 1915 roku pałac został zniszczony przez pożar i na długo popadł w ruinę. Dopiero w latach 60. XX wieku podjęto jego rekonstrukcję, a od 1973 roku mieści się tu muzeum, prezentujące stałą ekspozycję wnętrz z XVIII i XIX wieku. Podczas oprowadzania będzie można poznać dzieje rezydencji i losy jej mieszkańców, a także zobaczyć, jak wyglądały dawne wnętrza magnackie i mieszczańskie.
21 września 2025 r., godz. 12.00
Spacer z prof. Burkiewiczem po zabytkowym parku
Historia parku w Choroszczy sięga XVIII wieku, kiedy został założony z inicjatywy Jana Klemensa Branickiego. Choć przez kolejne stulecia jego wygląd uległ znacznym zmianom, do dziś zachwyca malowniczym położeniem i układem wodnych kanałów. Nie zachowały się altany ani rzeźby zdobiące niegdyś ogrodowe wnętrza, ale w ostatnich latach udało się odtworzyć część dawnych alejek spacerowych, które ponownie otwierają piękne perspektywy widokowe. Park łączy w sobie wartości historyczne i przyrodnicze, a jego usytuowanie w otulinie Narwiańskiego Parku Narodowego nadaje mu dodatkowego uroku. Niedzielny spacer z prof. Burkiewiczem będzie okazją, by poznać dzieje tego niezwykłego miejsca i jednocześnie cieszyć się jego współczesnym pięknem.
Zobacz też:
