Dariusz Marek Srzednicki: O rzezi wołyńskiej należy pamiętać (zdjęcia)

Julita Januszkiewicz
Julita Januszkiewicz
Kadr z filmu "Ukraiński rapsod"
Kadr z filmu "Ukraiński rapsod" Archiwum
Metody mordów Polaków na Wołyniu były okrucieństwem, nie mającym nic wspólnego z jakąkolwiek cywilizacją.

Kurier Poranny: Dziś obchodzimy 73. rocznicę rzezi wołyńskiej. Wczoraj działacze ONR Białystok zorganizowali manifestację, w której podnoszą hasło Ukrainiec nigdy nie był, nie jest i nie będzie Twoim bratem! Co Pan na to?

Dariusz Marek Srzednicki: Nie można odmówić tym młodym ludziom patriotyzmu. Niewątpliwie dobrze znają historię i wyciągają wnioski z wydarzeń, które miały miejsce w przeszłości. A one bardzo negatywnie kojarzą się z Ukraińcami. Ale oczywiście - mówiąc bez emocji - nie należy przesądzać tego, jak rozwiną się nasze stosunki z państwem ukraińskim. Jednak są pewne podstawy, aby się o nie niepokoić. Emocje z tym związane są dla mnie całkowicie zrozumiałe, i to kreuje takie, a nie inne postawy patriotyczne. Rozumiem to lekkie podniecenie, bo historia naszych stosunków do dziś nie została w pełni wyjaśniona. Przez wiele lat w historiografii polskiej, w okresie PRL i później, temat rzezi wołyńskiej nie był podejmowany. Mam też na myśli film oraz literaturę.

Apel ONR nie jest nawoływaniem do negatywnych emocji?

Młodzi Polacy dążąc do poznania faktów historycznych z przeszłości mogą na nie reagować różnie, ze względu na ciągle niewyjaśnioną pomiędzy Polakami a Ukraińcami sytuację rzezi wołyńskiej. Interpretacja tych wydarzeń przez Ukraińców bardzo mocno odbiega od prawdy historycznej. Dlatego nie dziwię się, że młodzi ludzie z ONR tak reagują.

Czytaj też: Podlaska Brygada ONR. Rzeź wołyńska 1943 wymaga potępienia (zdjęcia)


Jak podają ogólnopolskie portale, tuż przed 73. rocznicą grupa kilkunastu ukraińskich osobistości wystosowała list do Polaków. Podpisali się pod nim m.in. Leonid Krawczuk i Wiktor Juszczenko (byli prezydenci). Piszą, że zabijanie niewinnych ludzi nie ma usprawiedliwienia. Proszą Polaków o wybaczenie za popełnione zbrodnie i krzywdy.

To budujące, że w końcu Ukraińcy zaczynają dostrzegać i analizować te wydarzenia z okresu rzezi wołyńskiej. Każdy przejaw pokory ze strony ukraińskiej, chęci mówienia o rzezi, czy to, że Ukraińcy przyznają się do jej popełnienia, traktuję jako zapowiedź poprawienia stosunków między nami i próbę wyjaśnienia spornych tematów z przeszłości. Jestem przyzwyczajony, że Ukraińcy nie chcą o tym mówić, albo interpretują zupełnie odwrotnie te fakty, niezgodnie z duchem historii.

Ponoć parlamentarzyści PiS odpisali, że problemem jest dzisiejszy ukraiński stosunek do sprawców ludobójstwa dokonanego na Polakach w latach II wojny światowej. A w Polsce na poziomie państwowym i samorządowym nie upamiętniamy ludzi, którzy mają na rękach krew niewinnej ludności cywilnej.

Zgodzę się z tym stanowiskiem PiS, który w bardzo komunikatywnej formie przypomina, że jest to za mało. A ustawę ukraińską gloryfikującą działalność UPA, uważam za krok wstecz w wyjaśnianiu tragedii wołyńskiej i całkowite nieporozumienie, zwłaszcza w sytuacji, gdy mówimy o poprawie naszych wzajemnych stosunków. Ta ustawa dla mnie osobiście jest sygnałem, że Ukraińcy nie mają szczerych chęci na przyznanie się do winy.

Jak w takim razie upowszechniać wiedzę o rzezi wołyńskiej?

To jest bardzo mądre pytanie. Kluczem do tego jest przemyślana i rozważna edukacja w szkołach. Ale trzeba zacząć od początku. Mamy bowiem do czynienia ze splotem wydarzeń, o których nie wspominano od wielu lat. Nie mam na myśli tylko samego aktu mordu, ale również jego przyczyn. Edukacja szkolna jest bardzo ważna. Ale również istotną rolę odgrywa literatura czy film. Dlatego w 2011 roku we Wrocławiu zapadła decyzja o upamiętnieniu tych wydarzeń. Chcieliśmy wypełnić powstałą i pielęgnowaną przez lata lukę w wiedzy o tych krwawych incydentach i upamiętnić tysiące polskich ofiar.

Czytaj też: Rzeź wołyńska i jej apogeum: krwawa niedziela 11 lipca ’43


Pański dokument „Ukraiński rapsod” ukazuje ludobójstwo dokonane przez UPA na Polakach od strony ludzi, którym udało się uniknąć śmierci.

Tak. Przyznam, że dla mnie to było wyzwanie. W pewnym momencie zaczęło mnie trochę przerastać. A to ze względu na technologię, którą wykorzystaliśmy do realizacji tego filmu. By jak najwierniej oddać atmosferę tych wydarzeń zdecydowaliśmy się na fabularny dokument, wykorzystując technologię 3D. A był to 2011 rok, więc uczyliśmy się jej wszyscy. Na planie zdjęciowym najczęściej używanym akcesorium był centymetr laserowy, którym wyznaczaliśmy linię, po której musi się poruszać aktor. Gdy schodził z niej, natychmiast łamał afekt 3D. Film był realizowany na przełomie 2011 i 2012 roku. Całkowity koszt produkcji pokryła Wytwórnia Filmowa Cinema Factory z Wrocławia.

Dotarł Pan do ostatnich żyjących świadkowie tej apokaliptycznej zbrodni.

Tak, oczywiście. Czas nas bardzo pośpieszał, bo w okresie od kiedy robiliśmy pierwsze castingi do uruchomienia produkcji, dwie osoby zmarły. Ta przerwa trwała kilka miesięcy. Dlatego śpieszyliśmy się. Nagrałem całe godziny różnych wspomnień z tamtych tragicznych wydarzeń. I na tej podstawie pisałem potem scenariusz wątku fabularnego, który przewija się w tym filmie. Rodziny były zrzeszone w dużym działającym od 1948 roku stowarzyszeniu we Wrocławiu, który do tej pory nie ma osobowości prawnej. Byłem tym zdziwiony.

Do ilu osób Pan dotarł?

Do dwudziestu czterech osób. To jest bardzo dużo. Proszę pamiętać, że rzeź wołyńską przeżyli nieliczni szczęśliwcy. To nie byli tylko bezpośredni uczestnicy, ale również rodziny ofiar. Ci ludzie chcieli poznać prawdę. Trzeba również przypomnieć, że przedstawiciele stowarzyszenia, o którym już wspomniałem, byli przez cały cz

Wideo

Komentarze 27

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

A
Anna

... pochodzący z Białegostoku? To chyba jakiś błąd. Dariusz Marek Srzednicki pochodzi z WARSZAWY.

G
Gość

A który z "prawych" Polaków przeprosił za przedwojenne pacyfikacje, Jedwabne, Kielce czy morderstwa "wyklętych". Nie pochwalam żadnej zbrodni, ale jeśli my nie przyznajemy się do swoich zbrodni, to i inne nacje odpłacają nam tym samym.

H
HABAKUK

TAK OKRUTNEJ ZBRONI,  GODNEJ  ZWIERZĄT  Z  UKARINY  nie wybaczam. JA  NIE.   Ukraińska  wio9cha  nie  poprosiła  na kolanach  o  przebaczenie  stąd  go  nie  otrzyma. Ta matka   na kolanach  jest  wystarczającym  wyrzutem  dla tych ukraińskich  zwierxzat.  ŚMIERĆ ich nie odstąpi niebawem na  70  lat

f
fg
W dniu 12.07.2016 o 10:47, Gienek napisał:

A Ty kto ????    Nie Polak czy Polak Idiota ????   Czy polskojęzyczny prowokator.....???? Wielu z Pogranicza mówiła że są Polakami a innym że nie ....w zależności skąd powiał wiatr. A i donosili do NKWD.Sienkiewicz w Ogniem i Mieczem świetnie ukazał owe stosunki na Kresach gdzie Dwory paliła okoliczna ludność, którą w odwecie wycinano w pień albo szli na pal. Kresy to dzicz więc czego mozna było sie spodziewać w Wołyniu jak poczuli siłę to wyrżneli kobiety, dzieci i starców bo na resztę donieśli albo do NKWD albo do Gestapo zresztą SS Galizien składało się w 100% z Ukraińców i z lubością mordowało najpierw Żydów, potem Polaków.Tu na Podlasiu zginęło kilku prostych wozaków, a szum jakby zamordowano miliony. Szkoda że nie ma dostępu do dokumentów NKWD by zrozumieć skalę nienawiści ludzi Kresów do Polskości co widać Tu na Podlasiu na codzień zwłaszcza w Państwowe świeta. Większość brzydzi się tym że żyje na polskiej ziemi.....Szkoda że po II WŚ nie dokonano rozdzielenia Polak nie Polak. To Sowieci zabraliby swoich  do CCCP i żyli by w swojej Krainie Szczęśliwości, a tak się męczą w tej Polsce.......

 

Wiedza historyczna w oparciu o Sienkiewicza? Hehe.

Gratuluję wiedzy. Ciekawe czy twoich przodków do cccp by nie wywieźli? 

G
Gienek
W dniu 11.07.2016 o 23:04, Gość napisał:

no pewnie, bo Polacy to pepek swiata ktorego nikt nie kocha i nie szanuje

A Ty kto ????    Nie Polak czy Polak Idiota ????   Czy polskojęzyczny prowokator.....????

 

Wielu z Pogranicza mówiła że są Polakami a innym że nie ....w zależności skąd powiał wiatr. A i donosili do NKWD.

Sienkiewicz w Ogniem i Mieczem świetnie ukazał owe stosunki na Kresach gdzie Dwory paliła okoliczna ludność, którą w odwecie wycinano w pień albo szli na pal. Kresy to dzicz więc czego mozna było sie spodziewać w Wołyniu jak poczuli siłę to wyrżneli kobiety, dzieci i starców bo na resztę donieśli albo do NKWD albo do Gestapo zresztą SS Galizien składało się w 100% z Ukraińców i z lubością mordowało najpierw Żydów, potem Polaków.

Tu na Podlasiu zginęło kilku prostych wozaków, a szum jakby zamordowano miliony. Szkoda że nie ma dostępu do dokumentów NKWD by zrozumieć skalę nienawiści ludzi Kresów do Polskości co widać Tu na Podlasiu na codzień zwłaszcza w Państwowe świeta. Większość brzydzi się tym że żyje na polskiej ziemi.....

Szkoda że po II WŚ nie dokonano rozdzielenia Polak nie Polak. To Sowieci zabraliby swoich  do CCCP i żyli by w swojej Krainie Szczęśliwości, a tak się męczą w tej Polsce.......

c
cz
W dniu 11.07.2016 o 11:18, Polak napisał:

Wygnać wszystkich ukraińców z Podlasia, tych którzy przyznają się do ukraińskości, gnać bydło jak najdalej..

To po co się pieklisz - dokładnie to chcieli zrobić na Wołyniu. A tu na Podlasiu wiadomo - rodowitych Polaków najwięcej. Sprawdź lepiej drzewo genealogiczne, bo może masz w sobie trochę murzyńskiej jednak krwi.

g
gj

Należy pamiętać tak, jak o ofiarach ZALESZAN, ZAŃ i innych miejscowości, gdzie działały polskie bandy, mordujące POLAKÓW pochodzenia białoruskiego lub wyznania prawosławnego. Ukraińskie oszołomy oddające hołd mordercom z Wołynia powinni wziąć przykład z oszołomów, którzy w Hajnówce zrobili prowokacyjny marsz i zrobić podobny marsz ze swoimi idolami. Tłumaczenia są identyczne - wojna, trudne decyzje bohaterów i bla bla bla. A niewinni ludzie zginęli przez bandytów - i TAM i TU.

J
Jadwiga

Dwa lata temu byłam wraz z moją osiemdziesięcioletnią mamą  w warszawskim kinie Luna, na filmie pt."Ukraiński rapsod". Wstrząsający film, ale zrobiony z dużym wyczuciem. Niestety film nie był chyba przeznaczony do powszechnej dystrybucji, bo było to jedyne kino w Warszawie w którym go prezentowano. A szkoda. W internecie można tylko zobaczyć jego zwiastuny. Żałuje tego bardzo, ponieważ syn pokazywał mi jakie filmy o rzezi wołyńskiej kręcą Ukraińcy. Propaganda antypolska najgorszego gatunku o wszystko obwiniają Polaków. Mogą przekonać moje pokolenie, czy też mego syna, ale moja mama pochodzi z tamtych stron, żyła w tym czasie i wie jak było naprawdę. Przed wojną nikt nie prześladował Ukraińców. Polacy dawali im pracę, często opiekowali się nimi, dokarmiali. Problem był w tym, że Ukraińcy z reguły  nie kształcili się. Nie mogli więc zostać np.urzędnikami, musieli wykonywać zawody przeznaczone dla ludzi o znikomych kwalifikacjach i dlatego byli rozgoryczeni i mieli ogromne pretensje do Polaków. 

G
Gość
W dniu 11.07.2016 o 22:52, ukr napisał:

.Ale o śmieci Polaków nie chce pamiętać NIKT....

no pewnie, bo Polacy to pepek swiata ktorego nikt nie kocha i nie szanuje

u
ukr
W dniu 11.07.2016 o 18:25, ukr napisał:

Przyjazna polityka Piłsudskiego wobec Ukraińców, ciekawe. Od 16 września do 30 listopada 1930 r. Polskie wojsko  prowadziło akcje pacyfikacyjną -  akcją objęto 493 miejscowości w 16 powiatach. Polskie władze stosowały zasadę odpowiedzialności zbiorowej. Do miejscowości, podejrzewanych o sprzyjanie ukraińskim nacjonalistom, wkraczały wojsko i policja. Niszczono napisy ukraińskie, książki, stroje ludowe i przedmioty kultu religijnego. Dokonywano tzw. „rewizji” podczas których zrywano dachy domów, niszczono zapasy żywności, paszy dla zwierząt i ziarna. Było to szczególnie dotkliwe przed nadejściem zimy. Stawiających opór bito i aresztowano.Według źródeł ukraińskich było wśród ludności 7 ofiar śmiertelnych, według źródeł polskich- dwie. Zabito podczas próby ucieczki krajowego komendanta UWO- Juliana Hołowyńskyj’ego. Stosowano też, całkowicie bezprawnie, karę chłosty. Brutalność postępowania miała zastraszyć ludność ukraińską. Ówczesny wiceminister wyznań religijnych ksiądz Żongołłowicz zanotował: „...sporo nadużyć przez policję, ułanów- bito porządnie, nawet kobiety gwałcono.”Na Ukraińców nałożono wysokie kontrybucje. Stosowano też kwaterunek wojskowy w wybranych miejscowościach, które musiały żywić stacjonujących żołnierzy i ich konie. Te metody doprowadzały do ruiny wsie ukraińskie.Największe jednak wrażenie pozostawiło niszczenie ukraińskich cerwkwi, bowiem były one dla Ukraińców niczym dla Polaków w komunizmie, ostatnią ostoją niezależności. Akcje niszczenia cerkwi powtórzono jeszcze w 1938r.Antyukraińska polityka Piłsudskiego wzmogła nienawiść wszystkich Ukraińców wobec państwa polskiego.Nie ma niewinnych. Bardzo chętnie pomijamy jednak niewygodne fakty z historii.Nie, nie usprawiedliwiam jakichkolwiek mordów czy ich bestialstwa.Ale obraz Polski utrwalony w naszych głowach przez polską propagandę (przedwojenną, komunistyczną i obecną), obraz wiecznie niewinnych polskich ofiar i sielanki na polskich kresach gdzie Litwini , Ukraińcy i Polacy żyli w zgodzie ku chwale ojczyzny jest nieco wypaczony.

Ja rozumiem np. zadanie śmierci przez rozstrzelania....ale tak bestialskie formy zadawania śmierci jak na Wołyniu to było niewiarygodne bestialstwo Film Smarzowskiego będzie jak znalazł bo na razie to My Polacy przepraszamy za śmierć Żydów kręcąc po 10 flimów rocznie.....Ale o śmieci Polaków nie chce pamiętać NIKT....

G
Gość
W dniu 11.07.2016 o 17:57, Gość napisał:

albo jesteś beszczelny, albo niedouczony głupol .

a ty albo id.iota albo analfabeta

d
do dd
W dniu 11.07.2016 o 18:10, h napisał:

To wymień sytuacje, w których POLACY mordowali czym popadnie. A może w swojej wrgości wymienisz 100 miejscowości kościelnych , w których jednocześnie dokonano mordu na bezbronnych uczestnikach w nabożeństwie.

No i wytłumacz nieukowi, ech. Głupia sprawa, beznadziejna

u
ukr

Przyjazna polityka Piłsudskiego wobec Ukraińców, ciekawe. Od 16 września do 30 listopada 1930 r. Polskie wojsko  prowadziło akcje pacyfikacyjną -  akcją objęto 493 miejscowości w 16 powiatach. Polskie władze stosowały zasadę odpowiedzialności zbiorowej. Do miejscowości, podejrzewanych o sprzyjanie ukraińskim nacjonalistom, wkraczały wojsko i policja. Niszczono napisy ukraińskie, książki, stroje ludowe i przedmioty kultu religijnego. Dokonywano tzw. „rewizji” podczas których zrywano dachy domów, niszczono zapasy żywności, paszy dla zwierząt i ziarna. Było to szczególnie dotkliwe przed nadejściem zimy. Stawiających opór bito i aresztowano.

Według źródeł ukraińskich było wśród ludności 7 ofiar śmiertelnych, według źródeł polskich- dwie. Zabito podczas próby ucieczki krajowego komendanta UWO- Juliana Hołowyńskyj’ego. Stosowano też, całkowicie bezprawnie, karę chłosty. Brutalność postępowania miała zastraszyć ludność ukraińską. Ówczesny wiceminister wyznań religijnych ksiądz Żongołłowicz zanotował: „...sporo nadużyć przez policję, ułanów- bito porządnie, nawet kobiety gwałcono.”

Na Ukraińców nałożono wysokie kontrybucje. Stosowano też kwaterunek wojskowy w wybranych miejscowościach, które musiały żywić stacjonujących żołnierzy i ich konie. Te metody doprowadzały do ruiny wsie ukraińskie.

Największe jednak wrażenie pozostawiło niszczenie ukraińskich cerwkwi, bowiem były one dla Ukraińców niczym dla Polaków w komunizmie, ostatnią ostoją niezależności. Akcje niszczenia cerkwi powtórzono jeszcze w 1938r.
Antyukraińska polityka Piłsudskiego wzmogła nienawiść wszystkich Ukraińców wobec państwa polskiego.

Nie ma niewinnych. Bardzo chętnie pomijamy jednak niewygodne fakty z historii.

Nie, nie usprawiedliwiam jakichkolwiek mordów czy ich bestialstwa.
Ale obraz Polski utrwalony w naszych głowach przez polską propagandę (przedwojenną, komunistyczną i obecną), obraz wiecznie niewinnych polskich ofiar i sielanki na polskich kresach gdzie Litwini , Ukraińcy i Polacy żyli w zgodzie ku chwale ojczyzny jest nieco wypaczony.

 

h
h
W dniu 11.07.2016 o 18:03, dd napisał:

Trzeba pamiętać,oczywiście trzeba pamiętać.Ale kto o tym ma pamiętać? Ogłupiała młodzież,której nie tłumaczy się dlaczego faktycznie ta zbrodnia miała miejsce,młodzież zmanipulowana przez nacjonalistów, przecież właśnie ci ukraińscy nacjonaliści w swej zapiekłej,ogłupiałej nienawiści do wszystkiego co nie ukraińskie doprowadzili do tej rzezi.Czy może powinni przede wszystkim pamiętać ludzie zdający sobie sprawę że przecież takie masakry w wykonaniu POLAKÓW,którzy mordowali czym popadnie swoich sąsiadów  miały niejednokrotnie miejsce! Ludzie  mądrzy powinni uczynić wszystko żeby nigdy nie dopuścić do narastania tak niewyobrażalnej nienawiści.A dzisiaj w przypadku partii która uzurpuje sobie prawo do wypowiadania się w  imieniu całego narodu tak jak nigdy dotąd trzeba być czujnym.Bo iskra która doprowadziła do tej niewyobrażalnej tragedii na Wołyniu stale się tli !  Wystarczy poczytać te komentarze aby sobie uzmysłowić jak mało trzeba tym prymitywnym ludziom żeby zamienili się w bestie.


To wymień sytuacje, w których POLACY mordowali czym popadnie. A może w swojej wrgości wymienisz 100 miejscowości kościelnych , w których jednocześnie dokonano mordu na bezbronnych uczestnikach w nabożeństwie.
d
dd

Trzeba pamiętać,oczywiście trzeba pamiętać.Ale kto o tym ma pamiętać? Ogłupiała młodzież,której nie tłumaczy się dlaczego faktycznie ta zbrodnia miała miejsce,młodzież zmanipulowana przez nacjonalistów, przecież właśnie ci ukraińscy nacjonaliści w swej zapiekłej,ogłupiałej nienawiści do wszystkiego co nie ukraińskie doprowadzili do tej rzezi.Czy może powinni przede wszystkim pamiętać ludzie zdający sobie sprawę że przecież takie masakry w wykonaniu POLAKÓW,którzy mordowali czym popadnie swoich sąsiadów  miały niejednokrotnie miejsce! Ludzie  mądrzy powinni uczynić wszystko żeby nigdy nie dopuścić do narastania tak niewyobrażalnej nienawiści.A dzisiaj w przypadku partii która uzurpuje sobie prawo do wypowiadania się w  imieniu całego narodu tak jak nigdy dotąd trzeba być czujnym.Bo iskra która doprowadziła do tej niewyobrażalnej tragedii na Wołyniu stale się tli !  Wystarczy poczytać te komentarze aby sobie uzmysłowić jak mało trzeba tym prymitywnym ludziom żeby zamienili się w bestie.

Dodaj ogłoszenie