Chaim Herz Halpern. Słynny białostocki rabin został upamiętniony tablicą (wideo)

Tomasz Mikulicz, (azda) tmikulicz@poranny.pl tel. 85 748 74 25Zaktualizowano 
Napisy na tablicy wykonano w trzech językach – hebrajskim, angielskim i polskim. Wszystko po to, by jak najwięcej ludzi mogło poznać historię niezwykłego rabina.
Napisy na tablicy wykonano w trzech językach – hebrajskim, angielskim i polskim. Wszystko po to, by jak najwięcej ludzi mogło poznać historię niezwykłego rabina. Andrzej Zgiet
We wtorek na żydowskim cmentarzu przy ul. Wschodniej odsłonięto wyjątkową tablicę. Usytuowana jest na grobowcu Chaima Herza Halperna. To białostocki rabin, który najdłużej sprawował swoją funkcję - przez 63 lata.

Chaim Herz Halpern jest do dziś bardzo ważną postacią dla naszej społeczności. Zresztą nie tylko dla niej. Na jego pogrzebie były tłumy. Przyszli również chrześcijanie - mówiła Lucy Lisowska, prezes Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Izrael.

Wczoraj na żydowskim cmentarzu przy ul. Wschodniej uroczyście odsłonięto tablicę upamiętniającą słynnego rabina.

- Stało się to możliwe dzięki pomocy władz miasta. Jesteśmy za to bardzo wdzięczni - podkreślała Lucy Lisowska.

Wtym roku miasto odnowiło też sam ohel (czyli żydowski grobowiec) rabina. A wzniesiono go w 1922 roku, trzy lata po śmierci Halperna. Pieniądze wyłożyli białostoccy Żydzi mieszkający w Nowym Jorku. Można się o tym dowiedzieć czytając napisy na tablicy. - Jest ona upamiętnieniem nie tylko samego rabina, ale też właśnie darczyńców - twierdziła Lucy Lisowska.

Ohel jest formą wyrażenia najwyższego szacunku. Stawia się je tylko najwybitniejszym osobom.
- Rabin Halpern był bardzo otwartym człowiekiem. Potrafił znaleźć wspólny język praktycznie z każdym - tłumaczyła Lucy Lisowska.

Murowane mauzoleum usytuowane jest w centralnym punkcie nekropolii przy ul. Wschodniej.
Chaim Herz Halpern był najdłużej sprawującym funkcję rabinem w historii Białegostoku. Trwało to aż przez 63 lata. - Zaczął, gdy miał niespełna 19 lat, skończył jako starzec. Zmarł w wieku 82 lat - wylicza Lucy Lisowska.

Rabinem był też jego ojciec Gaon Reb Lipe, który sprawował tę funkcję w pierwszej połowie XIX wieku. Syn zastąpił go w 1856 roku. Już jako młodzieniec odznaczał się wielką duchowością i życzliwością. Uwielbiał oddawać się rozmyślaniom i studiowaniu talmudycznych dzieł.

Rabin pochodził z rodziny fabrykanckiej. Jego krewniacy prowadzili fabryki włókiennicze. Jak podaje Andrzej Lechowski (dyrektor Muzeum Podlaskiego) w jednym ze swych licznych opisów dziejów Białegostoku Halpernowie wznieśli pod koniec XIX wieku wystawną kamienicę. Mieściła się przy ulicy Aleksandrowskiej 10 (dzisiejsza Warszawska). Budynek zajmuj obecnie poczta.

Chaim Herz Halpern został pochowany 12 maja 1919 roku. Na pogrzeb przybyły tłumy. Tego dnia zamknięte były wszystkie żydowskie sklepy. Ci, którzy nie szli w kondukcie, obserwowali uroczystości pogrzebowe z balkonów. Jak podawała ówczesna prasa, stało się to przyczyną tragedii. Kiedy kondukt pogrzebowy wszedł na ulicę Sienkiewicza, pękła balustrada jednego z balkonów. Znajdujący się tam ludzie runęli z pierwszego piętra na chodnik. Rannych odwieziono do szpitala żydowskiego na Warszawską. Ja pisali ówcześni dziennikarze: "Jedna z poszkodowanych była w stanie beznadziejnym".
We wczorajszym odsłonięciu tablicy uczestniczyli młodzi ludzie z Niemiec, Białorusi i Rosji, którzy przyjechali do Białegostoku, by zająć się odnowieniem zdewastowanych macew.

- Jestem tu po raz pierwszy. Czytałem, że cmentarz jest zdewastowany i nikt się nim nie opiekuje. Ludzie tu przychodzą, by pić alkohol i urządzać ogniska. A w religii żydowskiej dbanie o groby zmarłych jest bardzo ważne. Jest to forma kontaktu z tymi co odeszli - mówił Daniel Floresh, niemiecki student, którego spotkaliśmy na cmentarzu.

Czytaj e-wydanie »

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 23

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
G
Gość

Rozumiem że info jest ważne ze względu na liczną społeczność żydowską mieszkającą w Białymstoku. Napiszcie coś jeszcze o wydarzeniach z koszernego Świata.  

c
cryo
W dniu 08.08.2013 o 14:06, Gość napisał:

Nie aryjskie tylko NIEMIECKIE NARODOWO-SOCJALISTYCZNE

niestety ówczesne paragrafy zostały przegłosowane przez Polaków i dotyczyły przynależności do związków zawodowych ... jeżeli nie byłeś chrześcijaninem , nie było możliwości przyjęcia w poczet związku ... krócej mówiąc .. jeżeli wyznania mojżeszowego związkowcem był , to precz .. i to jest wyjątkowo głupi sposób na wzmacnianie związku zawodowego .. ale tą wyjątkową głupotę nar-soc Niemcy wyeliminowali ... ostatecznie

c
cryo
W dniu 08.08.2013 o 12:38, Białostoczanin napisał:

Niech pan dalej czyta. To co pan znajdzie mądremu wystarczy...

jestem w 1926 roku Białostockiego Głosu Codziennego ... mogę powiedzieć , że informacje z ówczesnych codziennych gazet są niezwykłą studnią , z której można czerpać wiedzę z życia codziennego II RP ... a redaktorzy są o niebo lepsi niż współcześni komentatorzy pożalsięBoże prasy prawicowej

G
Gość
W dniu 08.08.2013 o 10:55, cryo napisał:

wiedza jak widać nie wpływa automatycznie na jasność i otwartość umysłu , proszę Pana ... aroganckie zachowania , myślenie o odwecie za dziadka na którego 100 lat temu ktoś napluł jest bezsensowne i niechrześcijańskie ... Żydzi to był naród , który wcale nie musiał i w większości nie chciał asymilować się z mieszkańcami ziem , które zasiedlał ... a jednak wielu zostało Polakami i nikt tego im odebrać nie może ... choć było trudno mając na uwadze , choćby aryjskie paragrafy z lat 30

Nie aryjskie tylko NIEMIECKIE NARODOWO-SOCJALISTYCZNE

B
Białostoczanin
W dniu 08.08.2013 o 11:52, cryo napisał:

historie migracji ... zależy , kto o tym pisze ... ostatni rok spędziłem czytając stare gazety w podlaskiej cyfrowej bibliotece ... wolę zaufać ówczesnym redaktorom niż obecnym ekspertom ... doskonale znam problemy jakie ówcześni Polacy mieli ( pierwsza polskojęzyczna gazeta w Białymstoku wydana została w 1912r) z Żydami ... niektóre poważne , niektóre śmieszne ... wiesz Pan co to maglowanie zwłok ? a wyrok za papier używany do pakowania towaru dociążony klejem i piaskiem .... czytałem też sądowe wyroki z przed 200 lat ... tam można było boki zrywać , jak sądzono w Grodnie kupców żydowskich ... tylko to zupełnie nie ma dla mnie znaczenia ... zwracam uwagę , że artykuł jest o niezwykłym człowieku , a w komentarzach zaraz po co , dlaczego , geszefty , NKWD ... to jest tylko historia ... mogła by nam dać wiedzę by nie popełniać błędów naszych przodków , a daje przyczynek do wzajemnego opluwania się

 

Niech pan dalej czyta. To co pan znajdzie mądremu wystarczy...

c
cryo
W dniu 08.08.2013 o 11:30, Białostoczanin napisał:

W zakresie bycia ekspertem od pieprzenia nie zamierzam nawet z panem, panie dzieju startować do zawodów. Nie ta pólka ;) Poczytaj pan o historii migracji Żydów, o zakładaniu przez nich gett i braku asymilacji z kolejnymi nacjami, a także udzielnej służbie dla stalinowskiego ZSRS wrócimy do tematu

historie migracji ... zależy , kto o tym pisze ... ostatni rok spędziłem czytając stare gazety w podlaskiej cyfrowej bibliotece ... wolę zaufać ówczesnym redaktorom niż obecnym ekspertom ... doskonale znam problemy jakie ówcześni Polacy mieli ( pierwsza polskojęzyczna gazeta w Białymstoku wydana została w 1912r) z Żydami ... niektóre poważne , niektóre śmieszne ... wiesz Pan co to maglowanie zwłok ? a wyrok za papier używany do pakowania towaru dociążony klejem i piaskiem .... czytałem też sądowe wyroki z przed 200 lat ... tam można było boki zrywać , jak sądzono w Grodnie kupców żydowskich ... tylko to zupełnie nie ma dla mnie znaczenia ... zwracam uwagę , że artykuł jest o niezwykłym człowieku , a w komentarzach zaraz po co , dlaczego , geszefty , NKWD ... to jest tylko historia ... mogła by nam dać wiedzę by nie popełniać błędów naszych przodków , a daje przyczynek do wzajemnego opluwania się

B
Białostoczanin
W dniu 08.08.2013 o 11:24, cryo napisał:

może dlatego , że światłe umysły jak Pan tak postanowiły ... a potem planowały też unicestwić wersalskiego bękarta ... gdzie są ci Żydzi ? na cmentarzach .... gdzie prawdziwi Polacy? na Powązkach ... i coś Pan taki ekspert od pieprzenia

 

W zakresie bycia ekspertem od pieprzenia nie zamierzam nawet z panem, panie dzieju startować do zawodów. Nie ta pólka ;) Poczytaj pan o historii migracji Żydów, o zakładaniu przez nich gett i braku asymilacji z kolejnymi nacjami, a także udzielnej służbie dla stalinowskiego ZSRS wrócimy do tematu

c
cryo
W dniu 08.08.2013 o 11:11, Białostoczanin napisał:

Panie dzieju, nie pieprz pan o "otwartości umysłu" bo jesteś pan albo ignorant historyczny albo pożyteczny idiota przepisujący z internetu wypociny "ekspertów". Gdzie się podział pana obraz dzielnych, pracowitych Żydów z poprzednich postów? "Otwartość umysłu" nie pozwala ci panie dzieju pisać o Żydach-geszefciarzach, Żydach-złodziejach, okradających także siebie nawzajem? Zastanawiałeś się kiedyś panie dzieju, dlaczego Żydzi zostali wygnani z całej Europy Zachodniej i trafili właśnie do Polski?

może dlatego , że światłe umysły jak Pan tak postanowiły ... a potem planowały też unicestwić wersalskiego bękarta ... gdzie są ci Żydzi ? na cmentarzach .... gdzie prawdziwi Polacy? na Powązkach ... i coś Pan taki ekspert od pieprzenia

B
Białostoczanin
W dniu 08.08.2013 o 10:55, cryo napisał:

wiedza jak widać nie wpływa automatycznie na jasność i otwartość umysłu , proszę Pana ... aroganckie zachowania , myślenie o odwecie za dziadka na którego 100 lat temu ktoś napluł jest bezsensowne i niechrześcijańskie ... Żydzi to był naród , który wcale nie musiał i w większości nie chciał asymilować się z mieszkańcami ziem , które zasiedlał ... a jednak wielu zostało Polakami i nikt tego im odebrać nie może ... choć było trudno mając na uwadze , choćby aryjskie paragrafy z lat 30

 

Panie dzieju, nie pieprz pan o "otwartości umysłu" bo jesteś pan albo ignorant historyczny albo pożyteczny idiota przepisujący z internetu wypociny "ekspertów". Gdzie się podział pana obraz dzielnych, pracowitych Żydów z poprzednich postów? "Otwartość umysłu" nie pozwala ci panie dzieju pisać o Żydach-geszefciarzach, Żydach-złodziejach, okradających także siebie nawzajem?

 

Zastanawiałeś się kiedyś panie dzieju, dlaczego Żydzi zostali wygnani z całej Europy Zachodniej i trafili właśnie do Polski?

c
cryo
W dniu 08.08.2013 o 10:40, Białostoczanin napisał:

Trzeba pamiętać o tych Żydach, którzy wspierali Polskę (20%) i tych którzy zginęli. Nie da się jednak ukrywać jaki ta nacja miała generalnie (80%) stosunek do Polaków przed wojną. Pieprzenie o antysemityzmie działa odwrotnie do zamierzeń Żydów.

wiedza jak widać nie wpływa automatycznie na jasność i otwartość umysłu , proszę Pana ... aroganckie zachowania , myślenie o odwecie za dziadka na którego 100 lat temu ktoś napluł jest bezsensowne i niechrześcijańskie ... Żydzi to był naród , który wcale nie musiał i w większości nie chciał asymilować się z mieszkańcami ziem , które zasiedlał ... a jednak wielu zostało Polakami i nikt tego im odebrać nie może ... choć było trudno mając na uwadze , choćby aryjskie paragrafy z lat 30

B
Białostoczanin

Trzeba pamiętać o tych Żydach, którzy wspierali Polskę (20%) i tych którzy zginęli. Nie da się jednak ukrywać jaki ta nacja miała generalnie (80%) stosunek do Polaków przed wojną. Pieprzenie o antysemityzmie działa odwrotnie do zamierzeń Żydów.

B
Białostoczanin

Żydostwo białostockie przed wojną to przede wszystkim geszefciarze. Duzi, którzy mieli własne fabryki i mali handlujący w sklepach i chodzący z walizką po domach. W swoich interesach wykorzystywali Polaków, ale też i siebie nawzajem. Przed 1918 rokiem dorabiali się fortun trzymając z zaborcami. Stawiali bramy dla krasnoarmiejców, po 1939 r. dzielnie wspierali NKWD. Ci co ocaleli po 1945 weszli do UB i sądownictwa. 

 

Przydałby się w Białymstoku pomnik Żydów opisujących ich prawdziwą historię. Nie sądzę, żeby znalazł się ktoś odważny z władz, żeby taki pomnik wystawić. 

B
Białostoczanin
W dniu 08.08.2013 o 10:14, cryo napisał:

nie znam gościa i nie interesują mnie jego głupie przemyślenia ... Żydzi w Białymstoku stanowili w większości pracowitą i zwartą grupę ... pomijając przestępcze Chanajki i nawiedzone syjonistyczne gadzinówki , to oni pracowali na dobrobyt niasta ... Polacy , co można poczytać w choćby gazetach z tamtego okresu próbowali dzielnie walczyć z konkurencją .. swój do swego to było główne hasło , pielęgnacja polskości i języka , a nie hajda na Żyda

 

Z twoich wywodów wnoszę, że jesteś Białostoczaninem z pierwszego pokolenia.  Doczytaj w internecie jak potrafili zachować się Żydzi w XX-leciu międzywojennym podczas procesji Bożego Ciała. Jak wyglądał żydowski handel i geszefty żydowskich fabrykantów. I nie pieprz pan panie dzieju o pracowitości białostockich Żydów i ich pracy dla dobrobytu miasta bo nie masz pan o tym pojęcia

c
cryo
W dniu 08.08.2013 o 08:21, Gość napisał:

Jak widać z twego wpisu wszystko idzie po myśli niejakiego rabina Owadii Josefa, któy zgodnie z nauką talmudu otwarcie głosi, że goje żyją tylko po to  by usługiwac żydom..  Jak widać ten osobnik ma rację....Jak podaje "Rzeczpospolita" "Jeden z czołowych izraelskich duchownych porównał nie-Żydów do zwierząt pociągowych"  - Goje rodzą się tylko po to, by nam służyć. Bez tego nie mieliby po co istnieć na tym świecie – powiedział Josef podczas wystąpienia w synagodze. – Po co goje są tak naprawdę potrzebni? Będą pracować, będą orać, będą zbierać plony. My zaś będziemy tylko siedzieć i jeść jak panowie – podkreślił. Potem porównał nie-Żydów do zwierząt pociągowych..

nie znam gościa i nie interesują mnie jego głupie przemyślenia ... Żydzi w Białymstoku stanowili w większości pracowitą i zwartą grupę ... pomijając przestępcze Chanajki i nawiedzone syjonistyczne gadzinówki , to oni pracowali na dobrobyt niasta ... Polacy , co można poczytać w choćby gazetach z tamtego okresu próbowali dzielnie walczyć z konkurencją .. swój do swego to było główne hasło , pielęgnacja polskości i języka , a nie hajda na Żyda

G
Gość
W dniu 07.08.2013 o 19:23, tedi napisał:

Chciałbym wiedzieć za czyje pieniądze stawia się takie tablice???????

Pytanie retoryczne, oczywiście za pieniądze podludzi zwanych gojami, czyli za moje, Twoje, nasze...

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3