Brama wjazdowa Obszaru Ochrony Ścisłej

Piotr Bajko redakcja[email protected] tel. 85 682 23 95
Tak wyglądała brama wejściowa do wtedy Ścisłego Rezerwatu Przyrody BPN w latach 30 XX wieku
Tak wyglądała brama wejściowa do wtedy Ścisłego Rezerwatu Przyrody BPN w latach 30 XX wieku
Gdyby spytać turystów i wycieczkowiczów, co jeszcze najbardziej kojarzy im się z Białowieżą, wielu z nich na pewno wskazałoby na główną bramę wejściową do Obszaru Ochrony Ścisłej (dawniej był to Ścisły Rezerwat Przyrody) Białowieskiego Parku Narodowego, ustawioną na granicy Parku od strony Polany Białowieskiej.
Tak wyglądała brama wejściowa do wtedy Ścisłego Rezerwatu Przyrody BPN w latach 30 XX wieku
Tak wyglądała brama wejściowa do wtedy Ścisłego Rezerwatu Przyrody BPN w latach 30 XX wieku

Tak wyglądała brama wejściowa do wtedy Ścisłego Rezerwatu Przyrody BPN w latach 30 XX wieku

Niemal każda wycieczka, która odwiedza ten obszar, robi obowiązkowo na tle bramy pamiątkowe zdjęcia. Jej wizerunki pojawiają się prawie we wszystkich przewodnikach i informatorach o Puszczy Białowieskiej, także w licznych reportażach telewizyjnych z tego terenu.

Brama ma ciekawy wygląd i idealnie wpisuje się w otaczający ją krajobraz. Wykonana jest w całości z drewna dębowego. Jej poszczególne części, zamiast metalowych gwoździ, łączą drewniane kołki. W górnej części bramy umieszczony został napis: Park Narodowy. Jest to dzieło rąk jednego z najbardziej utalentowanych białowieskich cieśli okresu międzywojennego - Pawła Siemieniuka z Zastawy.
Bramę ustawiono już w lecie 1930 roku, czyli z wyprzedzeniem oficjalnej decyzji ministerialnej, przemianowującej ówczesne Nadleśnictwo Rezerwat na Park Narodowy w Białowieży. Decyzja taka zapadła dopiero 4 sierpnia 1932 roku. Odpowiedni akt podpisał, w zastępstwie ministra, podsekretarz stanu Wiktor Leśniewski. W tym miejscu należy dodać, że określenie "park narodowy" było używane przez naszych przyrodników już od chwili utworzenia w 1921 roku na terenie Puszczy Białowieskiej pięciu rezerwatów, z których dwa znalazły się później w granicach parku. W ówczesnym nazewnictwie Lasów Państwowych terminu "park narodowy" nie było. Dlatego też, tworząc w 1932 roku park, w rozporządzeniu dookreślono, że jest to "jednostka organizacyjna szczególna".

Brama do Parku Narodowego od samego początku była solą w oku dla ówczesnego dyrektora Dyrekcji Lasów Państwowych w Białowieży, inż. Antoniego Syma. Wyrażał on swój sprzeciw przeciwko idei ustawienia bramy, uciekał się też do szykan, o czym wspomina Władysław Szafer w artykule "Pierwsze karty z historii Białowieskiego Parku Narodowego", zamieszczonym w "Kosmosie" (Nr 5 z 1957 roku). Na szczęście, A. Sym z końcem września 1930 roku odszedł ze swego stanowiska, a kolejni dyrektorzy DLP już takich sprzeciwów publicznie nie artykułowali.

Podczas II wojny światowej napis "Park Narodowy" został usunięty z bramy. Zrobili to Sowieci czy też Niemcy? - dzisiaj trudno ustalić. Jednak już w 1945 roku, decyzją dyrektora J.J. Karpińskiego, napis przywrócono.

Tadeusz Szczęsny w krakowskim czasopiśmie "Chrońmy Przyrodę Ojczystą" (nr 1/2 z 1946 roku) informował, że:

- Nad bramą wejściową wznowiono już dawny, usunięty przez okupanta napis "Park Narodowy" - ściśle według pierwotnego wzoru.

Z kolei Zbigniew Kowalski, który w 1947 roku był w Białowieży na polowaniu na głuszce, tak wspomina na łamach "Łowca Polskiego" (nr 2 z 1947 roku) przejazd przez bramę:

- Z otwarciem drzwi, zbudowanych z masywnych bierwion, świecących jeszcze jasną świeżością, a wiodących do rezerwatu, przez który prowadzi najkrótsza droga do Browska, mamy poważne trudności. Chwała Bogu jeden z wozaków wyciąga z kieszeni klucz wielkości pojedynkowego pistoletu, często widać używany jako wytrych do bramy Parku Narodowego, która zasadniczo otwiera się tylko w dzień i tylko na podstawie przepustki, wydanej przez Dyrektora Karpińskiego".

Autor dodawał też, że brama wjazdowa jest kryta goncikami.
W latach 80. bramę poddano kapitalnemu remontowi. Uzyskała ona w tym czasie betonowe podmurówki, co bez wątpienia przedłuży jej żywot. Kolejny remont brama przeszła w październiku 2010 roku. Miejmy nadzieję, że przeżyje ona jeszcze niejedno pokolenie.

Tuż za bramą umieszczono, w różnych okresach, tablice pamiątkowe, poświęcone twórcom i organizatorom Parku oraz badań naukowych na jego obszarze - profesorom: Władysławowi Szaferowi (1886-1970), Józefowi Paczoskiemu (1864-1942), Janowi Jerzemu Karpińskiemu (1896-1965), Augustowi Dehnelowi (1903-1962) i Januszowi Bogdanowi Falińskiemu (1934-2004).

Czytaj e-wydanie »

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie