Boisko na cmentarzu - Sokoły

Julita Januszkiewicz [email protected] tel. 085 715 45 45
- Interesuję się historią miasta i regionu. Przez stulecia żyli tu Polacy i Żydzi. Po tych ostatnich, poza wspomnieniami i nielicznymi pamiątkami zostało niewiele. Dlatego czasu szukam jakichkolwiek wzmianek, pamiątek i relacji związanych z mieszkańcami Łap i regionu wyznania mojżeszowego - mówi Stanisław Kamiński z Łap.
- Interesuję się historią miasta i regionu. Przez stulecia żyli tu Polacy i Żydzi. Po tych ostatnich, poza wspomnieniami i nielicznymi pamiątkami zostało niewiele. Dlatego czasu szukam jakichkolwiek wzmianek, pamiątek i relacji związanych z mieszkańcami Łap i regionu wyznania mojżeszowego - mówi Stanisław Kamiński z Łap.
W miejscu, gdzie przed laty chowano Żydów jest boisko do piłki nożnej.

Od początku istnienia łapskiej gminy żydowskiej zmarłych Żydów chowano w Sokołach i Surażu. Sokoły były wówczas typowym dla naszego regionu sztetł.

Smutna prawda

Czytelnik postanowił odwiedzić ten kirkut: - Chciałem przyjrzeć się dawnym macewom i wykonać fotograficzną dokumentację. Po przyjeździe do Sokół udało mi się ustalić położenie i powojenne losy tego cmentarza - mówi.

Był wstrząśnięty tym co zobaczył. Miejsce pochówków wielu pokoleń Żydów jest zniszczone, zapomniane, zbezczeszczone: - Tam gdzie leżą ludzkie szczątki znajduje się boisko do gry w piłkę nożną. Nie zachowały się żadne nagrobki - denerwuje się pan Stanisław.

- To nie pierwszy taki przypadek. W Kleszczewie, Wielawie w miejscu kirkutu również powstały boiska - tłumaczy dr Jan Jagielski z Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie. - Dzieje się to wbrew zasadom państwa. Winę ponoszą mieszkańcy Sokół, dla których Żydzi nie byli sąsiadami, tylko obcymi ludźmi. Powinna chociaż powstać tablica pamiątkowa - dodaje
W Sokołach nieistniejący żydowski cmentarz jest ematem tabu.

Rozebrali macewy

Starsi mieszkańcy pamiętają, że przed laty był tu żydowski cmentarz. Ale niechętnie o nim mówią. Boją się prawdy:

- Był ładny i dość duży. Podczas wysiedlenia Żydów do białostockiego getta, Niemcy rozstrzelali tam czternastu z nich - wspomina starsza kobieta, która chce być anonimowa.

Jeszcze w latach 50. widać było groby i ich kamienne macewy. Niestety, bardzo zniszczone:

- W ogóle ten kirkut był strasznie zaniedbany. Ale przynajmniej coś było -wzdycha kobieta. - Potem miejscowi porozciągali gdzieś macewy. Ludzie nawet z daleka przyjeżdżali, po te kamienie. Były wartościowe, z granitu. Zabierali, bo wisdać były do czegoś potrzebne. Krowy też tam wypasano. A teraz? Nie ma nic. Aż w sercu ściska, jak się na to wszystko patrzy. Dzieci biegają po ludzkich szczątkach, ale skąd one mogą to wiedzieć.

Władza sie nie interesuje

Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego doskonale wie, że w miejscu, gdzie kiedyś stały macewy, teraz jest boisko. Na stronie internetowej Fundacji są nawet znaleźć zdjęcia, które to potwierdzają.

- Głęboko bolejemy nad jego aktualnym stanem. Niestety, podzielił los jednej trzeciej z tysiąca dwustu cmentarzy żydowskich w Polsce. Są całkowite zniszczone - tłumaczy Monika Krawczyk, dyrektor FODZ. - Traktowanie zmarłych świadczy najbardziej o miejscowej społeczności. Jeśli mieszkańcom nie przeszkadza bieganie po grobach, to kwestia ich mentalności. Możemy jedynie apelować o godne traktowanie miejsca pochówku współobywateli narodowości żydowskiej. Zajmujemy się w pierwszej kolejności cmentarzami, które są nasza własnością, a dzisiaj jest ich pięćdziesiąt - dodaje.

W Fundacji dowiedzieliśmy się, że zgodnie z ustawą z 1997 roku, cmentarz w Sokołach jest objęty wnioskiem o zwrot na rzecz Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, ale Komisja Regulacyjna nie wyznaczyła jeszcze rozprawy. Dawny kirkut jest własnością gminy Sokoły.

- Słyszałem, że powstało w tym miejscu boisko. Kiedyś Związek Wyznaniowy Gminy Żydowskiej zwracał się w tej sprawie - zapewnia Józef Zajkowski wójt Sokół. - Nie jestem mieszkańcem gminy. Sokołami rządzę od 17 lat. Taki stan zastałem - bezradnie rozkłada ręce.

- Każdy człowiek po śmierci, bez względu na wyznanie czy narodowość, ma prawo do godnego spoczynku w ziemi. Dlatego napisałem list do wójta Sokół. Nie odpowiedział od dziś - informuje Stanisław Kamiński.

Wójt Zajkowski potwierdza, że dostał list: - Możliwe, że udzielę odpowiedzi - zapowiada.

Wideo

Komentarze 17

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

P
Polak
W dniu 04.07.2018 o 16:02, Gość napisał:

 można było i trzeba było wymazac z pamięci, a ty chyba nie wiesz nic o panoszeniu się zydow na tych terenach i ich stosunku do Polakow, wiec może zamilcz i nie potępiaj tych, którzy pamietaja krzywdy wyrządzone ich rodzinom. Przebaczamy im, ale nigdy nie zapomnimy. 

Ponieważ "prawdziwy" Polak nikomu i nigdy nie wyrządził krzywdy. Prawda ? I od razu piszę - tak , to ironia :)

G
Gość
W dniu 14.05.2008 o 20:57, Gość napisał:

Nie rozumiem takiej postawy mieszkańców Sokół. Proboszczowie przychodzą i odchodzą, miejscowa społecznosć trwa. Jak mozna było wymazać z pamieci lata wspolnego zamieszkiwania, wspolnej pracy, rozmów, przyjaźni czy nawet wasni? Swoje cmentarze otaczamy czcią. Innych nacji i wyznań to nie dotyczy? Przez wiele lat słuchalismy słow naszego wielkiego rodaka Jana Pawła II, niestety nie zrozumieliśmy tego, co chciał nam przekazać. Szkoda.

 


można było i trzeba było wymazac z pamięci, a ty chyba nie wiesz nic o panoszeniu się zydow na tych terenach i ich stosunku do Polakow, wiec może zamilcz i nie potępiaj tych, którzy pamietaja krzywdy wyrządzone ich rodzinom. Przebaczamy im, ale nigdy nie zapomnimy.

G
Gość

Teraz przyjdą żydzi i zabiorą boisko, tak jak próbuja to zrobic w innym większym miescie w Polsce. Wiedząc, że PiS to syjoniści, mozna byc pewnym, że zabiorą nam ten kawałek ziemi.  Bo żydom tylko o kosztowności chodzi, wielokrotnie pokazali, ze są jak hieny. 

G
Gość
W dniu 14.05.2008 o 20:57, Gość napisał:

Nie rozumiem takiej postawy mieszkańców Sokół. Proboszczowie przychodzą i odchodzą, miejscowa społecznosć trwa. Jak mozna było wymazać z pamieci lata wspolnego zamieszkiwania, wspolnej pracy, rozmów, przyjaźni czy nawet wasni? Swoje cmentarze otaczamy czcią. Innych nacji i wyznań to nie dotyczy? Przez wiele lat słuchalismy słow naszego wielkiego rodaka Jana Pawła II, niestety nie zrozumieliśmy tego, co chciał nam przekazać. Szkoda.

 


Jejku, a o co taki lament, zydzi przez lata nie dbali i dziś nie dbaja o swoje cmentarze ( wystarczy przejść się na cmentarz zydowski w W-wie i zobaczyć tamten syf ) a wy tak tu biadolicie. Umieja być czyścicielami kamienic, a swego cmentarza nie uporzadkuja? widocznie im nie zależy, wiec nie wyskakuj przed szereg, bo i tak ci nie podziekuja co najwyżej oskarza o holokaust, każdy wie , co zydzi tu przed wojna wyprawiali wiec nie domagaj się milosci do nich.

G
Gość
Rozumiem że dodatkowe piłki z ludzki szczątków głowy wchodzą w grę?"ale te radocha...."
u
uwaga

Pamięć po zmarłym powinna mieć miejsce w ludzkich sercach a nie na ograniczonej powierzchni planety. Cmentarze zajmują mnówstwo miejsca. Istnieją nagrobki których nikt nie odwiedza bo ci którzy byli związani ze zmarłym sami też odeszli - jak widać na przykładzie tego cmentarzo-boiska.

J
Joanna Grabowska
Wielu mieszkancow w tym ja uprzedzalo Pana Zajkowskiego jakie jest to miejsce, to na jego polecenie wywozona tam smiecie aby teren tego cmentarza wyrównac i powiekszyc boisko .Prosze zbadac dokladniej sprawe i nie oskarzac mieszkancow mysle , ze czas ujawnic kłamstwa tego Pana za ktore konsekwencje ponosza mieszkancy.Ale wykładowca uczelni "Taty Rydzyka"moze uszanowac miejsce pochówku ludnosci żydowskiej
G
Gość
CYTAT(bog @ 14.05.2008, 07:15:27)
Wielu mieszkancow w tym ja uprzedzalo Pana Zajkowskiego jakie jest to miejsce, to na jego polecenie wywozona tam smiecie aby teren tego cmentarza wyrównac i powiekszyc boisko .Prosze zbadac dokladniej sprawe i nie oskarzac mieszkancow mysle , ze czas ujawnic kłamstwa tego Pana za ktore konsekwencje ponosza mieszkancy.Ale wykładowca uczelni "Taty Rydzyka"moze uszanowac miejsce pochówku ludnosci żydowskiej


Trzeba szanowac cmentarze ale nie widze sensu w tej wypowiedzi?Nikt nie wywozi smieci do rownania boiska. Czy tematu nie robi sie "na sile".
k
korneliusz
Tak niech cała Polska bedzie jednym wielkim cmentarzach..., z Warszawy też trzeba stworzyc jeden wielki cmentarz toć tam było Powstanie Listopadowe, Powstanie Warszawskie na ulicach i chodnikach zakopywano ciała, powinno sie zburzyć budowana filharmonie w Białymstoku jak pamietam tu był stary cmentarz..., Zburzyć Budynek ZUS i okoliczne domki bo leża na cmentarzu, jest jeszcze dużo takich miejsc. Róbcie Skansen tworzac cmentarze możecie na tym zarobic sprzedajac znicze lub kamyczki.... .

"hh te Polaczki ci antysemici, Katole, ciemnogrod, pijaki, złodzieje."
G
Gość
Ktoś coś wie co dalej się dzieje w tej sprawie?
ż
żółw błotny
Szacónek dla zmarłych- a co to jest? Przecież takie prymitywne społeczeństwo jest szczegółowo opisane przez Pana Redlińskiego w książce "Konopielka"
którą napisał mieszkając nietak daleko od Sokół. Takie społeczeństwo jest niereformowalne , nawet jeśli by zarządzał nim wielki autorytet to i tak ludzie niczego i nikogo nie uszanują. Bo z hama nigdy nie wyrośnie Pan. Ham nie uznaje świętości ani autorytetów, splugawi wszysztko nawet święty cmentarz . Przecierz to on sam jest wszechwiedzącym autorytetem i nikt mu nic nie będzie gadał. I tak niestety jest na całej zacofanej ścianie wschodniej, a przykładem niech będzie Białystok gdzie społeczeństwu nie pasuje żadna lokalizacja lotniska. Ale o zadeptanych żydowskich cmentarzach na Polskiej ziemi zrobi się głośniej niż o mordzie w Jedwabnem, szczególnie po ostatniej wizycie Prezydenta Kaczyńskiego w Izraelu. Trzeba odpowiadać za to co się robi, są dowody na to że tam spoczywają zmarli. A co będzie jak w Sokołach zorganizują marsz żywych i sprowadzą dziennikarzy z całego świata?
G
Gość
Mieszkałam w Sokołach w latach 60-tych i wszyscy mówili o tym miejscu mogiłki. Była tam górka, z której zimą dzieci zjeżdżały na sankach. A śmieci to wywozili ludzie gdzie popadnie , na brzegi lasów, do rowów a również i na "mogiłki"
G
Gość
W dniu 14.05.2008 o 18:15, antyrydzyk napisał:

W Sokołach największym antysemitą jest proboszcz dla którego cotygodniowe ogłoszenia parafialne są okazją do ataku na "starszych braci w wierze". Sterroryzowani parafianie wyparli ze świadomosci zbiorowej fakt wielowiekowej żydowskiej obecności w Sokołach. Monopol na komentowanie kwestii żydowskiej należy do proboszcza,któremu nikt się nie przeciwstawi.



Nie rozumiem takiej postawy mieszkańców Sokół. Proboszczowie przychodzą i odchodzą, miejscowa społecznosć trwa. Jak mozna było wymazać z pamieci lata wspolnego zamieszkiwania, wspolnej pracy, rozmów, przyjaźni czy nawet wasni? Swoje cmentarze otaczamy czcią. Innych nacji i wyznań to nie dotyczy? Przez wiele lat słuchalismy słow naszego wielkiego rodaka Jana Pawła II, niestety nie zrozumieliśmy tego, co chciał nam przekazać. Szkoda.
a
antyrydzyk
W Sokołach największym antysemitą jest proboszcz dla którego cotygodniowe ogłoszenia parafialne są okazją do ataku na "starszych braci w wierze". Sterroryzowani parafianie wyparli ze świadomosci zbiorowej fakt wielowiekowej żydowskiej obecności w Sokołach. Monopol na komentowanie kwestii żydowskiej należy do proboszcza,któremu nikt się nie przeciwstawi.
a
antyCZEP
W dniu 14.05.2008 o 06:15, bog napisał:

Wielu mieszkancow w tym ja uprzedzalo Pana Zajkowskiego jakie jest to miejsce, to na jego polecenie wywozona tam smiecie aby teren tego cmentarza wyrównac i powiekszyc boisko .Prosze zbadac dokladniej sprawe i nie oskarzac mieszkancow mysle , ze czas ujawnic kłamstwa tego Pana za ktore konsekwencje ponosza mieszkancy.Ale wykładowca uczelni "Taty Rydzyka"moze uszanowac miejsce pochówku ludnosci żydowskiej



Od kiedy to używa się śmieci do wyrównania boiska? Zaraz by sie porobiły zapadliny. Tak naprawdę to chcesz tylko obrzucić błotem wójta z sokół. Boli cię, że są gospodarze lepsi od twego pana - prawda? Lepiej namów swego pana aby wziął sie za naprawę dróg w gminie łapy zamiast stawić pomniki.
Dodaj ogłoszenie