11 listopada 1918 roku

Marta Chmielińska
Józef Piłsudski w otoczeniu pierwszego rządu Polski Jędrzeja Moraczewskiego, Warszawa, 21 listopada 1918. Premier Jędrzej Moraczewski siedzi drugi od prawej.
Józef Piłsudski w otoczeniu pierwszego rządu Polski Jędrzeja Moraczewskiego, Warszawa, 21 listopada 1918. Premier Jędrzej Moraczewski siedzi drugi od prawej.
Jak odzyskiwaliśmy niepodległość. Rada Regencyjna przekazała władzę nad podległym jej wojskiem Józefowi Piłsudskiemu. Polska po 123 latach odzyskała niepodległość.

Jednak w Hajnówce w tym czasie do niepodległości było jeszcze daleko.

Puszcza Białowieska w granicach Litwy

11 listopada Puszcza wciąż pozostawała w rękach niemieckich. W tym samym dniu Litwini, działając w porozumieniu z Niemcami, ogłosili powstanie swego państwa. Rząd Augustyna Valdemarsena, powołując się na tradycje historyczne, przyłączył Puszczę Białowieską do nowo powstałego państwa litewskiego. Niemcy w porozumieniu z Radą Państwową Litwy (Tarybą) sprowadzili do Białowieży Litwinów. Byli to: M. Funke, dwaj leśnicy z Kurtyjantasem oraz dwaj podleśniczy - Nidygór i Pietrenas. Litwini przybyli do Białowieży 10 grudnia 1918 roku, a cztery dni po tym wydarzeniu Niemcy opuścili te tereny.

Kompletna anarchia

Wraz z rządami litewskimi w Puszczy Białowieskiej nastał czas bezprawia. Zarząd litewski miał chronić ocalałą po rabunkowej gospodarce Niemców Puszczę, a w rzeczywistości kontynuował spustoszenie. Między innymi zabito wtedy jedną z ostatnich żubrzyc, kładąc tym samym kres białowieskiemu stadu tego ssaka. W Białowieży powstała Rada Robotniczo-Żołnierska, która spośród miejscowych mężczyzn utworzyła oddział konnej policji. Było to 17 funkcjonariuszy wyposażonych w broń palną. Ludźmi tymi dowodził Niemiec - Paweł Bark.

Pierwszy polski oddział w Puszczy

Rankiem 27 lutego 1919 roku od strony Prużan do Białowieży wkroczył polski oddział konny, dowodzony przez majora Jerzego Dąbrowskiego. Polacy zupełnie niezorientowani w sytuacji, jaka tu panowała, natknęli się niespodziewanie na niemiecki oddział liczący około 50 żołnierzy uzbrojonych w karabiny maszynowe. Do starcia na szczęście nie doszło - po zręcznej mediacji komendanta policji konnej, Pawła Barka, dowódcy obu oddziałów spotkali się i po dwugodzinnej naradzie zawarli porozumienie. Major Dąbrowski opuścił Par Pałacowy i wraz z wojskiem zatrzymał się w Krzyżach a następnie w Grudkach. Niemcy zaś 28 lutego opuścili Białowieżę. Tego same dnia odmaszerował stąd także mjr Dąbrowski.

Puszcza wreszcie w Polsce

Puszcza Białowieska weszła pod zarząd polski dopiero w marcu 1919 roku. Polacy wysłali na te tereny specjalną delegację, która miała zbadać panujące tu stosunki oraz ocenić możliwości zorganizowania ochrony lasów. Jednak z powodu działań wojennych ekspedycja zatrzymała się na linii Bugu i do samej Białowieży nie dotarła. Oddziały polskiego wojska zjawiły się po raz wtóry w Białowieży 4 marca 1919 roku. Był to liczący 200 osób oddział dowodzony przez pułkownika Iwaszkiewicza, który zatrzymał się w budynku obecnie zajmowanym przez pocztę. Płk Iwaszkiewicz rozbroił policję litewską, zmusił także przedstawicieli władz litewskich do opuszczenia Białowieży - miało to miejsce 7 marca 1919 roku. Tego samego dnia do Białowieży przyjechała grupa fachowców z inspektorem Lasów Państwowych, Henrykiem Dąbrowskim. Zamieszkali oni w domu świckim.

21 marca płk Iwaszkiewicz opuścił Białowieżę. Jego miejsce zajęły cywilne władze polskie - wyznaczony na starostę białostockiego Mazurkiewicz i komendant policji powiatowej Kryztes, a także grupa urzędników. Rozpoczęła się odbudowa Polski.

Najnowsze informacje dot. koronawirusa

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3